Γιάννης Κουτσούκος

Οκτώβριος 20, 2008

Άγιος Βασίλειος Κορινθίας: ιστορικά στοιχεία

Filed under: Ιστορία,Πολιτική,Χωροταξικό — Γιάννης Κουτσούκος @ 5:33 μμ
Tags: ,

Το χωριό Άγιος Βασίλειος βρίσκεται στο μέσο της παλαιάς εθνικής οδού Κορίνθου – Άργους, σε απόσταση 25 περίπου χιλιομέτρων από την πόλη της Κορίνθου. Είναι έδρα του ομώνυμου Δημοτικού Διαμερίσματος του Δήμου Τενέας και έχει 1.418 κατοίκους (απογραφή 2001).

Πίνακας περιεχομένων

• 1 Ιστορικά Στοιχεία

o 1.1 Προϊστορική Εποχή
o 1.2 Ρωμαϊκή Εποχή
o 1.3 Φραγκοκρατία
o 1.4 Τουρκοκρατία

• 2 Μετά την απελευθέρωση
o 2.1 Σύγχρονη Εποχή

• 3 Πηγή


Προϊστορική Εποχή

Οι ανασκαφικές έρευνες μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής από τα προϊστορικά χρόνια. Οι «Ζυγουριές», ένας λόφος στα δυτικά του Αγ. Βασιλείου που ανασκάφτηκε από τον αμερικανό αρχαιολόγο Blegen, μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής κατά τη διάρκεια όλων των περιόδων του χαλκού. Δυστυχώς οι βαθιές αρώσεις και η δεντροκαλλιέργεια του λόφου των Ζυγουριών κατέστρεψαν έναν από τους σπουδαιότερους προϊστορικούς οικισμούς των Βαλκανίων. Οι οψιανοί που είναι επιφανειακά διάσπαρτοι σε περιοχές νότια του Αγ. Σώστη (σπηλιά του Αντώνη στη θέση Μπουμπέικα) και διάφορα άλλα επιφανειακά όστρακα στην περιοχή «Χούνη» νοτιοδυτικά του χωριού ή πλησίον διαφόρων σπηλαίων του όρους Δαφνιά μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής στα σπήλαια αυτά στα πρώιμα προϊστορικά χρόνια

Ρωμαϊκή Εποχή

Το Αδριάνειο υδραγωγείο περνούσε μέσα από το χωριό Άγ. Βασίλειος. Ίχνη του σώζονται ακόμη σήμερα νότια του χωριού στην είσοδο της «Χούνης» ,καθώς και μέσα στο χωριό, στις οικiες Μ. Καφαντάρη και A.Βαρδάκα (Κράσου). Κέντρο της ρωμαϊκής εποχής ήταν ο λόφος των Αρχαίων Κλεωνών,o οποίος εχει κατοικηθεί από την ομηρική εποχή, βορειοδυτικά του Αγ. Βασιλείου. Ο Όμηρος αποκαλεί τις Κλεωνές «καλοκτισμένες». Τα τείχη τους σώζονται ακόμα και σήμερα στα βόρεια του λόφου (Ακρόπολη) των Αρχαίων Κλεωνών. Πρόσφατη ανασκαφική έρευνα στη θέση Βαρελά, βορειοανατολικά των Κλεωνών, αποκάλυψε αγρέπαυλη με θαυμάσια ψηφιδωτά.

Φραγκοκρατία

Το φράγκικο κάστρο που βρίσκεται βόρεια του Αγ. Βασιλείου (κοινώς σπιτάκια) και στη θέση Χούνη, πρέπει να χτίστηκε γύρω στα 1204 έως 1250 μ.Χ. Στο κάστρο αυτό υπάρχουν και λείψανα μυκηναϊκής οχύρωσης. Ο A. Bon που μελέτησε το φρούριο αυτό δίνει τις διαστάσεις του 225 μέτρα επί 130 μέτρα. Τα έγγραφα εσόδων του Niccolo Acciaiuoli το 1365 μ.Χ. δείχνουν ότι ο Άγ. Βασίλειος έγινε το κέντρο της γύρω περιοχής μετά την ανοικοδόμηση του κάστρου. Στα ίδια επίσης έγγραφα συναντάμε για πρώτη φορά το όνομα Άγιος Βασίλειος. Το 1377 ο Άγ. Βασίλειος αναφέρεται στον κατάλογο φρουρίων του πριγκιπάτου του Μορέως ως Castello de Sancto Basile ανάμεσα στα εννέα κάστρα της Καστελλανίας της Κορίνθου. Ο οικισμός που περιελάμβανε 85 σπίτια αναφέρεται ως ο δεύτερος μετά από αυτόν της Κορίνθου. Το 1463 ο Άγ. Βασίλειος πέφτει για λίγο σε ενετικά χέρια (πρώτος Τουρκοβενετικός Πόλεμος). Στους καταλόγους του 1467, 1469 και 1471 το φρούριο μνημονεύεται ως καταστραμμένο από τους διάφορους κυρίαρχους. Κατά την απογραφή των Ενετών το 1700 αναφέρονται 97 κάτοικοι και 27 οικογένειες. Ο μέσος όρος ζωής τότε προκύπτει ότι ήταν λιγότερο από 50 χρόνια.

Τουρκοκρατία

Στις 26 Ιουλίου του 1822 στην τοποθεσία «Δερβενάκια- Άγιος Σώστης» γίνεται η μάχη των Δερβενακίων, όπου αποδεκατίστηκε η τουρκική στρατιά του Δράμαλη. Μετά την μάχη αυτή ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχε εγκαταστήσει φρουρά στον Άγ. Βασίλειο για να εμποδίζει τον ανεφοδιασμό των Τούρκων μέσω της διάβασης της «Χούνης».

Μετά την απελευθέρωση


Με διάταγμα του Οθωνα στις 26 Μαίου 1834 (Αριθμός ΦΕΚ 19 που δημοσιεύθηκε στο Ναύπλιο) ο Αγιος Βασίλειος γίνεται πρωτεύουσα του Δήμου ΚΛΕΩΝΩΝ και ονομάζεται επίσημα στο ΦΕΚ αυτό με το όνομα Κλεωναί (Αγιος Βασίλειος). Ο Δήμος αυτός περιλαμβάνει και τα χωριά Στεφάνι (με 36 οικογένειες και 192 κατοίκους),Κοντόσταυλο και Βουσπάρδι(με 20 οικογένειες και 80 κατοίκους), Μονή Στεφανίου και Μετόχι (με 25 άτομα) και το Χάνι τής Κορτέσας (με μία οικογένεια και 5 άτομα). Από προφορική παράδοση είναι γνωστό ότι η οικογένεια, που είχε εγκατασταθεί στο Χάνι αυτό είχε το επώνυμο Παπανδρέου, καταγωγή είχε από το Αρκουδόρεμα της Αρκαδίας και ο Κωνσταντίνος Παπανδρέου που τοποθετήθηκε στο χάνι αυτό Αστυνόμος είχε πολεμήσει μαζί με το σώμα των Αρκουδομεριτών με τον Κολοκοτρώνη στα Δερβενάκια(κυρίως στην τοποθεσία Παναόραχη) καί αλλού. Ο Αγιος Βασίλειος στο ίδιο ΦΕΚ αναφέρεται ότι έχει 51 οικογένειες και 251 κατοίκους.Δηλαδη συνολικά ο Δήμος αυτός είχε 108 οικογένειες και553 κατοίκους. Το 1885 το χωριό έχει 700 κατοίκους. Το 1912 γίνεται και πάλι κοινότητα με μια μοναδική ενορία, αυτή του Αγ. Βασιλείου. Το 1972 δημιουργείται και νέα ενορία, του Αγίου Δημητρίου στα «Χάνια».

Σύγχρονη Εποχή

Στα μέσα του 20ού αιώνα το χωριό ήταν γνωστό για την παραγωγή των περίφημων «πεπονιών Αγίου Βασιλείου Κορινθίας». Η κύρια απασχόληση των κατοίκων είναι η γεωργία: (ελιές, βερικοκιές, δημητριακά, αμπέλια, καπνός και διάφορα λαχανικά).

Πηγη

• Γιάννης Κουτσούκος, Η ιστορία του Αγίου Βασιλείου, Κόρινθος 2005
email jpkoutsoukos@gmail.com              Blog koutsoukos.wordpress.com

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: