Γιάννης Κουτσούκος

Οκτώβριος 22, 2017

Ο Άγιος Βασίλειος Κορινθίας γλίτωσε στις 25-5-1944 την τελευταία στιγμή από μία γενική ομαδική εκτέλεση των κατοίκων από τους Γερμανούς.

Το πιο κάτω κείμενο του Γιάννη Κουτσούκου είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του

ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Μία νέα τραγωδία τύπου Καλαβρύτων και Δίστομου απεφεύχθη  την τελευταία στιγμή στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας στις 25-5-1944.

Η τραγική αυτή σελίδα της κατοχής είναι άγνωστη στους σημερινούς  Αγιοβασιλιώτες. Το γνωρίζουν μόνο ελάχιστοι ηλικιωμένοι που έζησαν την αγωνία των τελευταίων στιγμών της ζωής των, όταν όλο το χωριό μαζί με τα γυναικόπαιδα το είχαν συγκεντρώσει οι κατακτητές Γερμανοί για να το εκτελέσουν. Ο λόγος ήταν τα   αντίποινα που θέλανε να κάνουν οι Γερμανοί για την δολοφονία Γερμανών στρατιωτών.

Θα στηριχθώ περιληπτικά στην μαγνητοφωνημένη συνέντευξη, που μου έδωσε η Χριστίνα Πιπίλου- Δλαμαρίνη στις 17-9-2014  για το θέμα αυτό[1], το οποίον επιβεβαίωσαν και άλλοι ηλικιωμένοι κάτοικοι του Χωριού:

-Στην γύρω περιοχή των Αθικίων εκτελέστηκαν Γερμανοί στρατιώτες. Στην γερμανική διοίκηση έφθασε η εσφαλμένη πληροφορία, ότι αυτό το είχαν κάνει κάτοικοι από τον Άγιο Βασίλειο. Η Χριστίνα Πιπίλου – Δαλαμαρίνη ισχυρίζεται, ότι την πληροφορία  αυτή στους Γερμανούς την έδωσαν έμπιστα πρόσωπα τους από την  ιδία περιοχή των Αθικίων. Επίσης, ότι αυτό το έκαναν  για να γλιτώσουν τα Αθίκια από την ομαδική εκτέλεση.

Για τέτοιες ομαδικές εκτελέσεις έπρεπε να δώσει εντολή ο ίδιος ο Χίτλερ. Το γερμανικό εκτελεστικό  απόσπασμα  με τα αυτόματα όπλα στο χέρι περίμεναν την εντολή με κάποια φωτοβολίδα όπως έγινε στα Καλάβρυτα ή με κάποιο  άλλο μέσο.  Οι εγκλωβισμένοι και μελλοθάνατοι Αγιοβασιλιώτες ζούσαν μέσα στην πιο φρικτή αγωνία της  ζωής των. Τα μικρά παιδιά έκλαιγαν, οι ηλικιωμένοι ανήμποροι υπέφεραν και οι γονείς είχαν διπλή και τριπλή αγωνία.

Τον σωτήριο ρόλο στην περίπτωση αυτή τον έπαιξε ο τότε πρόεδρος του Χωριού Γρηγόρης Κατσίγιαννης, που είχε τότε το σπίτι του στην πλατεία του χωριού, απέναντι από την Εκκλησία. Έτρεξε στην γερμανική φρουρά που ήταν στον σιδηροδρομικό σταθμό του χωριού και τους παρακάλεσε και τους έπεισε να παρέμβουν.  Ορισμένοι κάτοικοι του χωριού, όπως και ο πρόεδρος είχαν καλές σχέσεις με την γερμανική φρουρά του σιδηροδρομικού σταθμού του Αγίου Βασιλείου. Τους έδιναν τακτικά νταμπουζάνες ( γυάλινες χιλιάρες ) με το σπιτίσιο κρασί από το βαρέλι τους να για πιουν[2]. Ήλθαν μερικοί από την φρουρά μαζί με τον πρόεδρο Γρηγόρη Κατσίγαννη στην Πλατεία του χωριού και είπαν στον επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος, ότι οι κάτοικοι είναι φιλήσυχοι και έχουν καλές σχέσεις μαζί τους και ότι δεν μπορεί να έχουν οι κάτοικοι αυτοί  εκτελέσει τους Γερμανούς ή να έχουν κάνει κάποιο σαμποτάζ.

Ύστερα από αρκετή αγωνιώδη αναμονή και συζητήσεις το γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα με προφορικές εγγυήσεις της γερμανικής φρουράς του χωριού αποφάσισε να αποχωρήσει.

Έτσι γλίτωσε το χωριό ανήμερα της Αναλήψεως, ημέρα Πέμπτη στις 25-5-1944 από μια άδικη εκτέλεση και η όλη η Ελλάδα από ένα ακόμη απάνθρωπο έγκλημα.

Η Χριστίνα  Πιπίλου-Δαλαμαρίνη ισχυρίζεται ακόμη,

ότι ο μακαριστός σύζυγος της Χρίστος Δαλαμαρίνης  (Γιωργέτας), ο οποίος έλαβε την πρωτοβουλία να γίνει το καινούργιο νεκροταφείο στο Ρέχτι, είναι εκείνος, ο οποίος επέμενε και αφιέρωσε-κόντρα στην αντίθετη άποψη του τότε εφημέριου Δημητρίου Δελή- την καινούργια Εκκλησία του νεκροταφείου στην Ανάληψη. Και αυτό σε ανάμνηση του γεγονότος, ότι στις 25 Μαίου του 1944, ημέρα Πέμτη της Αναλήψεως, γλίτωσαν οι κάτοικοι του χωριού από μια φρικιαστική σφαγή  των Γερμανών κατακτητών και με απρόβλεπτες τραγικές συνέπειες για τις επόμενες γενεές των κατοίκων του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας.

Ο Τάσος Μαρμαράς του Θεοφάνους σε συνέντευξη[3] στις 26-8-2017 προς τον γράφοντα προσθέτει τα εξής:

Οι γερμανοί στρατιώτες βγήκαν στο χωριό και μάζευαν με την βία τον κόσμο να πάει στην πλατεία για εκτέλεση. Εγώ ήμουν τότε σπίτι με την μάνα μου, η οποία είχε ζυμώσει και ήταν έτοιμη να βάλλει το ψωμί στο φούρνο. Ήλθαν δυο γερμανοί για να πάρουνε και την μάνα μου να πάει στην πλατεία για εκτέλεση. Κάτι έλεγαν «παρτύ, παρτύ» Της κοπανάνε μια σπρωχταριά (την έσπρωξαν) για να φύγει για την πλατεία και την επήρανε μαζί τους. Το ψωμί έμεινε έτσι εκεί χάμου. Εγώ δεν πήγα στην πλατεία αλλά εκάθησα κοντά στο ψωμί και έκλαιγα.

Ο Τάσος Μαρμαράς επιβεβαιώνει ότι είχε ακούσει, χωρίς να ήταν ο ίδιος παρών στην πλατεία, δηλαδή για τον ρόλο της φρουράς των Γερμανών υπέρ του χωριού, την σωτήρια ενέργεια του προέδρου Γρηγόρη Κατσίγιαννη και προσθέτει ότι οι Γερμανοί είχαν στήσει τρία πυροβόλα στην πλατεία του Χωριού έτοιμα  για την εκτέλεση.

Ο Γεώργιος Ζώγαλης του Ιωάννου σε συνέντευξη[4] προς τον γράφοντα ισχυρίζεται τα πιο κάτω:

-Ο Γερμανός Λοχίας της φρουράς των γερμανών Ρόμπερτ είναι αυτός που επενέβη στο εκτελεστικό απόσπασμα τον Γερμανών στις 25 Μαίου του 1944 ανήμερα της Αναλήψεως ημέρα Πέμπτη  και την τελευταία στιγμή έσωσε το χωριό από την ομαδική εκτέλεση.

Το χωριό το είχε περικυκλώσει ένα γερμανικό τάγμα  και είχαν μαζέψει όλους τους άνδρες όσους βρήκαν στο χωριό ηλικίας πάνω από 15 ετών για να τους εκτελέσουν. Είχαν έλθει για συμπαράσταση και τα γυναικόπαιδα στην άκρη της Πλατείας. Τούς άνδρες τους είχαν βάλλει στην σειρά με πρώτο τον Γορίλα (Νικόλαος Αριστείδου Ρεκλείτη), επειδή ήταν ο πιο ψηλός. Θα ήταν τότε περίπου 18 ετών. Το τάγμα αυτό ήλθε από την περιοχή του Άσσου Κορινθίας μέσω Βεληνιάτικα, Σπαθοβούνι και Τούρκικο Γεφύρι. Περάσανε μπροστά από τα δικά μας τα γαλάρια (ποιμνιοστάσια), που ήσαν κοντά στον δρόμο (περιοχή Αλάμπι). Εμείς ήμασταν μέσα μαζί με τα πρόβατα, αλλά δεν μας αναζήτησαν και μας προσπέρασαν. Δεν βάδιζαν μόνο στο δρόμο αλλά είχαν απλωθεί και στα κτήματα σε μεγάλη ακτίνα και έψαχναν για κρυμμένους αντάρτες, κατευθυνόμενοι προς το χωριό για να επιβάλλουν αντίποινα με ομαδική εκτέλεση των κατοίκων. Το χωριό μας δεν έφταιγε. Είχανε κάποιοι κρεμάσει εξ Γερμανούς στην περιοχή Χιλιομοδίου ή Αθικίων και δεν ξέρω πως κάνανε υπεύθυνο το χωριό μας.

Τα πολυβόλα τα είχαν στήσει στα πεύκα μπροστά από το σπίτι του Ταγαρά στην πλατεία του χωριού. Εγώ δεν ήμουν εκεί, αλλά τα έχω ακούσει. Μαζί με το γερμανικό τάγμα ήταν και ένας Έλληνας Λοχαγός, ο οποίος λεγόταν Τρίκκας Γεώργιος. Ο τότε πρόεδρος του Χωριού Γρηγόρης Κατσίγιαννης γνώριζε τον Λοχαγό αυτόν τον πλησίασε και του είπε.

–Τι κάνουμε τώρα; και αυτός του απάντησε

–Τράβα κάτω . Και του έδειξε τον σιδηροδρομικό Σταθμό του χωριού.

Και μαζεύει ο Γρηγόρης Κατσίγαννης ένα κοφίνι αυγά και τα πήγε κάτω. Αμέσως ο Γερμανός Λοχίας Ρόμπερτ  έρχεται επάνω και τους είπε (στο γερμανικό απόσπασμα):

–Μην κουνηθείτε. Οι άνθρωποι  είναι φιλήσυχοι. Δεν έχουν κάνει καμία ανδραγαθία. Και έτσι σώθηκε το χωριό από τον λοχία Ρόμπερτ.

Και εκείνη την ημέρα σκοτωθήκανε μόνο τα τρία παιδιά[5]. Ο ένας από τα τρία παιδιά που σκοτώθηκαν-σύμφωνα με την Ντίνα Ξύδη, Δασκάλα- ήταν ο Κωστής Ξύδης του Γεωργίου και της Σοφίας, 22 χρονών, αδερφός του Iωάννου Ξύδη (ή Κακάνη), ο οποίος είναι πατέρας της Ντίνας Ξύδη, Δασκάλας..Τα άλλα δύο παιδιά είναι ο Ιωάννης Τσουστσουβής και ο Ιωάννης Μπισμπιρούλιας. Ας είναι αιωνία τους οι μνήμη. .. 

Tα πυροβόλησαν από τα Αλωνάκια  (παλιό γήπεδο του χωριού)  την στιγμή που οι τρεις Αγιοβασιλιώτες ευρίσκοντο στην περιοχή Δάφνες του βουνού Δαφνιάς,  πηγαίνοντας να κρυφτούν για να γλιτώσουν από την ομαδική εκτέλεση που θα γινόταν στην πλατεία του χωριού. Οι Γερμανοί όμως είχαν αποκλείσει όλο το χωριό, ήσαν καλοί σκοπευτές και δεν μπορούσε κάποιος να μπει ή να βγει από το χωριό.

Η ημερομηνία 25 Μαΐου 1944 -ανήμερα της Αναλήψεως είναι ένας πολύ σπουδαίος χρονολογικός σταθμός για το χωριό Άγιος Βασίλειος, διότι την ημέρα αυτή οι κάτοικοι του Χωριού γλίτωσαν την τελευταία στιγμή από την ομαδική εκτέλεση που είχαν αποφασίσει οι Γερμανοί κατακτητές και τους είχαν συγκεντρώσει για τον σκοπό αυτό στην κεντρική πλατεία του χωριού. Με άλλα λόγια την ημερομηνία αυτή απεφεύχθη στο παρά πέντε να σφαγιασθεί το χωριό, όπως έγινε και με τα μαρτυρικά Καλάβρυτα και το Δίστομo

Η ημερομηνία αυτή, που είναι και ημέρα Πέμπτη της Αναλήψεως,  δηλαδή η 25 Μάιου του 1944 προκύπτει από το Πασχάλιον του διορθωμένου Ιουλιανού ημερολογίου του έτους 1944, όπου το Πάσχα εορτάστηκε στις 16 Απριλίου. Προσθέτοντας 39 ημέρες μετά το Πάσχα για να προσδιορίσουμε την ημέρα της Αναλήψεως προκύπτει η ημερομηνία 25 Μαίου 1944[6].

 

 

[1]Συνέντευξη Χριστίνας Πιπίλου, συζύγου Χρήστου Δαλαμαρίνη στις 17-9-2014

[2] Από ομολογίες κατοίκων οι Γερμανοί αγόραζαν το κρασί και δεν δεχόντουσαν να το πάρουν δωρεάν

[3] Συνέντευξη Αναστασίου Μαρμαρά του Θεοφάνους στις 26-8-2017

[4] Συνέντευξη Γεωργίου Ζώγαλη του Ιωάννου στις 5-4-2017

[5] Εννοεί τους  Ξύδης Κωνσταντίνος (ή Κακάνης), Μπισμπιρούλιας Ιωάννης και Τσουτουβής Ιωάννης.

Η Ντίνα Ξύδη, δασκάλα, δίνει τις πιο κάτω πληροφορίες για τον Κωνσταντίνο Ξύδη: Ο Κωστής Ξύδης του Γεωργίου και της Σοφίας, 22 χρονών ήταν αδερφός του πατέρα της. Η ίδια έχει πάρει το όνομά του.

 

[6] Και για το τρέχον έτος 2017 από καθαρή σύμπτωση το Πάσχα συνέπεσε στις 16 Απριλίου και η εορτή της Αναλήψεως στις 25 Μαίου, ημέρα Πέμπτη.

Advertisements

Οκτώβριος 17, 2017

ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

Παραθέτουμε πιο κάτω το πρώτο τμήμα από τον πίνακα περιεχομένων του νέου βιβλίου του Γιάννη Κουτσούκου με τον τίτλο:
ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα κατά την Κατοχή και τον Εμφύλιο πόλεμο.
Χρονολογικός πίνακας_
Τα ονόματα και τα αρχικά γράμματα των αντιστασιακών και μη αντιστασιακών οργανώσεων που έδρασαν στην κατοχή και στον εμφύλιο .
Πως συγκροτήθηκαν οι πρώτες εθνικές πολιτικές και στρατιωτικές ομάδες αντιστάσεως στον τέως Δήμο Κλεωνών στις οποίες συμμετείχαν και πολλοί κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου.

Η αντιστασιακή ομάδα του ελληνικού στρατού στο Φαρμακά υπό τον Ταγματάρχη Βαζαίο αναγκάζεται να συγχωνευτεί με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.

Οι πολιτικές αντιστασιακές ομάδες στον Δήμο Κλεωνών χάνουν κάθε επαφή με την ομάδα Βαζαίου_
Τα παρασκήνια της συγχωνεύσεως της ομάδος του ΕΔΕΣ στον Φαρμακά με τον ΕΛΑΣ σύμφωνα με κείμενα του Βαζαίου
Οι τραγικές συνέπειες ενός ραδιοφωνικού πομπού κατά τον κατοχικό εμφύλιο πόλεμο κρυμμένος στην Αγία τράπεζα της Εκκλησίας στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.
Το παρασκήνιο εξόντωσης του Τάσου Μπαρλιά.
Τάσος Μπαρλιάς: Οι δραματικές σκηνές της εκτελέσεως του από την ΟΠΛΑ το 1944 (κατά τον εμφύλιο πόλεμο στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας).
Θύματα Γερμανών στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας κατά έτη 1941-1944_
Η γερμανική φρουρά στον σιδηροδρομικό σταθμό του Αγ. Βασιλείου Κορινθίας κατά την γερμανική κατοχή
Θύματα κατοίκων Αγίου Βασιλείου που εκτελέστηκαν από τους Κομμουνιστές και τους Τσολιάδες μετά την κατάρρευση του ΕΑΜ_
Θύματα που εκτελέστηκαν από τους κομμουνιστές το έτος 1944. Συνολικά 20 άτομα.
Θύματα κομουνιστών που εκτελέστηκαν από τους Τσολιάδες μετά την κατάρρευση του ΕΑΜ. Συνολικά 2 άτομα.
Ο Άγιος Βασίλειος Κορινθίας γλίτωσε την τελευταία στιγμή από μία γενική εκτέλεση των κατοίκων από τους Γερμανούς.
Δύο Θύματα και δύο τραυματίες από τις γερμανικές εκκαθαρίσεις στην περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας την άνοιξη του 1944_
Οι πρώτες αντιστασιακές στρατιωτικές ομάδες των αποστράτων αξιωματικών στην Κορινθία και οι πολιτικές αντιστασιακές ομάδες στον Δήμο Κλεωνών.
Γεγονότα του 1941: Η δράση στην Κορινθία της εθνικιστικής οργάνωσης «Αβέρωφ» και ο πατριωτικός ρόλος του Μητροπολίτου Μιχαήλ. Η χορήγηση τροφίμων από την Μητρόπολη. O ιταλός κατάσκοπος της οδού Κολιάτσου Κριβελίνι.
Γεγονότα του ΕΔΕΣ το 1942: Φυγάδευση από Κόρινθο αξιωματικών στη Μέση Ανατολή. Συλλήψεις από Ιταλούς ως ομήρων των Ταρσούλη, Παπαγεωργίου και του Αρχιμανδρίτη Γ. Χατζόπουλου, μετέπειτα Μητροπολίτη Ολυμπίας και Τριφυλίας και κατόπιν Δημητριάδος.
Σκέψεις και ερωτήματα για τον ρόλο και την στάση των Άγγλων στην αντίσταση και στον Εμφύλιο πόλεμο.
Γραπτές μαρτυρίες για την σχέση των αντιστασιακών ομάδων ΕΔΕΣ και ΕΑΜ με τους Άγγλους αξιωματικούς στην Κορινθία.
Ονόματα Άγγλων αξιωματικών στη Πελοπόννησο που πλαισίωσαν στα βουνά τον ΕΛΑΣ.
Ο πολιτικός υπεύθυνος του ΕΑΜ στην περιοχή Κορινθίας με το ψευδώνυμο Στάθης ή Τριαντάφυλλος.
Τα γυναικόπαιδα του Αγίου Βασιλείου καταφεύγουν τον Απρίλιο του 1941 στο σπήλαιο της Χούνης και στη σπηλιά του Σαγγιώτη στην περιοχή Πασά για να γλιτώσουν από τους βομβαρδισμούς των γερμανικών αεροπλάνων τύπου Στούκας
Ονόματα ανταρτών από τον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας

Οκτώβριος 6, 2017

Ονόματα Άγγλων αξιωματικών στη Πελοπόννησο που πλαισίωσαν στα βουνά τον ΕΛΑΣ.

Το πιο κάτω κείμενο είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου 

ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

Οι Άγγλοι μόλις διαπίστωσαν ότι οι εκκλήσεις τους μέσω του αγγλικού Στρατηγείου της Μ.Α βρήκαν απήχηση στους Έλληνες και σχηματίστηκαν σε όλη την Ελλάδα οι πρώτες ανταρτικές ομάδες αντιστάσεως κατά του κατακτητή, απεφάσισαν να θέσουν υπό την κηδεμονία των τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων.

Άρχισαν να στέλνουν με αεροπλάνα στην Ελλάδα Άγγλους αξιωματικούς και ασυρματιστές με ασυρμάτους μεγάλης εμβέλειας υπό τον Ταξίαρχο Έντυ.

Στη Πελοπόννησο τον μήνα Μάιο του 1943 καταφθάνουν οι πρώτες αποστολές με αεροπλάνα και αλεξίπτωτα. Σε κάθε αρχηγείο του συντάγματος, ταξιαρχίας και μεραρχίας του ΕΛΑΣ υπήρχαν τρεις ή και περισσότεροι άγγλοι αξιωματικοί με ασυρματιστές και ασυρμάτους υπό τον συνταγματάρχη Στήβενς.

Ο Στήβενς με το επιτελείο του εγκαταστάθηκε αρχικά στο αρχηγείο Πελοποννήσου του ΕΛΑΣ και μετά στη τρίτη μεραρχία.

Στο έκτο σύνταγμα του ΕΛΑΣ υπό τον Εμμ. Βαζαίο από τον Μάιο του 1943 μέχρι τον Νοέμβριο του 1943 εγκαταστάθηκαν οι πιο κάτω αξιωματικοί:

Τζέιμς, ταγματάρχης

Φρέζερ, λοχαγός

Κέλαρ, λοχαγός

Ντίξοη, λοχαγός

Ντάβις, λοχαγός

Ένας επιλοχίας, δύο στρατιώτες άγγλοι και δύο Έλληνες αξιωματικοί ασυρματιστές της κυβερνήσεως εξορίας του Καίρου.

Από τον Νοέμβριο του 1943 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1944 οι άγγλοι αυτοί αξιωματικοί στην Αργολιδοκορινθία εργαζόντουσαν παράλληλα και ως πράκτορες για τη συλλογή πληροφοριών[1]. Αργότερα σύμφωνα με τον Εμμ. Βαζαίο εφάρμοζαν το αγγλικό διαίρει και βασίλευε επί ελληνικού εδάφους.[2].

 

 

[1] Βαζαίου Εμμανουήλ, σελ. 98

[2] Βαζαίου Εμμανουήλ, σελ. 105

Σεπτεμβρίου 29, 2017

Ο πολιτικός υπεύθυνος του ΕΑΜ το 1944 στη περιοχή της Αργολιδοκορινθίας Ζέγκος Θεόδωρος με το ψευδώνυμο Στάθης ή Τριαντάφυλλος.

 

Το πιο κάτω κείμενο είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου: «Κατοχή και εμφύλιος στη περιοχή του Αγίου Βασιλείου  Κορινθίας.»

 

Στο κεφάλαιο αυτό δεν θα εκφράσουμε καμία προσωπική άποψη. Θα στηριχθούμε μόνο σε σωζόμενες μέχρι σήμερα έγγραφες πηγές, τις οποίες και θα αναφέρουμε.

Μετά την συγχώνευση του ΕΔΕΣ και του ΕΛΑΣ στην Κορινθία (βουνό Φαρμακάς) στις 9. Σεπτεμβρίου 1943 και πρακτικά μετά την πλήρη υποταγή του EΔΕΣ στο ΕΛΑΣ, το πελοποννησιακό γραφείο του Ε.Α.Μ διορίζει δίπλα στον στρατιωτικό υπεύθυνο του έκτου Συντάγματος του ΕΛΑΣ (Εμμανουήλ Βαζαίο) έναν πολιτικό υπεύθυνο της περιοχής τον Θεόδωρο Ζέγκο με το ψευδώνυμο Τριαντάφυλλος ή Στάθης.

Έχουν εκφρασθεί πολλές αρνητικές απόψεις για το πρόσωπο αυτό και για τον σκληρό και απάνθρωπο ρόλο που έπαιξε. Σύμφωνα με τον Εμμανουήλ Βαζαίο, στρατιωτικό διοικητή του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ στην Αργολιδοκορινθία, ο άνθρωπος αυτός (ο Ζέγκος ή Στάθης) «είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου επί πάντων εις την περιοχή». Επί πλέον ο Βαζαίος τον αποκαλεί «υπεύθυνο πολιτικό δικτάτορα, τον οποίον οι διάφοροι διανοούμενοι κομμουνισταί καταγόμενοι εκ της περιοχής καπεταναίοι, και πολιτικοί οργανωμένοι στο ΕΑΜ είχαν γίνει πιστά ανδρείκελα του Στάθη, τον έτρεμαν κυριολεκτικώς και ουδείς εξ αυτών τόλμησε να τον συγκρατήσει από το σαδιστικόν κατήφορον του να βασανίζει και να εκτελεί κατά το δοκούν.» [1]

O Κ. Καπέλλος τον αποκαλεί μία από τις «σκοτεινές προσωπικότητες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στην Αργολιδοκορινθία » και γράφει ότι το πραγματικό του όνομα ήταν Θεόδωρος Ζέγκος, ταχυδρομικός από την Μαγνησία της Θεσσαλίας ή από την Ήπειρο.[2] Ο Σταύρος Καλαράς, πολιτικό στέλεχος του ΕΔΕΣ τέως Δήμου Κλεωνών αναφέρει, ότι στην δυσμένεια του Στάθη ή Τριαντάφυλλου είχαν πέσει ο ίδιος ο Καλαράς, ο Διπλός (με το πραγματικό του όνομα Διονύσιος Θωμαίδης, κορίνθιος υπεύθυνος τομεάρχης του ΕΑΜ ολοκλήρου του τ. Δήμου Κλεωνών), ο Καπλάνης και άλλα στελέχη του ΕΑΜ και του ΕΔΕΣ της περιοχής του τέως δήμου Κλεωνών. Ειδικά για τον Καπλάνη, αναφέρει ο Καλαράς, ότι «υποχρεώθηκε να φύγει από την περιφέρεια μας, διότι είχε πέσει σε δυσμένεια του Πελοποννησιακού Γραμματέα του κόμματος Στάθη ή Τριαντάφυλλου, ο οποίος επέμενε στην πλήρη εξόντωση του[3].

O Ιωάννης Κ. Μπουγάς στο βιβλίο του[4] για τον εμφύλιο πόλεμο γράφει ότι:

Α). Με υπαιτιότητα και με τις αυθαίρετες ενέργειες του Ζέγκου[5] μόνο στον νομό Αργολιδοκορινθίας έγιναν πάνω από 1.200 αδικαιολόγητες εκτελέσεις ανθρώπων. Ως πηγή επικαλείται ο Ι. Μπουγάς εσωτερική έκθεση προς το πολιτικό γραφείο του ΚΚΕ, στις 15 Μαρτίου του 1946, την οποία υπέβαλε ένα κομματικό στέλεχος του ΚΚΕ και η οποία έκθεση βρίσκεται στο αρχείο του ΚΚΕ στα ΑΣΚΙ(Φ=24/2/102).

Β). Αντίθετα για το χρονικό διάστημα 12-12-1945 (Συνθήκη Βάρκιζας) έως 31-3-1946 (αρχή κομμουνιστικής εξέγερσης του 1946-1949) σύμφωνα πάλι με τον Ι. Μπουγά το σύνολο των φονευθέντων από αντικομουνιστικές οργανώσεις σε όλη την Ελλάδα (και όχι μόνο στον νομό Αργολιδοκορινθίας) ανέρχονται στους 1.289 .

Ο τότε αξιωματικός του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ Περίανδρος Τόγιας, δικηγόρος και κατόπιν συμβολαιογράφος Κορίνθου, καταθέτει την εξής Μαρτυρία για τον Στάθη ή Ζέγκο. Ότι του ζήτησε να εκτελέσει το τρία τοις εκατό των κατοίκων από μερικά χωριά της ορεινής Κορινθίας. [6]:

«Ήταν Αύγουστος μήνας του 1944 και τα σημάδια από τα μέτωπα του πολέμου έδειχναν , ότι δεν θ΄ αργούσε η απελευθέρωση της χώρας. Η Διοίκηση του 6ου Συντάγματος, που υπηρετούσα κι  εγώ, είχε στρατοπεδεύσει με την υποδειγματική ομάδα της ΕΠΟΝ στο χωριό Εξοχή του Δήμου Αλέας του Νομού Αργολίδας.

Εκείνες τις ημέρες είχε έρθει για επιθεώρηση των Πολιτικών Οργανώσεων του Νομού ένας κάποιος ονόματι ¨Στάθης¨, αγνώστων λοιπών στοιχείων, για όλους εμάς, μέγα όμως στέλεχος του Κομουνιστικού Κόμματος και μέλος της Πελοποννησιακής Επιτροπής του ΚΚΕ.

Με συνάντησε ιδιαιτέρως στο χωριό αυτό και μου ζήτησε να προβώ στην εκτέλεση ενός ποσοστού 3% από τους κατοίκους όλων των χωριών εκείνων εις τα οποία, ως επί το πλείστον, στρατοπέδευε η Διοίκηση του Συντάγματος, δηλαδή της Γκούρας, της Γκιόζας (Μάτι), της Λαύκας, της Σκοτεινής κλπ.

Σε ερώτησή μου, σε τι απέβλεπε αυτή η εκκαθάριση, μου απάντησε ότι έπρεπε, ενόψει της επικείμενης απελευθέρωσης της χώρας, όλα τα αντιδραστικά στοιχεία των χωριών να λείψουν κατά την απελευθέρωση,  για να μπορέσουμε να επιβληθούμε άνετα σαν Κυβέρνηση του Λαού.

Σε δεύτερη ερώτησή μου, ποιοι κατά την γνώμη του πρέπει να εκτελεστούν, μου απάντησε όλοι οι έμποροι των χωριών, οι οπαδοί του Λαϊκού Κόμματος, οι Βασιλόφρονες κλπ.»

 

Την πρόθεση αυτή του Στάθη ή Τριαντάφυλλου ή Ζέγκου για ομαδικές εκτελέσεις του πληθυσμού στα χωριά επιβεβαιώνει και ο διοικητής του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ Εμ. Βαζαίος, ο οποίος γράφει, ότι «ως στρατιωτικός αρχηγός δεν ελάμβανε επίσημα γνώση των συλλήψεων,» βασανισμών και μεμονωμένων ή ομαδικών εκτελέσεων (από την ΟΠΛΑ): «Αυτό ήταν έργο των πολιτικών οργανώσεων και της πολιτοφυλακής, η οποία ήταν ανεξάρτητη και εκτελούσε διαταγές του Στάθη.» Επίσης αναφέρει, ότι το ποσοστό των προκρίτων του πληθυσμού από κάθε χωριό, που είχε πρόθεση ο Στάθης για να εκτελεστεί ήταν πολύ μεγαλύτερο από το «τρία τοις εκατό »και έφθανε «το πέντε έως δέκα τοις εκατό».

Ο Βαζαίος απαντώντας στην πρόθεση του Στάθη για ομαδικές εκτελέσεις του είπε, ότι αυτό θα ήταν εγκληματική ενέργεια και δεν συμφωνούσε. Τότε ο Στάθης απείλησε τον Βαζαίο για την ζωή του και του απάντησε . «Συναγωνιστή Αρχηγέ, φύλαξε το κεφάλι σου και μην αναμιγνύεσαι εις αλλότρια καθήκοντα.»

Αλλά και ο ίδιος ο Άρης Βελουχιώτης, ο οποίος ανέλαβε την διοίκηση της ΙΙΙ μεραρχίας του ΕΛΑΣ στη Πελοπόννησο φέρεται να είπε προς τον Πελοπίδα και παρουσία και του Εμμ. Βαζαίου. «Τα έχουν κάνει θάλασσα οι πατριώτες σου οι Κορίνθιοι, αφήκαν τον Στάθη να αλωνίζει την περιοχή εις βάρος του Αγώνα. Θέλουν μαστίγωμα [7]»

O Μήτσος Ρήγας από το Λουτράκι νεαρός αντάρτης τότε γράφει τα εξής:

Ο Στάθης, μου έκανε κακή εντύπωση σε μία σύσκεψη, που είπε: «Θα πρέπει να χτυπήσουμε την αντίδραση. Ένα 10% τουλάχιστον σε κάθε χωριό πρέπει να χτυπηθεί».

Πώς θα βγάλεις αυτό το 10%.; Κι αν δεν υπάρχει ; Τι είναι, δεν είναι άνθρωποι ; Ποσοστά είναι ; Μας χτύπησε άσχημα[8].

 

Η ΚΟΠΠ (Κομματική Επιτροπή Περιφέρειας Πελοποννήσου) του ΚΚΕ διέγραψε τον Στάθη από μέλος του ΚΚΕ «για διαστρέβλωση της κομματικής γραμμής στην οργάνωση, που καθοδηγούσε» (Εφημερίδα «Λεύτερος Μοριάς», Φ. 27/14-10-44)[9]

Στην έγγραφη αναφορά-απολογία του Στάθη ή Τριαντάφυλλου ή Ζέγκου, προς το Π.Γ της Κ.Ε του ΚΚΕ τον Αύγουστο του 1944 αναφέρει ο ίδιος τα πιο κάτω: Στην ολομέλεια της Κ.Ε.Π.Π κατηγορήθηκε, ότι «διαστρέβλωσε την κομματική γραμμή σαν οργανωτής στο Νομό Αργολιδοκορινθίας». Σαν επιχείρημα υπεράσπισης του μεταξύ άλλων αναφέρει, ότι τόσο η ΚΕΠΠ, όσο και κύριο άρθρο της εφημερίδας «Μωριάς» έδιναν οδηγίες για τον τρόπο δράσεως κατά των αντιπάλων. Το σύνθημα ήταν «Λεπίδι-Λεπίδι στην αντίδραση[10]»

Παραθέτουμε ένα σύντομο βιογραφικό του Ζέγκου:

(Εφημερίδα «Αργειακό Βήμα,» Γ.Κ.Ο, Τετάρτη 6/10/2010)

«Ο Θεόδωρος Ζέγκος (Στάθης) καταγόταν από την περιοχή της Λάρισας και ήταν υπάλληλος του οργανισμού των τριών ΤΤΤ (τηλεφώνων, τηλεγράφων και ταχυδρομείων), προδρόμου οργανισμού του OTE. Οι υπάλληλοι του ελέγοντο τριατατικοί. Είχε τα ψευδώνυμα Στάθης ή Τριαντάφυλλος. Το καλοκαίρι του 1944 ήταν περιφερειακός γραμματέας για την Πελοπόννησο του ΚΚΕ, με έδρα το χωριό Καλύβια (Κορινθίας) που σήμερα λέγεται Φενεός, εγγύς της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου. Βεβαίως μετεκινείτο και σε άλλες περιοχές. Με το ψευδώνυμο ΣΤΑΘΗΣ έγινε περιβόητος διότι επί των ημερών του έγινε στην «Τρύπα» η δραματική σφαγή. Το περίεργο είναι ότι δεν εφονεύοντο όλοι, όσοι οδηγούντο στο στρατόπεδο της Μονής. Μερικοί εκρατούντο για κάποιες ημέρες, ανεκρίνοντο και αναχωρούσαν. Δεν γνωρίζουμε τη διαδικασία εκδόσεως των καταδικαστικών αποφάσεων και πως εβεβαιούτο η ενοχή του καθενός ή η αθωότητά του. Ο Θεόδωρος Ζέγκος επεβίωσε και στο δεύτερο αντάρτικο και τελικά κατέφυγε στην Πολωνία, όπου έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας

[1] Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 24

[2] Καπέλλος Κωνσταντίνος, Κοκοβούνι φενεού,  Φενεός 2016, LITHOS O.E, Κιάτο Κορινθίας, σελίδα 104.

[3] Καλαράς Σταύρος, Μία ζωή για τη Ελλάδα, τόμος Β, ΑΘΗΝΑ 1996, σελίδα 25,27,28

[4] Μπουγάς Ιωάννης, Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ.16,17,18

[5] Σύμφωνα με τον Ι. Μπουγά τότε ο Στάθης παρέμενε στα Καλύβια Φενεού Κορινθίας στο σπίτι της Βενετσιάνας Καψομαλούκη και έλεγχε όλη τη περιφέρεια Κορινθίας.

[6] Μπουγάς Ιωάννης, Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 23,24

[7] Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 79,86

[8] Μούτουλα Παντελή,«Πελοπόννησος 1940-1945 – Η περιπέτεια της επιβίωσης, του διχασμού και της απελευθέρωσης», , Αθήνα 2004. 

[9] Καπέλλος Κωνσταντίνος, Κοκοβούνι φενεού,  Φενεός 2016, LITHOS O.E, Κιάτο Κορινθίας, σελίδα 106

[10] Μπουγάς Ιωάννης, Αθώων αίμα, Β τόμος, Αθήνα, εκδόσεις Πελασγός, Ιωάννου Γιαννάκενα σελ 543,  544

Γιαννης Κουτσούκος 29-9-2017

Αύγουστος 10, 2017

Δύο Θύματα και δύο τραυματίες από τις γερμανικές εκκαθαρίσεις στην περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας την άνοιξη του 1944

Το κείμενο αυτό είναι από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου «Κατοχή και εμφύλιος στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

 

Σε μπλόκο που έκαναν οι Γερμανοί για στρατιωτικές εκκαθαρίσεις και συλλήψεις των ανταρτών σκοτώθηκαν δύο κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου, ο Τσουτσουβής και ο Γιάννης Κουτσοσταμάτης (ή Σταμάτης, τσαγκάρης). Επίσης τραυματίστηκαν άλλοι δύο, ο Χρήστος Παπαιωάννου ή Γκουβέλος (μετέπειτα γραμματέας της κοινότητος Αγίου Βασιλείου ) και ο δάσκαλος του Χωριού Γιαννάκης, ο οποίος δεν είχε καταγωγή από τον Άγιο Βασίλειο.

Σε μαγνητοφωνημένη συνέντευξη ο Γιάννης Μαρμαράς διηγείται τα πιο κάτω.

«Είχανε κάνει μπλόκο οι Γερμανοί σε όλο το χωριό με την διαταγή, μόλις κτυπήσει η καμπάνα στις επτά η ώρα δεν θα βγει κανένας έξω για να κινηθεί. Οι Τσουτσουβής, Κουτσοσταμάτης, Παπαιωάννου και ο  δάσκαλος του χωριού  Γιαννάκης πήρανε τον δρόμο για τις Κλένιες και κρύφτηκαν σε μία σπηλιά του Ραντίτσα μέσα σε μια ρεματιά κοντά στα σύνορα Αγίου Βασιλείου και Κλένιες. Είχαν κάνει το λάθος να πάρουν μαζί τους και τα σκυλιά. Όταν φθάσανε τα γερμανικά μπλόκα τα σκυλιά βγήκαν έξω και τους πρόδωσαν. Οι Γερμανοί ρίξανε μια χειροβομβίδα στην σπηλιά και σκοτώσανε τους δύο (Τσουτσουβή και Κουτσοσταμάτη) και τραυματίσανε τους άλλους δύο (Γιαννάκη  και Παπαιωάννου). Θυμάμαι την περίπτωση, όπου ήμουνα στην βρύση Σάβυζα, κοντά στου Μπάσπαρου τα αλώνια (εκεί που είναι σήμερα οι μυγδαλιές  του Ριζόγιαννη, που  ήταν τότε κουτσουκέικο), και τους φέρνανε τους σκοτωμένους με μουλάρια. Είχανε βάλλει δυο κοφίνια δεξιά κα αριστερά στο μουλάρι και είχαν τους σκοτωμένους βάλλει πάνω στο σαμάρι και στα κοφίνια. Θυμάμαι τις αρβύλες τους που πήγαιναν από εδώ και από εκεί. Αυτά τα είχα δει με τα μάτια μου. »

Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών στην ανατολική Κορινθία προσδιορίζονται ότι έγιναν την άνοιξη του 1944.[1] Σε αυτή την εποχή πρέπει να εντάσσεται και το πιο πάνω περιστατικό στη σπηλιά του Ραντίτσα. Τότε ο  ΕΛΑΣ κτύπησε με ενέδρα τις εφοδιοπομπές και τα τραίνα των Γερμανών σε διάφορα σημεία της Αργολιδοκορινθίας, όπως και την αμαξοστοιχία κοντά στο Χιλιομόδι. Στις 20 Μαίου 1944 ξεκίνησαν τρεις γερμανικές φάλαγγες για αντίποινα των ανταρτών και όργωσαν όλη την Αργολιδοκορινθία. Η  Διαταγές  των  Γερμανών ήσαν σαφέστατες. Όποιος άνδρας βρισκόταν στο βουνό μπορούσε να θεωρηθεί αντάρτης και να πυροβοληθεί επί τόπου.

Οι Γερμανοί όσους άνδρες βρήκαν στα πρώτα χωριά τους πήραν μαζί τους ως ομήρους ή  για αγγαρείες. Για τον λόγο αυτό πολλοί άνδρες έφυγαν για τα βουνά. Ο  Πατέρας μου βρισκόταν τότε στην Αγία Τριάδα Στεφανίου με άλλους άνδρες που είχαν βγει στο Βουνό. Από τις προφορικές διηγήσεις του θυμάμαι και αναφέρω αυτολεξεί τα εξής:

«Εκεί που καθόμαστε στους τοίχους σε κάτι χαλάσματα και συζητούσαμε βλέπω απέναντι στην κορυφή του Βουνού Δαφνιά έναν στρατιώτη να γονατίζει και να σημαδεύει επάνω μου. Εγώ ήμουν εκτεθειμένος στην θέα του σκοπευτή. Τους άλλους τους κάλυπτε ο τοίχος του κτίσματος. Σκέφθηκα προς στιγμή να κρυφτώ και εγώ πίσω από τον τοίχο. Αλλά δεν το έκανα αμέσως για να μην με περάσουν οι άλλοι για δειλό. Αυτόματα όμως με μία αυθόρμητη  αντανακλαστική κίνηση χωρίς καλά- καλά να το συνειδητοποιήσω μετακόμισα και καλύφθηκα και εγώ πίσω από τον τοίχο. Δεν πέρασαν λίγα δευτερόλεπτα και εκεί που ήμουν πρώτα έσκασαν οι σφαίρες από τις ριπές πυροβόλου όπλου. Είχα χωρίς να το καταλάβω καλά- καλά με την τελευταία αυθόρμητη κίνηση μου γλυτώσει από την εκτέλεση και τον θάνατο. Μαζί μας ήταν και ο Βασίλης Πα…….ους ή Λολο….της και αυτός από τον Άγιο Βασίλειο. Αυτός τα είχε καλά και με τους αντάρτες και με τους γερμανοτσολιάδες. Είχε δύο ταυτότητες. Μόλις κατάλαβε ότι πλησίαζαν οι Γερμανοί, έτρεξε γρήγορα και πέταξε την κουμουνιστική του ταυτότητα σε μια πατουλιά από σκίνα για να την κρύψει και να μην την βρούνε οι γερμανοί και μας εκτελέσουν όλους. Εγώ φοβήθηκα μήπως τον είδαν οι Γερμανοί και πάνε και ψάξουνε στα σκίνα και μας καθαρίσουν και μας μαζί με αυτόν.

Εκεί ήσαν ένα κοπάδι πρόβατα, τα οποία δεν ήσαν δικά μου. Πήρα ένα ραβδί και άρχισα να τα φυλάω. Όταν ήλθαν οι Γερμανοί και οι Ιταλοί  εμένα με πλησίασε ένας ιταλός αξιωματικός και με ρώτησε, αν είμαι «παρτιζάν». Του είπα όχι και του έδειξα τα πρόβατα. Επειδή μου φάνηκε δύσπιστος, του έδειξα μετά αμέσως τις παλάμες των χεριών μου, που ήσαν γεμάτες μαύρες καρούλες (πετάλες ή φουσκάλες) από τις πολλές χειρονακτικές δουλειές, που έκανα κείνη την εποχή με το ξινάρι για  τα περιβόλια που είχαμε. Πείσθηκε ότι δεν ήμουν αντάρτης. Με πήρε όμηρο και με διέταξε να πάρω το καπίστρι από το άλογό του και να πηγαίνω εγώ πεζός μπροστά και αυτός επάνω στο άλογο.  Σε λίγο η στρατιωτική Φάλαγγα κατέβηκε από το βουνό και πήρε τον κοινοτικό δρόμο από Αγιοβασίλη για τις Κλένιες. Ότι φαινόταν  ύποπτο το  πυροβολούσαν αμέσως. Όταν φθάσαμε   κοντά σε μια ρεματιά, φάνηκαν κάτι σκυλιά που είχαν βγει από την σπηλιά του Ραντίτσα. Εκεί είχαν ρίξει οι Γερμανοί χειροβομβίδες μέσα στη σπηλιά και  είχαν σκοτώσει δύο Αγιοβασιλιώτες, τον Τσουτσουβή και τον Κουτσοσταμάτη και είχαν τραυματίσει και δύο πολύ γνωστούς μου. Τον δάσκαλο του χωριού  Γιαννάκη και τον Χρήστο τον Γκουβέλο (Παπαϊωάννου). Τους νόμισαν για αντάρτες και τους έριξαν χειροβομβίδα. Τα σκυλιά τους πρόδωσαν. Όταν είδα τον δάσκαλο τον Γιαννάκη να βογγάει από τον πόνο άφησα το καπίστρι από το άλογο του αξιωματικού Ιταλού και χωρίς να τον ρωτήσω με πολύ προσοχή πήγα και έδεσα τις πληγές του Δάσκαλου με το πουκάμισο μου για να σταματήσει να τρέχει το αίμα. Η στρατιωτική φάλαγγα είχε επιτάξει και πολλά άλογα, μουλάρια και γαϊδούρια και τα είχε κοντά της. Με δική μου πρωτοβουλία πήρα ένα γαϊδουράκι που ήταν εκεί σταματημένο και ανέβασα τον δάσκαλο Γιαννάκη στο σαμάρι. Κοίταξα τον ιταλό αξιωματικό και του έκανα νόημα ότι έπρεπε να γυρίσω πίσω και να τον πάω στον Άγιο Βασίλη. Αυτός δεν αντέδρασε στα νοήματα μου και εγώ θέλοντας να βοηθήσω και  τον δάσκαλο του χωριού μας τόλμησα και ξεκίνησα να τον μεταφέρω πάνω στο γαϊδουράκι στο χωριό μας. Θυμάμαι ότι στο δρόμο πονούσε πολύ, βόγκαγε συνέχεια από τους πόνους και στην αρχή έτρεχε και το αίμα του στο χώμα. Μετά όμως λιγόστεψε. Όταν φθάσαμε στον Αγιοβασίλη τον περιποιηθήκαμε όσο ήταν δυνατόν.

Όταν πήγα στο σπίτι τους διηγήθηκα την ιστορία. Η γυναίκα μου Φώτο, που ήταν από πολύ πιστή οικογένεια του Γιάνκου Παπανδρέου,   μου είπε ότι είχε βάλλει τα παιδία και η ίδια και έκαναν μετάνοιες μπροστά στο εικονοστάσιο για να γλυτώσω από την εκτέλεση. Το σπουδαίο είναι ότι και την ώρα που πυροβολήθηκα στην Αγία Τριάδα  Στεφανίου τα τέσσερα παιδιά μου μαζί με την μητέρα τους έκαναν συνέχεια μετάνοιες και προσευχές για να γλυτώσω εγώ από  την εκτέλεση»

Ο γράφων το παρόν πόνημα ήταν τότε περίπου τριών ετών. Μου έχει μείνει θαμπά ακόμη στη μνήμη μου η σκηνή που κάναμε μετάνοιες και προσευχές μπροστά στο εικονοστάσι για να σώσουμε τον πατέρα μας. Η αδελφή μου Αγγελική (12 ετών), ο αδελφός μου Ντίνος ( 8 ετών), η αδελφή μου Βάσω (6 ετών) , εγώ, και η Μητέρα μου.

Πολλά χρόνια αργότερα επισκέφτηκα μαζί με τον Πατέρα μου τον δάσκαλο Γιαννάκη. Ήταν τότε διευθυντής στο δημοτικό σχολείο Παγκρατίου επί της οδού Πρατίνου. Κούτσαινε πάρα πολύ από τον τραυματισμό και εκεί άκουσα πάλι όλη την ιστορία του τραυματισμού του από την αρχή.

[1] Μπουγάς Ιωάννης,  Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 256.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ

 

 

Αύγουστος 9, 2017

Τα γυναικόπαιδα του Αγίου Βασιλείου καταφεύγουν τον Απρίλιο του 1941 στο σπήλαιο της Χούνης  για να γλιτώσουν από τους βομβαρδισμούς των γερμανικών αεροπλάνων τύπου Στούκας.

ΤΟ ΠΙΟ ΚΑΤΩ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ: ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΏΤΕΡΑ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Στις 6 Απριλίου του 1941 γίνεται η εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα. Λίγες μέρες αργότερα – περίπου στα μέσα Απριλίου – τα πολεμικά γερμανικά αεροπλάνα τύπου Στούκας οργώνουν τον ουρανό της Κορινθίας  και βομβαρδίζουν ανελέητα κάθε τι που το θεωρούν ύποπτο. Το ίδιο συνέβη και στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας. Οι μητέρες του Αγίου Βασιλείου παίρνουν τα παιδιά τους και για να σωθούν από τους ανελέητους βομβαρδισμούς καταφεύγουν στο σπήλαιο, που βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της Χαράδρας της Χούνης κάτω από το φράγκικο κάστρο του  χωριού. Σύμφωνα  με προφορικές διηγήσεις κατοίκων του χωριού που κρύφθηκαν σε αυτό το σπήλαιο:

Το σπήλαιο αυτό είναι σαν ένα μεγάλο αλώνι και χώραγε πολύ κόσμο. Είχαν συγκεντρωθεί πολλά γυναικόπαιδα. Το σπήλαιο αυτό το προστατεύει στην είσοδο του ένας μεγάλος βράχος, ο οποίος πιθανόν έχει αποκοπεί από την οροφή με κάποιο σεισμό. Όταν τα Στούκας άρχισαν να περνάνε από την Χούνη πυροβολούσαν για τυχόν αντάρτες ή για κάποια άλλη αντίσταση. Τότε έκαναν μερικές Μητέρες το λάθος να πάρουν λευκά πανιά σαν σημαίες και να βγουν έξω από το σπήλαιο για να δείξουν ότι ήσαν ειρηνικοί απέναντι των πιλότων και να μην τους πυροβολήσουν. Οι πιλότοι ξαναπέρασαν και πυροβόλησαν πάλι, αλλά ευτυχώς δεν υπήρξε κανένα θύμα. Στο σπήλαιο αυτό  βρέθηκε σε ηλικία περίπου σαράντα ημερών και ο γράφων το παρόν πόνημα με την Μητέρα του Φωτεινή Κουτσούκου. Ο Γιάννης Μπούμπας του Ευαγγέλου επιβεβαιώνει το γεγονός που του το είχε διηγηθεί η Μητέρα του σε συζήτηση στις 13-2-2017. Μάλιστα συμπληρώνει ότι τους είχε βοηθήσει τότε ο Λεωνίδας Κακούρος.

 

Η Κατίνα Καρίπι, σύζυγος Δημητρίου Μπινιάρη, που κατάγεται από τον Άγιο Βασίλειο και μένει στην Ποσειδωνία Κορίνθου σε μαγνητοφωνημένη συνέντευξη προς τον γράφοντα παρατηρεί τα πιο κάτω: H Μητέρα μου Παρασκευή- το γένος Κουτσούκου – με είχε πάρει μαζί της στη σπηλιά της Χούνης. Και εγώ ήμουνα εκεί και ο μπαρμπαμιχάλης (ο Μιχάλης Κουτσούκος) και τα παιδιά, όλη η «συμμορία». Όταν κόντευε να βασιλέψει ο Ήλιος μου λέει η Μάνα μου: Κατίνα τράβα να μαζέψεις τα πρόβατα. Τα αφήναμε τότε αμόλα τα πρόβατα. Ήσανε κοντά στη Βρύση-Σάβυζα στου Μπάσπαρου το αλώνι, που ήταν τότε κουτσουκέικο. Τράβα μου λέει να βάλεις τα πρόβατα μέσα. Αεροπλάνα δεν φαινόντουσαν. Μόλις πάω εγώ στα πρόβατα να τα γυρίσω, να ένα αεροπλάνο φάνηκε τυχαίως που  πέρναγε. Μόλις με είδε ξανακάνει τον κύκλο   και άκουγα κάτι σαν σφυρίγματα  τσαφ τσουφ τσούφ και νόμισα ότι ήταν πουλιά. Κάνω έτσι να δω και ήσαν  σφαίρες. Και κρύφτηκα στο ρέμα και βασίλεψε καλά ο Ήλιος και μετά έφυγα. Τύχη από τον Θεό ήτανε. Αφού πέφτανε δίπλα μου οι σφαίρες.

Από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς τον Απρίλιο του 1941 και από τον τρόμο και το άγχος έπαθαν σύμφωνα με προφορικές διηγήσεις μερικοί από την καρδιά τους. Συγκεκριμένα άκουγα τους γονείς μου να λένε, ότι και η μεγαλύτερη αδελφή μου η Αγγελική (Κούλα), που ήταν τότε εννέα ετών  έπαθε εκείνη την εποχή από την καρδιά της. Η κατάσταση της επιδεινώθηκε με την πάροδο του  χρόνου και τον Απρίλιο του 1968 την συνόδευσα μαζί με τον σύζυγο της  Χάρη Μπολάνο στο Γκάις Χόσπιταλ του Λονδίνου. Ο  καθηγητής Ρος την χειρούργησε, αλλά δεν άντεξε και πέθανε πάνω στην εγχείρηση.

Είχα πάντα μια αέναη ώθηση και  εσωτερική αγωνία να δω μια φορά τη σπηλιά που μας  πήγαν η Μητέρα μου και οι άλλες αγιοβασιλιώτισσες Μανάδες τον Απρίλιο του 1941 για να μας  σώσουν την ζωή από τους βομβαρδισμούς των Γερμανών. Το Πάσχα του 2010 αποφασίσαμε μετά από 69 χρόνια  να κάνουμε μία ορειβασία και να ανέβουμε στη σπηλιά.  Το σπήλαιο ήταν αρκετά μεγάλο και προφυλαγμένο στην είσοδο από ένα μεγάλο βράχο. Η ορειβασία  όμως ήταν πολύ δύσκολη και επικίνδυνη, όταν κυρίως περιπατούσαμε οριζόντια  σε επικλινές έδαφος, που από κάτω υπήρχε μεγάλος γκρεμός.  Εκτός αυτού τα χλωρά χορτάρια της άνοιξης στα οποία πατάγαμε γλιστράγανε. Απορώ πως οι μητέρες μας  ανέβηκαν  τότε μαζί με μας στην αγκαλιά ή ακόμη βαστώντας και άλλα παιδάκια από το χέρι τους. Ίσως να υπήρχε το 1941 κάποιο βατό μονοπάτι ή πρόκειται για  ένα απαρατήρητο ηρωισμό και για μία άγνωστη αυτοθυσία των μητέρων  μας μέσα στη αναμπουμπούλα του πολέμου.

 

 

 

 

 

Αύγουστος 2, 2017

Συνεντεύξεις για κατοχή και εμφύλιο στο jpkoutsoukos@gmail.com με ημερομηνίες του gmail μου.

Συνεντεύξεις για κατοχή και εμφύλιο στο jpkoutsoukos@gmail.com με ημερομηνίες του gmail μου.

  1. Γ. Ζώγαλης    5-4-2017
  2. Κατινα Καρίπι  8-4-2017
  3. Μαρμαράς Γιάννης
  4. Πιπίλου

 

Ιουλίου 15, 2017

Γραπτές μαρτυρίες για την σχέση των αντιστασιακών ομάδων ΕΔΕΣ και ΕΑΜ με τους Άγγλους αξιωματικούς στην Κορινθία.

 

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ  «ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ»

 

Στο κεφάλαιο αυτό υπάρχουν πληροφορίες που αφορούν άμεσα και τον την περιοχή του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας, διότι στο βουνό Φαρμακάς υπήρχε κατά κάποιο τρόπο η «προϊσταμένη αρχή» η οποία αποφάσιζε για ότι συνέβαινε την εποχή αυτή στο νομό Αργολιδοκορινθίας.  Προσωπικά δεν θα φέρω καμία δική μου γνώμη ή κρίση. Θα αφήσουμε να μιλήσουν οι γραπτές μαρτυρίες από τα πρωτότυπα κείμενα, που σώζονται μέχρι σήμερα.

  1. H αντιστασιακή ομάδα του ΕΔΕΣ (μονίμων αποστράτων αξιωματικών, που πολέμησαν στο Αλβανικό μέτωπο) δρούσε ανεξάρτητη στο βουνό (Φαρμακάς κοντά στην Νεμέα Κορινθίας) με διοικητή τον Μανώλη Βαζαίο από 20 Ιουνίου 1943 έως 8 Σεπτεμβρίου 1943. Ο ίδιος ο Βαζαίος γράφει ότι κατά το διάστημα αυτό αγωνιζότανε (με τους συντρόφους του)   να συγκροτήσει την εθνικιστική  ομάδα του Φαρμακά, «αλλά μας άφησαν να γίνωμεν βορά του ΕΛΑΣ[1]»
  2. Στο πιο κάτω κείμενο[2] από το πρωτότυπο του Μ. Βαζαίου προκύπτει, ότι ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέιμς που ήταν στην περιοχή του Φαρμακά λέει ορθά κοφτά στον Μ.  Βαζαίο, ότι το στρατηγείο της Μέσης Ανατολής ( δηλαδή οι  Άγγλοι)  αναγνωρίζει μόνο τον ΕΛΑΣ (ΚΚΕ) και ότι πρέπει ο ΕΔΕΣ  να συνεργασθεί με το ΕΛΑΣ. Αν δεν γίνει αυτή η συνεργασία τότε το ΕΛΑΣ θα κτυπήσει και θα διαλύσει τον ΕΔΕΣ. Επί πλέον ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέιμς επιθεωρεί την ομάδα του ΕΔΕΣ στο βουνό Φαρμακά μετά από πρόσκληση του Βαζαίου.

 

3.Ένας άλλος Άγγλος Ταγματάρχης με το όνομα Ριντ[3], υπεύθυνος για την περιοχή της Τριφυλλίας ρίχνει από τα αεροπλάνα όπλα και εφόδια με την προϋπόθεση να τα μοιράσουν ίσα και οι δύο ευρισκόμενες εκεί ομάδες ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ. Οι ομάδες όμως τσακώνονται στη μοιρασιά και συγκρούονται μεταξύ των. Επικρατεί η ομάδα του ΕΛΑΣ και στελέχη του ΕΔΕΣ της περιοχής εγκαταλείπουν το βουνό και τον αντιστασιακό αγώνα και φεύγουν για την Αθήνα να ιδιωτεύσουν. Ο εμφύλιος έχει ήδη αρχίσει παρουσία των Άγγλων Ταγματαρχών.  Άλλες ομάδες του ΕΔΕΣ συγχωνεύονται με το ΕΛΑΣ και άλλες συγκρούονται. Το πιο κάτω πρωτότυπο κείμενο είναι χαρακτηριστικό.

 

 

  1. Στις 8 Σεπτεμβρίου 1943 ο ΕΛΑΣ, με την υπογραφή του «Αγησίλαου,» στέλνει τελεσίγραφο στον στρατιωτικό αρχηγό του έκτου συντάγματος του ΕΔΕΣ Εμμ.Βαζαίο και ζητεί την πλήρη υποταγή του συντάγματος του στο ΕΛΑΣ. Διαφορετικά θα τους επιτεθούν, όπως και πράγματι έγινε. Το σύνταγμα του ΕΔΕΣ υποχωρεί και συγχωνεύεται (στην ουσία υποτάσεται) με  το ΕΛΑΣ με στρατιωτικόν διοικητή τον ίδιο τον Βαζαίο. Όσοι δεν θέλησαν να μείνουν στο Φαρμακά, επειδη διαφωνούσαν τους επετράπη να φύγουν για τις πατρίδες τους. Οι Άγγλοι πέτυχαν τον στόχο τους και ο Άγγλος ταγματάρχης Τζέιμς την ίδια ημέρα είπε στον Βαζαίο: «Έπρεπε να είχατε αντιληφθεί εγκαίρως και σεις και όλοι οι Έλληνες, ότι μόνον το Ε.Α.Μ εξυπηρετεί τα συμμαχικά συμφέροντα[4]
  2. Στις 7 Σεπτεμβρίου του 1943 ο Άγγλος ταγματάρχης Τζέιμς προτείνει στον Βαζαίο να κάνει σαμποτάζ στη γερμανική βάση στο αεροδρόμιο του Αργους, για να μην μπορέσουν οι γερμανοί να πραγματοποιήσουν επίθεση στη Κέρκυρα. Ο Βαζαίος δέχεται. Ο Άγγλος ταγματάρχης Τζέιμς του δίνει «σαν πρώτη ενίσχυση 50 χρυσές λίρες » και και του αποκαλύπτει το μυστικό, ότι στο Νιοχώρι Αργολίδας κρύπτεται «ο Άγγλος Λοχαγός Φρέζερ μαζί με το Έλληνα ανθυπασπιστή- ασυρματιστήν Κόκκινον, οι οποίοι προορίζονται για την ομάδα του[5]»

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε, ότι στην περίοδο 1941 έως 1943 οι Άγγλοι ενδιαφέρονται μόνο για την αντίσταση εναντίον των Γερμανών από όπου και αν προερχόταν μία τέτοια δυνατότητα αντίστασης. Η πολιτική τω Άγγλων την περίοδο αυτή εκφράζεται και από την φράση του Τσόρτσιλ «Θα συνεργασθώ ακόμη και με τον διάβολο προκειμένου να αντιμετωπίσω τον Χίτλερ». Στη βάση αυτής της λογικής η Αγγλία από το 1942 ήλθε σε επαφή και ενίσχυσε ιδιαίτερα το ΕΑΜ- ΕΛΑΣ, έκρινε ότι ήταν η πιο αποτελεσματική από όλες τις αντιστασιακές ελληνικές οργανώσεις. Εκτός αυτού την περίοδο  αυτή υπήρχε και το παραπλανητικό σχέδιο των Άγγλων  με το όνομα animals  για επικείμενη απόβαση στην Ελλάδα[6].

[1] Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 11.

[2] Ομοίως σελίδα 16

[3]  Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 15

[4]Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 18

[5]Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 17.

[6] Καλύβας –Μαραντίδης, Εμφύλια πάθη, Μεταίχμιο. Αθήνα, σελ. 351,352

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Μαρτίου 9, 2017

Οι πολιτικές αντιστασιακές ομάδες κατά την κατοχή στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας και στην ευρύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με τον ονομαστικό κατάλογο που έχει δημοσιεύσει – στα απομνημονεύματα του- ο Σ. Καλαράς, ο οποίος ήταν και ηγετικό στέλεχος των αντιστασιακών πολιτικών αυτών ομάδων του ΕΔΕΣ στον Δήμο Κλεωνών, συμμετείχαν εντελώς καλοπροαίρετα επίλεκτοι, διακεκριμένοι και σοβαροί πολίτες της περιοχής. Η πρόθεση τους και ο σκοπός της εντάξεως τους στην ομάδα ήταν να απελευθερώσουν την Πατρίδα από τους Γερμανούς και Ιταλούς κατακτητές. Φυσικά δεν θα μπορούσαν τότε να φαντασθούν ή να διανοηθούν, ότι η κατάσταση θα εξελιχτεί σε ένα αδελφοκτόνο εμφύλιο πόλεμο.:

Τα ονόματα των ομάδων είναι τα εξής[1]

α) Άγιος Βασίλειος

Τάσος Χρ. Μπαρλιάς, δικηγόρος

Τάσος Ανδριανέσης, δικηγόρος στρατοδίκης

Νίκος Δ. Μπαρλιάς

Αθανάσιος Παπαχαραλάμπους, ιατρός

Κωνσταντίνου, ιατρός

Γιαννάκης Δ, δάσκαλος

Ανδριανέσης Χαράλαμπος

Ανδριανέσης Βασίλειος

Καραμέρος Χρήστος

Καραμέρος Δημήτριος

Καραμέρος Σπύρος

Ταγαράς Δημήτριος

Ταγαράς Κ. Παναγιώτης

Ταγαράς Ν. Γεώργιος

Καφαντάρης Β. Κώστας

Μπαρλιάς Γεώργιος

κ.α

β) Χιλιομόδι.

Κώστας Θ. Καλαράς, δικηγόρος, μετέπειτα Συμβολαιογράφος του Δήμου Κλεωνών,

Παντελής Ζήσης,

Παντελής και Θόδωρα Μ. Σκούρτη,

Αναστάσιος Ν. Τσουμάνης,

Σπύρο Γ. Τσουμάνης,

Λεωνίδας Θ. Σκαρίμπας,

Ιωάννη Καραχάλιο,

Παντελής Α. Μούλος,

Χρήστος και Γεώργιος Στ. Τσίρτσης,

Γεώργιος Κ. Τσίρτσης,

Σπύρος Στ. Τόγιας

κ.ά.

γ) Κοντόσταυλος (  Αρχαίες Κλεωνές).

Ηλίας Οικονόμου ή Παπαλιόσιας,  Ιερέας

Γιώργος Ευθ. Καλαράς,

Νίκος Ευθ. Καλαράς,

Διαμαντόπουλος κ. ά.

γ) Κουταλάς

Βαγγέλης Δ. Νάνος,

Βαγγέλης Κιμ. Δρεμούρας

Χρίστος Κίμ.  Δρεμούρας

Σταύρος Δ. Νάνος

Επαμεινώνδας Μ. Κατσιμπούλας

Μιχάλης Μ. Κατσιμπούλας

κ.ά

 δ) Αγιονόρι

Παναγιώτη Σκούρτη, ιερέας

Δημήτριος Καλλιμάνης

κ.ά

ε) Στεφάνι.

Απόστολος Ευαγ. Μπαλάφας

Νίκος Ευαγ. Μπαλάφας

Σπύρος Ευαγ. Μπαλάφας

Δημήτριος Ευαγ. Μπαλάφας

Βαγγέλης Χρ. Γκρούτσης

Ανδρέας Π. Πάστρας ή Κριτσέπης

Πέτρος Π. Πάστρας

Βασίλης Θεοφ. Καφαντάρης

Γεώργιος Γρ. Μιχαλούρος

κ.ά

στ) Αθίκια

Γιάννης Σωτ. Τζαναβάρας,  γυμναστής και έφεδρος Λοχαγός

Γιάννης Τζαναβάρας ή Πουλής

Χρήστος Παντ. Μικρός

Γεώργιος Ιατρούς

Αθανάσιος Ιατρού

Χρήστος Γκότσης, οπλουργός

κ. ά..

ζ) Αγιάννης

Αναστάσιος Βλ. Κριεμπάρδης

Γεώργιος Βλ. Κριεμπάρδης

Γεώργιο Σούκουλης

Οικογενείας Ιωάννου Σούκουλη ή Μυρμίγγη (πέντε αδέλφια)

[1] Καλαράς Σταύρος , Μία ζωή για την Ελλάδα , Αθήνα 1996, σελ.19,20

Τα παρασκήνια της συγχωνεύσεως της ομάδος του ΕΔΕΣ στον Φαρμακά με τον ΕΛΑΣ σύμφωνα με κείμενα του Βαζαίου.

Στο κεφάλαιο  αυτό δίνουμε περιληπτικά, πως ο Βαζαίος (μέχρι τώρα διοικητής του ΕΔΕΣ Κορινθίας)  περιγράφει στα απομνημονεύματα  του την συγχώνευση του ΕΔΕΣ  με τον  ΕΛΑΣ σε ένα νέο σχήμα, το οποίον ονομάστηκε έκτο Σύνταγμα πεζικού του ΕΛΑΣ με νέο στρατιωτικό αρχηγό τον ίδιον  τον Βαζαίο[1].

Ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέϊμς, ευρισκόμενος στον Φαρμακά,  παίζει μεσολαβητικό ρόλο για την άρση των διαφορών και  για την συγχώνευση του ΕΔΕΣ με τον ΕΛΑΣ. Παίρνει τον Ταγματάρχη του ΕΔΕΣ Βαζαίο και πηγαίνουν προς συνάντηση του ΕΛΑΣ στην Σκοτεινή της Νεμέας. Πληροφορείται όμως καθοδόν, ότι οι αρχηγοί του ΕΛΑΣ δήλωσαν στους κατοίκους της Σκοτεινής, ότι η ομάδα του Βαζαίου είναι εχθρός του λαού και ότι σύντομα θα κρεμάσουν όλους τους αξιωματικούς της ομάδος του Βαζαίου[2]. Ο ΕΛΑΣ  στέλνει προσωπικό τελεσίγραφο στον Βαζαίο να παραδοθεί και του δίνει περιθώριο  για απάντηση δύο ωρών[3]. Μερίδα των αξιωματικών του Βαζαίου τον εγκαταλείπει και μένει μόνο με λίγους σχεδόν άοπλους συντρόφους. Αφήνει όσους συντρόφους του δεν θέλουν να συνεργασθούν με το ΕΑΜ ελευθέρους να πάνε στα σπίτια τους και υπογράφει το πρωτόκολλο συνεργασίας με τον ΕΛΑΣ.   Ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέϊμς  επαναλαμβάνει στον Βαζαίο, «ότι μόνο το ΕΑΜ εξυπηρετεί τα συμμαχικά συμφέροντα[4].» Ο Βαζαίος ορίζεται στην θέση του αντισυνταγματάρχη Σέρβου Ιωάννου νέος στρατιωτικός αρχηγός της ομάδος αυτής του ΕΛΑΣ και όσων από την ομάδα του δέχθηκαν να συγχωνευθούν με τον ΕΛΑΣ και δεν τον εγκατέλειψαν. Το όνομα της νέας αυτής ομάδος είναι Έκτο  Σύνταγμα  Πεζικού   του  ΕΛΑΣ.  Μετά τέσσερες ημέρες καταφθάνει κοντά στον Βαζαίο και ένας ακόμη άγγλος αξιωματικός, ο Λοχαγός με το όνομα Φρέζερ[5].

Αξίζει για καλλίτερη κατανόηση της αντίστασης κατά την κατοχή να αναφέρουμε την στιχομυθία μεταξύ του Αντισυνταγματάρχη Σέρβου Ιωάννου, μέχρι τότε διοικητή της ομάδος του ΕΛΑΣ και του  Βαζαίου Μανώλη, νέου διοικητή της ομάδος αυτής[6].

Περιληπτικά  λέει ο Σέρβος Ιωάννης : Έπρεπε όλοι οι Έλληνες αξιωματικοί (που πολέμησαν στο αλβανικό μέτωπο) να είχαν κινηθεί έγκαιρα  σαν ένας άνθρωπος για να συγκροτήσουν μόνοι των ένα αντιστασιακό σώμα. Τότε τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά. Απαριθμεί μάλιστα,  ότι στην Πάτρα υπήρχαν 180 Έλληνες αξιωματικοί ανώτεροι  και κατώτεροι και σε όλη την Πελοπόννησο 900. Και καταλήγει ο μέχρι προ ολίγου στρατιωτικός διοικητής της ομάδος του ΕΛΑΣ, ότι το σώμα αυτό  θα συνέτριβε από την  αρχή το ΕΛΑΣ, αλλά θα ανάγκαζε και τους Άγγλους  να ενεργήσουν διαφορετικά και να αφήσουν την τακτική του διαίρει και βασίλευε[7].

[1] Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 17,18,19,20,21 και 22.

[2] Ομοίως, σελίδα 17

[3] Ομοίως, σελίδα 18

[4] Ομοίως, σελίδα 21

[5] Ομοίως, σελίδα 21

[6] Ομοίως, σελίδα 21 έως 22.

[7] Ομοίως, σελίδα 21 έως 22.

Επόμενη σελίδα: »

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: