Γιάννης Κουτσούκος

Μαΐου 1, 2018

Ο διάσημος αμερικανός Αρχαιολόγος Καρλ Μπλέγκεν

Filed under: ιστορια — Γιάννης Κουτσούκος @ 11:17 μμ
 

ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Εικόνα 20. Ο διάσημος αμερικανός Αρχαιολόγος Καρλ Μπλέγκεν. (27-1-1887 ΗΠΑ, +24-8-1971 Αθήνα), ο οποίος ανάσκαψε τα έτη 1921-1922 τους προϊστορικούς οικισμούς του Αγίου Βασιλείου Ζυγουριές και Αμπελάκια και έφερε στο φως πολύτιμα στοιχεία για την ιστορία και την συνεχή κατοίκηση της περιοχής του Αγίου Βασιλείου από το 2600 π .Χ έως το 1100 π. Χ.

 

 

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Advertisements

Φεβρουαρίου 28, 2018

ΗΕΠΙΔΗΜΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΟΥΚΛΑΣ ΤΟ 1348 ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΙΌΝΤΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΥΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΦΟΡΟΙ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΡΑΓΚΟΥΣ.

Filed under: ιστορια — Γιάννης Κουτσούκος @ 12:59 μμ

του Γιάννη Κουτσούκου

-Η επιδημία της Πανούκλας του έτους 1348 και οι πολεμικές ταραχές μειώνουν τον πληθυσμό στον Άγιο Βασίλειο.

Οι εγκαταλελειμμένες και ερημωμένες δύο πιο πάνω στάσεις (καλλιεργήσιμη γη) στο Άγιο Βασίλειο αποτελούν ένδειξη δημογραφικής κρίσης. Η κρίση αυτή οφείλεται και στη επιδημία της πανούκλας του έτους 1348, αλλά και στις πολεμικές και πολιτικές ταραχές της εποχής εκείνης. Αποτέλεσμα αυτών ήταν το δεύτερο μισό του δεκάτου τετάρτου αιώνα να υπάρχει εκτός της βαθιάς δημογραφικής κρίσης και οικονομική ύφεση.

Τα ονόματα των φόρων σε μετρητά και σε είδος.

Οι χρηματικές εισφορές (φόροι), που εισέπρατταν οι διαχειριστές του γαιοκτήμονα στον Άγιο Βασίλειο ήσαν τρείς. Το τέλος, το μίσθωμα και η αποκοπή.

Παράλληλα όμως υπήρχαν και δύο άλλες εισφορές σε είδος. Η πρώτη ήταν η εισφορά σε δημητριακά, όσπρια και λινάρι, η οποία καταγράφεται στο έγγραφο ως li gienmori[6]. Η δεύτερη εισφορά σε είδος ήταν η μαστοφορία, δηλαδή η εισφορά σε κρασί. Τα ίδια ισχύουν και για το κάστρο του Αγιονορίου.

Στο έγγραφο καταγράφεται και ο φόρος (γεώμορον), που πλήρωναν εκτός από τον Άγιο Βασίλειο και το Αγιονόρι ακόμη και οι γειτονικοί οικισμοί Βασιλικών (Συκιώνα), Αγίου Γεωργίου (Νεμέα), Αγγελόκαστρου, Λιγουριού και Παιάδας (Επίδαυρος).

-Κρασί,σταφίδα, κριθάρι, βρώμη, σμιγάδι, στάρι, όσπρια, λινάρι και βίκος τα αγροτικά προϊόντα της εποχής

Το έτος 1365 στον Άγιο Βασίλειο οι κάτοικοι καλλιεργούσαν δημητριακά, όσπρια, λινάρι και κυρίως κρασί Η παραγωγή των δημητριακών σύμφωνα με τον φόρο που έχει καταγραφεί στο έγγραφο έχει την ακόλουθη σειρά: Κριθάρι 18 μόδιοι, βρώμη 18 μόδιοι, σμιγάδι 15 μόδιοι, στάρι 11 μόδιοι, όσπρια 1 μόδιος, λινάρι[7] ένα δεμάτι. Στο Αγιονόρι επίπλέον καταγράφεται και καλλιέργεια του βίκου. Το κρασί ήταν το κυρίαρχο προϊόν όχι μόνο στους δύο οικισμούς Άγιο Βασίλειο και Αγιονόρι, αλλά και σε όλη την Καστελλανία της Κορίνθου.

Στο έγγραφο του 1365 καταγράφεται η συνολική ποσότητα παραγωγής κρασιού στην Καστελλανία της Κορίνθου, η οποία ήταν 1.333,5 μέτρα. Από αυτά τα 208 μέτρα κρασιού, δηλαδή το 15,6 % προήλθε από την διοικητική διαίρεση του Αγίου Βασιλείου -Αγιονορίου[8].

Επίσης αναφέρεται αγοροπωλησία κρασιού στον Άγιο Βασίλειο. Οι υπάλληλοι του γαιοκτήμονα αγοράζουν 14 μέτρα κρασί αντί 14 υπερπύρων, το οποίον μεταπώλησαν.

Ο Άγιος Βασίλειος παράγει και καλή ποιότητα σταφίδα.: Ο Βαϊλος (επιστάτης) του Αγίου Βασιλείου το 1365 αγοράζει 9 μόδιους σταφίδα με τιμή 12 υπέρπυρα το μόδιο. Από αυτή την ποσότητα στέλνει τους 3,5 μόδιους στον Νίccolò Acciaiuoli στη Νεάπολη της Ιταλίας, όπου ζούσε ο Φεουδάρχης. Για την αποθήκευση του κρασιού πρέπει να υπήρχαν και βιοτεχνίες κατασκευής βαρελιών στην ευρύτερη περιοχή.

ΟΙ 3 ΣΩΖΌΜΕΝΟΙ ΠΡΟΜΑΧΩΝΕΣ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΙΚΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ.

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.
Μου αρέσει!Δείτε περισσότερες αντιδράσεις

Σχολιάστε

Φεβρουαρίου 27, 2018

Η ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΙΚΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Filed under: ιστορια — Γιάννης Κουτσούκος @ 6:06 μμ

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Διακρίνονται τρεις προμαχώνες και το τοίχος του Κάστρου ανάμεσα των.

 

 

Ιανουαρίου 27, 2018

ΠΙΟ ΚΆΤΩ ΠΑΡΑΘΕΤΟΥΜΕ ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ, ΌΤΙ Ο ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΟ ΛΙΟΝΤΑΡΙ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΡΗΤΟΣ (ΤΡΙΚΟΡΦΟ) ΣΤΗΝ ΣΠΗΛΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΝΕΜΕΑ.

Filed under: ιστορια — Γιάννης Κουτσούκος @ 6:02 μμ

 

1.ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΑΡΧΑΊΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΤΗΣ)

Εδικά το σπήλαιο της Ζωοδόχου Πηγής στο όρος Τρητός (Τρίκορφο) στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου αναφέρεται και στην μυθολογία από τον περιηγητή Παυσανία, ότι δηλ. ο Ηρακλής σκότωσε σε αυτό το Λιοντάρι της Νεμέας.
Ο Παυσανίας γράφει στα Κορινθιακά-Λακωνικά, κεφ. 2, στίχος 2, ότι.


«Σε αυτά τα βουνά του Τρητού- (σημερινό Τρικορφο, δηλαδή στην σπηλιά της Παναγίας) – δείχνουν ακόμη τη σπηλιά του ξακουστού λιονταριού, από την οποία η Νεμέα απέχει 15 στάδια».

Η μετάφραση είναι του Νικ. Δ. Παπαχατζή, ο οποίος επιβεβαιώνει ότι το σπήλαιο που σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι είναι αυτό του βουνού Τρητού (σήμερα Τρίκορφο) και η σπηλιά βρίσκεται στην Ζωοδόχου Πηγή και όχι ότι Νεμέα.

Παυσανίου, Ελλάδος Περιήγησις, Κορινθιακά Λακωνικά, κεφ. 15, παρ. 2, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1976, σελ. 124-125.

2.ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΣ.
(πρώτος ή δεύτερος αιώνας μ. Χ.)

Αναφέρει ότι προηγουμένως ο Ηρακλής είχε φιλοξενηθεί στις γειτονικές αρχαίες Κλεωνές, στο σπίτι ενός χειρώνακτα (τεχνίτη) που είχε το όνομα Μόλορχος.
Και όταν ο Μόλορχος θέλησε να θυσιάσει ένα ζώο, ο Ηρακλής του είπε να προσέχει την τριακοστή ημέρα (από εκείνη που μιλούσαν) και αν μεν επιστρέψει από το κυνήγι του λιονταριού αβλαβής να θυσιάσει Κορστον Σωτήρα Δία, αν δε πεθάνει να του κάνει νεκρικές θυσίες.
Αναφέρεται ότι όταν ο Ηρακλής σκότωσε το Λιοντάρι στο δίστομο σπήλαιο το φορτώθηκε στις πλάτες του και το πήγε πρώτα στις γειτονικές Αρχαίες Κλεωνές στον Μόλορχο, (οι οποίες απέχουν περίπου δύο χιλιόμετρα από το σπήλαιο).
Αφού θυσίασε στις Κλεωνές στον Σωτήρα Δία μετά το πήγε στις Μυκήνες. Ο Απολλόδωρος δεν αναφέρει στην περιγραφή του καθόλου την αρχαία Νεμέα .

Απολλοδώρου, Βιβλιοθήκη, Βιβλίο ΙΙ, παράγραφος 74-75, (επιμ. Π. Περτρίδου), Ιωαν. Ν. Ζαχαρόπουλου, Αθήνα 1959, σελ. 122-123.

3.ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΠΥΡΡΟΣ Ο ΘΕΤΤΑΛΟΣ

Αλλά και νεώτεροι περιηγητές, όπως ο Διονύσιος Πύρος, ο Θετταλός αναφέρει ότι το σπήλαιο της Ζωοδόχου Πηγής στο όρος Τρητός είναι αυτό στο οποίο είχε καταφύγει το λιοντάρι προτού το σκοτώσει ο Ηρακλής

Πύρρος, Δονύσιος ο Θετταλός, Κορινθιακά-Σικυωνκά, (επιμέλεια Α. Αθουσάκης), Έκδοση Δήμου Κορινθίων, Κόρινθος 2008, σελ. 49-50, 136.

Οκτώβριος 24, 2017

Ο αντάρτης Καραντάσης Γεώργιος λιντσάρεται και εκτελείται το 1946 στην πλατεία του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας με αυτοδικία από τους συγγενείς των θυμάτων.

Το πιο κάτω κείμενο είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου:  ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

 

Ο Γεώργιος Βασ. Καραντάσης ήταν κάτοικος του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας. Η καταγωγή της οικογένειας του ήταν από το Στεφάνι Κορινθίας. Το επάγγελμα του ήταν τσαγκάρης (υποδηματοποιός). Βγήκε στο αντάρτικο σε νεαρή ηλικία. Σύμφωνα με προφορικές πληροφορίες  τον Ιούνιο του 1943 βγήκε στο βουνό Φαρμακά μαζί με τον ΕΔΕΣ και με την ομάδα του ταγματάρχη  Εμμ. Βαζαίου, για να πολεμήσει εναντίον των Γερμανών και Ιταλών κατακτητών. Η αντιστασιακή αυτή ομάδα αποτελείτο από αξιωματικούς και υπαξιωματικούς  που είχαν πολεμήσει πρόσφατα τους Ιταλούς και Γερμανούς στο Μέτωπο. Ο Ίδιος ο Καραντάσης  ήταν Λοχίας του ελληνικού στρατού και πήγε εθελοντικά στο βουνό για να πολεμήσει τον κατακτητή. 

Άγγλοι αξιωματικοί  είχαν σταλεί από το το αγγλικό στρατηγείο της Μέσης Ανατολής επί ελληνικού εδάφους και πλαισίωναν τόσο τον ΕΛΑΣ όσο και τον ΕΔΕΣ. Οι Άγγλοι τροφοδοτούσαν στην αρχή με πολεμοφόδια και τις δύο αντιστασιακές ομάδες κατά των κατακτητών. Επέρριπταν πολεμοφόδια μέσω αεροπλάνων. Επίσης χρηματοδοτούσαν με χρυσές λύρες Αγγλίας τις επιχειρήσεις και τα σαμποτάζ εναντίον των Γερμανών και Ιταλών κατακτητών.

Μετά την διαταγή του Αγγλικού Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής για την συγχώνευση και υποταγή του ΕΔΕΣ στο  ΕΛΑΣ, τον Σεπτέμβριο του 1943 ο Καραντάσης παρέμεινε στο ΕΛΑΣ. Μία μεγάλη μερίδα πρώην στρατιωτικών αποχώρησε από το βουνό Φαρμακά, διότι δεν ήθελε να ενταχθεί στο ΕΛΑΣ. Ο Εμμ. Βαζαίος  πρώην στρατιωτικός διοικητής του ΕΔΕΣ παράμεινε και διοικητής του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ και με την έγκριση των Άγγλων.

Σύμφωνα με έγγραφες μαρτυρίες  του διοικητή του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ στην Αργολιδοκορινθία Εμμανουήλ Βαζαίου, ο ίδιος ο Βαζαίος δεν είχε καμία ενημέρωση για τις εκτελέσεις πολιτών στον νομό Αργολιδοκορινθίας. Υπεύθυνος για τις  εκτελέσεις ήταν ο πολιτικός αρμόδιος του έκτου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Στάθης ή Τριαντάφυλλος ή Ζέγκος, ο οποίος έδιδε εντολές για εκτέλεση στα κατά τόπους κλιμάκια της ΟΠΛΑ.

Ο Καραντάσης ήταν ένας από τους βασικούς βοηθούς του αρχηγού του κλιμακίου της ΟΠΛΑ Σοφικού και της ευρύτερης περιοχής Χαράλαμπους Τόγια (καπετάν Αετός) και του επίσης στελέχους της ΟΠΛΑ Παναγώτη Τσόχλα από την Κυρά -Βρύση (καπετάν Βόλγας)

O καπετάν Αετός είναι ο υπεύθυνος για την εκτέλεση του δικηγόρου Τάσου Μπαρλιά στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.[1]. Αυτό προκύπτει σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες του Διονύση Θωμαΐδη (ή Διπλού). Ο Διπλός  ήταν τότε αρμόδιος για το ΕΑΜ στον τέως Δήμο Κλεωνών και συνεπώς και στον Άγιο Βασίλειο.

Ο Χαράλαμπος Τόγιας –κατάφερε να αποφύγει την τιμωρία της δικαιοσύνης, και να μην παρουσιαστεί στην Ελληνική Δικαιοσύνη, καταφεύγοντας στην παρανομία. Δικάστηκε όμως ερήμην στο Ναύπλιο τον Οκτώβριο του 1948 μαζί με τον Παναγιώτη Τσόχλα. Ο καπετάν Βόλγας (Παν. Τσόχλας) είχε καταδικαστεί στο Ναύπλιο από την Ελληνική Δικαιοσύνη σε θάνατο και είχε εκτελεστεί  στο νεκροταφείο του Ναυπλίου στις 19-2-1948. Στη ίδια δίκη δικαζόταν και ο Γιώργος Βασ. Καραντάσης από τον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

Σύμφωνα με τον συγγραφέα Μπουγά Ιωάννη, όταν η ΟΠΛΑ έκανε μαζικές μεταφορές μελλοθανάτων ή εκτελέσεις στους Δήμους Κλεωνών (που ανήκε και ο Άγιος Βασίλειος) και Σολυγείας ένας από αυτούς τους δύο πιο πάνω,  δηλαδή ή ο Χαράλαμπος Τόγιας (καπετάν Αετός) από το Σοφικό (αρχηγός του κλιμακίου της περιοχής της ΟΠΛΑ) ή ο Παναγιώτης Σαματ. Τσόχλας (καπετάν Βόλγας) από την Κυρά Βρύση ήταν  πάντα παρών.[2]  

Όταν ο Καραντάσης δικαζόταν τον Οκτώβριο του 1948 στο Ναύπλιο μετά την απελευθέρωση οι ένορκοι αναγνώρισαν ότι έκανε πολλούς φόνους , αλλά πρότειναν την αθώωση του κρίνοντας ότι  έκανε τους πολλαπλούς φόνους «λόγω συγχύσεως των αισθήσεων ή του νοός, λόγω βλακείας.[3]» Όταν δικαζόταν ερήμην το 1948 ήταν ήδη νεκρός. Είχε ήδη υποστεί την «αυτοδικία» και είχε λιντσαριστεί και καεί με πετρέλαιο ζωντανός το 1946 από τις εξαγριωμένες χήρες και το εξαγριωμένο πλήθος των συγγενών των θυμάτων στο χωριό του, τον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας. Οι συμπατριώτες του τον θεώρησαν υπεύθυνο για αρκετά συγγενικά άτομα που σφαγιάστηκαν στο χωριό, τον Άγιο Βασίλειο κατά τον εμφύλιο. Μετά την Βάρκιζα φυγοδικούσε μέχρι την σύλληψη του το 1946. Μαζί με τον Γιώργο Βασ. Καραντάση από τον Άγιο Βασίλειο δικάζονταν τον Οκτώβριο του 1948 στο Ναύπλιο και «άλλοι 10 κορυφαίοι σφαγείς της ΟΠΛΑ, Σολυγείας μεταξύ των οποίων οι καπετάν Αετός και ο καπετάν Βόλγας.[4]

Ο Νίκος Οικονόμου-αδελφός του καπετάν Χαλέου, υπεύθυνου τότε του ΕΑΜ Αγγελοκάστρου- περιγράφει τον «καπετάν Βόλγα να πηγαίνει στο χωριό με 24 σφαγιάδες με επί κεφαλής Διμοιρίτη έναν Κορίνθιο τσαγκάρη, τον Γιώργο Καραντάση. Είχαν ένα κατάλογο με 38 άτομα να πάρουν από το χωριό και να τους σφάξουν.[5]»

Ο Χρήστος Παν. Καλομοίρης από τον Κουταλά, που ήσαν μαζί  στον πόλεμο του 1940 με τον λοχία Καραντάση, λέει τα πιο κάτω. «…Από τον Αη Βασίλη ήταν και ο Καραντάσης, λοχίας. Τον σκοτώσανε οι Χήρες έπειτα. Είχε κάνει εγκλήματα. Τα αίσχη του[6]!» (Λυντσαρίστηκε δημόσια στην κεντρική πλατεία του χωριού Αγίου Βασιλείου από το εξαγριωμένο πλήθος )

Ο Γιάννης Μαρμαράς του Θεοφάνους κάτοικος Αγίου Βασιλείου Κορινθίας, επάγγελμα σαμαράς σε συνέντευξη[7] προς τον γράφοντα ισχυρίζεται τα πιο κάτω (για τον Καραντάση).

Τον Καραντάση τον είχαν πιάσει από την προηγούμενη ημέρα και τον είχαν βάλει και τον φυλάγανε σε ένα λινό του Γιώργη του Βαρδάκα, του Ροντζόκου, στον Άγιο Βασίλειο, όπως τον λέγανε. Από τις εξ η ώρα το βράδυ μέχρι τις δώδεκα τα μεσάνυχτα πρέπει να ήταν σκοπός ο Σκούπας, ο Κώστας. Από τις δώδεκα μέχρι το πρωί πήγε σκοπός ο Μήτσος ο Τσόλιας, ο Κατσίγιαννης. Όπως άκουσα εγώ ο Καραντάσης ήξερε ότι την άλλη ημέρα θα τον καθαρίζανε και λέει στον Κατσίγιαννη.

-Μπορείς να φωνάξεις την μητέρα μου.

-Δεν μπορώ ρε Γιώργο, είναι μεγάλη η ευθύνη που έχω.

-Τι θέλεις να τις πω;

-Στο τάδε μέρος έχω κάτι λεπτά κρυμμένα[8].

Εγώ δεν ξέρω (λέει ο Μαρμαράς) για πιο μέρος μίλαγε, ούτε αν πήγε να πάρει τα λεπτά. Πάντως από ότι λένε φάνηκε αργότερα ο Τσόλιας να έχει λεπτά.

Την άλλη μέρα δέσανε (τον Καραντάση) με τριχιές χέρια και πόδια, πισθάγωνα που λένε και τον πήγαν στο αλώνι της Εκκλησίας. Εκεί άρχισαν να τον κτυπούν αλύπητα οι παθόντες, τα θύματα που λέμε, οι μαυροφορεμένες χήρες και οι συγγενείς των θυμάτων. Εκεί ήταν μαζεμένο όλο το χωριό. Για μια στιγμή είπε αφήστε με ρε παιδιά να κάνω ένα τσιγάρο. Τότε άρχισε να λέει κάτι για τον Β….Πα…, ότι ήταν και αυτός μπλεγμένος με το αντάρτικο. Αυτός ο Β…..Πα – συνεχίζει ο Γιάννης Μαρμαράς-βρήκε τότε ευκαιρία και τον καθήλωσε, τον κτύπησε πολύ σκληρά με μια μαγκούρα, δεν ξέρω αν ήταν σιδερένια και από κει και πέρα δεν μπορούσε να μιλήσει. Από κει και πέρα οι άλλοι πήγαν και πήρανε πετρέλαιο και του άλειψαν τα ρούχα και του βάλανε φωτιά εκεί επί τόπου. Τα θύματα του Καραντάση ήσαν οι Μπαρλαίοι και Ταγαραίοι. Για τους Καρυωταίους υπεύθυνος ήταν ο Ρα….ος. Αυτό είναι άλλη περίπτωση. Τον δέσανε (τον Καραντάση) με κάτι τριχιές και τον πήγαν σέρνοντας στο χώμα με το κεφάλι κάτω μέχρι το νεκροταφείο και τον πετάξανε έξω από το νεκροταφείο στο ρέμα Ρέχτι. Ήταν τελειωμένος. Εκεί δεν μπορούσε να πλησιάσει κανένας.

Σε ερώτηση μου αν στο αλώνι της Εκκλησίας κάποιος ράπτης κουτσός του έσκισε την κοιλιά με το ψαλίδι που έραβε, ο Μαρμαράς απάντησε.

– Όχι όσο ζούσε δεν έγινε κάτι τέτοιο. Αργότερα μπορεί να έγινε. Την άλλη μέρα πήγε ο αδελφός του Καραντάση με ένα ξινάρι και τον έθαψε[9]. Άκουσα- εγώ δεν το είδα ο ίδιος- ότι τα άγρια ζώα (σκυλιά, αλεπούδες κλπ) του είχαν φάει τα μπούτια.

Σε ερώτηση μου αν ο Καραντάσης διέταζε ή έσφαζε και αυτός, ο Γιάννης Μαρμαράς μου απάντησε, ότι:

Σε όλα ήταν μέσα.

Σε συνέντευξη η Κατίνα Βρεδέ (ή Καρίπι)[10], σύζυγος Δημητρίου Μπινιάρη, που κατάγεται από τον Άγιο Βασίλειο και μένει στην Ποσειδωνία Κορίνθου αναφέρει τα πιο κάτω:

-Ο Καραντάσης ήταν δεύτερος ξάδελφος μου. Μια νύχτα που ήλθε και κοιμήθηκε στο σπίτι μας ήλθαν και τον πήραν με το ζόρι οι αντάρτες να πάει μαζί τους. Αυτός δε ήθελε να πάει. Ήτανε αθώος. Άλλοι φταίγανε σε κείνον τα ρίξανε.

Σε ερώτηση μου αν τον κτύπησε ο Β…. Πα…. δεν πήρε θέση αλλά απάντησε.

Πολλοί τον κτυπήσανε.

Επιβεβαιώνει ότι τον είχαν στο Λινό του Ρωντζιώκου- Βαρδάκα και ότι τον φύλαγε την νύχτα ο Μήτσος ο Τσόλιας ή Κατσίγιαννης.

-Το τι έγινε στην πλατεία δεν θέλω να τα θυμάμαι. Έκανα τρεις ημέρες να πιώ νερό. Στην πλατεία ήταν μαζεμένο όλο το χωριό. Ήτανε και της Μη..…ς, εκείνος ο Ράπτης. Με το ψαλίδι τούδωσε μία μέσα στην κοιλιά.

Σε ερώτηση μου γιατί το έκανε αυτό απάντησε.

-Του είχανε σφάξει τον γαμπρό του, τον Καρυώτη. Άλλοι τα κάνανε αυτός την πλήρωσε. Όποιον πιάσει η Μπόρα.

 Σε ερώτηση μου ποιοι ήσαν υπεύθυνοι και αν τους κατονόμασε ο Καραντάσης απάντησε.

Κείνοι που ήσαν υπεύθυνοι τον βάραγαν με την μαγκούρα. Δεν τον αφήνανε να μιλήσει. Θα πιάνανε και τον Γκουμάκο τον Γιώργη. Αλλά εκείνος την πάτησε κρυφά και έφυγε. Φύγε του είπαν, φύγε θα πιάσουνε και εσένα. Έφυγε και πήγε στην Αθήνα. (Εννοεί το άλλο μεγάλο στέλεχος των ανταρτών, υπεύθυνο του ΕΑΜ στο χωριό Άγιο Βασίλειο, τον δάσκαλο του χωριού Γεώργιο Πάστρα ή Γκούμα).

Σε ερώτηση ποιες ήσαν οι χήρες που τον κτυπάγανε. Απάντησε.

 -Εκείνες που τους είχαν σφάξει τους άνδρες. Σίγουρα δεν ήσαν τα κορίτσια των Μπαρλαίων και των Ταγαραίων. Περισσότερο τον κτυπάγανε οι άνδρες. Εγώ δεν άντεχα άλλο. Θυμάμαι μόνο ότι είδα στην πλατεία. Μετά σηκώθηκα και έφυγα. Ήτανε τότε πολύ άσχημα. Την ημέρα φοβόμαστε από τους Γερμανούς την νύχτα από τους αντάρτες.

Ο Νίκος Μπαρλιάς καταγόταν από τον Άγιο Βασίλειο και είχε σπουδάσει νομικά. Ήταν μέλος των πολιτικών ομάδων αντιστάσεως του ΕΔΕΣ του χωριού κατά των Γερμανών. Αργότερα έγινε διευθυντής της κρατικής ραδιοφωνίας. Σχετικά με τον Καραντάση είχε διηγηθεί στον γράφοντα τα πιο κάτω:

Εγώ έζησα τα γεγονότα με τον Καραντάση. Την ημέρα του λιντσαρίσματος του από τις μαυροφορεμένες χήρες και το εξαγριωμένο πλήθος πήρα αμέσως τηλέφωνο τους Άγγλους στην Κόρινθο, για να έλθουν, όσο πιο γρήγορα μπορούσαν για  να τον παραλάβουν ζωντανό. Ήλθε πράγματι καθυστερημένα ένα αγγλικό τζιπ από την Κόρινθο στο χωριό για να τον παραλάβει, αλλά ήταν αργά. Ήδη ο Καραντάσης είχε λιντσαριστεί από τις μαυροφορεμένες χήρες και το εξαγριωμένο πλήθος και είχε πεταχτεί νεκρός και καμένος με πετρέλαιο στο ρέμα Ρέχτι. Οι Άγγλοι έφυγαν άπρακτοι.

Πιθανότατα οι Άγγλοι είχαν ενδιαφέρον να πάρουν πολύτιμες πληροφορίες από ένα στέλεχος της ΟΠΛΑ, όπως ήταν ο Καραντάσης.

—————————————————–

[1] Θωμαΐδη Διονυσίου, ή Διπλού. Για Μίμηση και αποφυγή, 1982, σελίδα 140

[2] Μπουγάς Ιωάννης,  Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 217

[3] Μπουγάς Ιωάννης,  Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 217

[4] Μπουγάς Ιωάννης,  Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 217

[5] Ομοίως σελ.317

[6] Ομοίως σελ.317

[7] Συνέντευξη Ιωάννου Μαρμαρά του Θεοφάνους στις 8-4-2017

[8] Από διηγήσεις πολλών κατοίκων του Αγίου Βασιλείου ο γράφων θυμάται, ότι υπήρχε η εκδοχή τα λεπτά του Καραντάση να είχαν κρυφτεί κάτω από το ξύλινο πάτωμα του νεοκλασικού δημοτικού Σχολείου, που έφτιαξε ο Ανδρέας Συγγρός. (Σήμερα παλαιό δημοτικό Σχολείο, το οποίο αναπαλαιώθηκε και χρησιμοποιείται από τον πολιτιστικό σύλλογο του Χωριού). Στο Δυτικό τοίχο του σχολείου θυμάμαι, ότι υπήρχε μία τρύπα, η οποία οδηγούσε στο χώρο κάτω από το ξύλινο πάτωμα. Όσο ήμουν εγώ στο Δημοτικό η τρύπα αυτή ήταν πάντα φραγμένη με ξερολιθιά και απαραβίαστη. Κάθε φορά που την έβλεπα όταν παίζαμε στα διαλείμματα μου τραβούσε πάντα κάτι σαν μαγνήτης την περιέργεια μου για πιο λόγο άφησαν αυτή την τρύπα, αφού δεν υπήρχε υπόγειο, απλώς το κτίριο ήταν λίγο υπερυψωμένο. Όταν χρόνια αργότερα επισκέφτηκα πάλι το δημοτικό Σχολείο που φοίτησα η τρύπα ήταν ανοικτή, χωρίς ξερολιθιά και στο υποσυνείδητο μου έκανε την σκέψη, ότι μπορούν να αληθεύουν οι πολλές διηγήσεις των Αγιοβασιλιωτών για κρυμμένο θησαυρό του Καραντάση, που κάποιοι ενδιάμεσα τον είχαν βρει και τον είχαν πάρει. Όταν λέμε κρυμμένο θησαυρό κατά τον εμφύλιο μιλάμε για αγγλικές λύρες, που έδιναν οι πράκτορες Άγγλοι αξιωματικοί τα πρώτα χρόνια του εμφυλίου και στο ΕΑΜ και στον ΕΔΕΣ για να αντιμετωπίσουν τον Χίτλερ.

[9] Ο Αναστάσιος Τσουτσουβής του Δημητρίου, πρώτος μηχανικός του εμπορικού ναυτικού, που κατάγεται από τον Άγιο Βασίλειο είχε διηγηθεί στον γράφοντα, ότι τον έθαψε αυτός μαζί με το Μιχάλη Καραντάση, αδελφό του αντάρτη Γιώργου Καραντάση. Η ταφή έγινε με κάθε προφύλαξη από το εξαγριωμένο πλήθος στην τοποθεσία Ρέχτι μέσα σε ένα ρέμα, εκεί που υπήρχε παλαιότερα κατεστραμμένος ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου. Η τοποθεσία είναι δυτικά του σημερινού Νεκροταφείου του Χωριού και κοντά στο σημείο, όπου περνούσε με αερογέφυρα στο ρέμα Ρέχτι το Αδριάνειο Υδραγωγείο, που είχε κατασκευάσει ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Αδριανός.

[10] Συνέντευξη Κατίνας Μπινιάρη, ( Βρεδέ ή Καρίπι) στις 8-4-2017

Οκτώβριος 22, 2017

Ο Άγιος Βασίλειος Κορινθίας γλίτωσε στις 25-5-1944 την τελευταία στιγμή από μία γενική ομαδική εκτέλεση των κατοίκων από τους Γερμανούς.

Το πιο κάτω κείμενο του Γιάννη Κουτσούκου είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του

ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Μία νέα τραγωδία τύπου Καλαβρύτων και Δίστομου απεφεύχθη  την τελευταία στιγμή στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας στις 25-5-1944.

Η τραγική αυτή σελίδα της κατοχής είναι άγνωστη στους σημερινούς  Αγιοβασιλιώτες. Το γνωρίζουν μόνο ελάχιστοι ηλικιωμένοι που έζησαν την αγωνία των τελευταίων στιγμών της ζωής των, όταν όλο το χωριό μαζί με τα γυναικόπαιδα το είχαν συγκεντρώσει οι κατακτητές Γερμανοί για να το εκτελέσουν. Ο λόγος ήταν τα   αντίποινα που θέλανε να κάνουν οι Γερμανοί για την δολοφονία Γερμανών στρατιωτών.

Θα στηριχθώ περιληπτικά στην μαγνητοφωνημένη συνέντευξη, που μου έδωσε η Χριστίνα Πιπίλου- Δλαμαρίνη στις 17-9-2014  για το θέμα αυτό[1], το οποίον επιβεβαίωσαν και άλλοι ηλικιωμένοι κάτοικοι του Χωριού:

-Στην γύρω περιοχή των Αθικίων εκτελέστηκαν Γερμανοί στρατιώτες. Στην γερμανική διοίκηση έφθασε η εσφαλμένη πληροφορία, ότι αυτό το είχαν κάνει κάτοικοι από τον Άγιο Βασίλειο. Η Χριστίνα Πιπίλου – Δαλαμαρίνη ισχυρίζεται, ότι την πληροφορία  αυτή στους Γερμανούς την έδωσαν έμπιστα πρόσωπα τους από την  ιδία περιοχή των Αθικίων. Επίσης, ότι αυτό το έκαναν  για να γλιτώσουν τα Αθίκια από την ομαδική εκτέλεση.

Για τέτοιες ομαδικές εκτελέσεις έπρεπε να δώσει εντολή ο ίδιος ο Χίτλερ. Το γερμανικό εκτελεστικό  απόσπασμα  με τα αυτόματα όπλα στο χέρι περίμεναν την εντολή με κάποια φωτοβολίδα όπως έγινε στα Καλάβρυτα ή με κάποιο  άλλο μέσο.  Οι εγκλωβισμένοι και μελλοθάνατοι Αγιοβασιλιώτες ζούσαν μέσα στην πιο φρικτή αγωνία της  ζωής των. Τα μικρά παιδιά έκλαιγαν, οι ηλικιωμένοι ανήμποροι υπέφεραν και οι γονείς είχαν διπλή και τριπλή αγωνία.

Τον σωτήριο ρόλο στην περίπτωση αυτή τον έπαιξε ο τότε πρόεδρος του Χωριού Γρηγόρης Κατσίγιαννης, που είχε τότε το σπίτι του στην πλατεία του χωριού, απέναντι από την Εκκλησία. Έτρεξε στην γερμανική φρουρά που ήταν στον σιδηροδρομικό σταθμό του χωριού και τους παρακάλεσε και τους έπεισε να παρέμβουν.  Ορισμένοι κάτοικοι του χωριού, όπως και ο πρόεδρος είχαν καλές σχέσεις με την γερμανική φρουρά του σιδηροδρομικού σταθμού του Αγίου Βασιλείου. Τους έδιναν τακτικά νταμπουζάνες ( γυάλινες χιλιάρες ) με το σπιτίσιο κρασί από το βαρέλι τους να για πιουν[2]. Ήλθαν μερικοί από την φρουρά μαζί με τον πρόεδρο Γρηγόρη Κατσίγαννη στην Πλατεία του χωριού και είπαν στον επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος, ότι οι κάτοικοι είναι φιλήσυχοι και έχουν καλές σχέσεις μαζί τους και ότι δεν μπορεί να έχουν οι κάτοικοι αυτοί  εκτελέσει τους Γερμανούς ή να έχουν κάνει κάποιο σαμποτάζ.

Ύστερα από αρκετή αγωνιώδη αναμονή και συζητήσεις το γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα με προφορικές εγγυήσεις της γερμανικής φρουράς του χωριού αποφάσισε να αποχωρήσει.

Έτσι γλίτωσε το χωριό ανήμερα της Αναλήψεως, ημέρα Πέμπτη στις 25-5-1944 από μια άδικη εκτέλεση και η όλη η Ελλάδα από ένα ακόμη απάνθρωπο έγκλημα.

Η Χριστίνα  Πιπίλου-Δαλαμαρίνη ισχυρίζεται ακόμη,

ότι ο μακαριστός σύζυγος της Χρίστος Δαλαμαρίνης  (Γιωργέτας), ο οποίος έλαβε την πρωτοβουλία να γίνει το καινούργιο νεκροταφείο στο Ρέχτι, είναι εκείνος, ο οποίος επέμενε και αφιέρωσε-κόντρα στην αντίθετη άποψη του τότε εφημέριου Δημητρίου Δελή- την καινούργια Εκκλησία του νεκροταφείου στην Ανάληψη. Και αυτό σε ανάμνηση του γεγονότος, ότι στις 25 Μαίου του 1944, ημέρα Πέμτη της Αναλήψεως, γλίτωσαν οι κάτοικοι του χωριού από μια φρικιαστική σφαγή  των Γερμανών κατακτητών και με απρόβλεπτες τραγικές συνέπειες για τις επόμενες γενεές των κατοίκων του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας.

Ο Τάσος Μαρμαράς του Θεοφάνους σε συνέντευξη[3] στις 26-8-2017 προς τον γράφοντα προσθέτει τα εξής:

Οι γερμανοί στρατιώτες βγήκαν στο χωριό και μάζευαν με την βία τον κόσμο να πάει στην πλατεία για εκτέλεση. Εγώ ήμουν τότε σπίτι με την μάνα μου, η οποία είχε ζυμώσει και ήταν έτοιμη να βάλλει το ψωμί στο φούρνο. Ήλθαν δυο γερμανοί για να πάρουνε και την μάνα μου να πάει στην πλατεία για εκτέλεση. Κάτι έλεγαν «παρτύ, παρτύ» Της κοπανάνε μια σπρωχταριά (την έσπρωξαν) για να φύγει για την πλατεία και την επήρανε μαζί τους. Το ψωμί έμεινε έτσι εκεί χάμου. Εγώ δεν πήγα στην πλατεία αλλά εκάθησα κοντά στο ψωμί και έκλαιγα.

Ο Τάσος Μαρμαράς επιβεβαιώνει ότι είχε ακούσει, χωρίς να ήταν ο ίδιος παρών στην πλατεία, δηλαδή για τον ρόλο της φρουράς των Γερμανών υπέρ του χωριού, την σωτήρια ενέργεια του προέδρου Γρηγόρη Κατσίγιαννη και προσθέτει ότι οι Γερμανοί είχαν στήσει τρία πυροβόλα στην πλατεία του Χωριού έτοιμα  για την εκτέλεση.

Ο Γεώργιος Ζώγαλης του Ιωάννου σε συνέντευξη[4] προς τον γράφοντα ισχυρίζεται τα πιο κάτω:

-Ο Γερμανός Λοχίας της φρουράς των γερμανών Ρόμπερτ είναι αυτός που επενέβη στο εκτελεστικό απόσπασμα τον Γερμανών στις 25 Μαίου του 1944 ανήμερα της Αναλήψεως ημέρα Πέμπτη  και την τελευταία στιγμή έσωσε το χωριό από την ομαδική εκτέλεση.

Το χωριό το είχε περικυκλώσει ένα γερμανικό τάγμα  και είχαν μαζέψει όλους τους άνδρες όσους βρήκαν στο χωριό ηλικίας πάνω από 15 ετών για να τους εκτελέσουν. Είχαν έλθει για συμπαράσταση και τα γυναικόπαιδα στην άκρη της Πλατείας. Τούς άνδρες τους είχαν βάλλει στην σειρά με πρώτο τον Γορίλα (Νικόλαος Αριστείδου Ρεκλείτη), επειδή ήταν ο πιο ψηλός. Θα ήταν τότε περίπου 18 ετών. Το τάγμα αυτό ήλθε από την περιοχή του Άσσου Κορινθίας μέσω Βεληνιάτικα, Σπαθοβούνι και Τούρκικο Γεφύρι. Περάσανε μπροστά από τα δικά μας τα γαλάρια (ποιμνιοστάσια), που ήσαν κοντά στον δρόμο (περιοχή Αλάμπι). Εμείς ήμασταν μέσα μαζί με τα πρόβατα, αλλά δεν μας αναζήτησαν και μας προσπέρασαν. Δεν βάδιζαν μόνο στο δρόμο αλλά είχαν απλωθεί και στα κτήματα σε μεγάλη ακτίνα και έψαχναν για κρυμμένους αντάρτες, κατευθυνόμενοι προς το χωριό για να επιβάλλουν αντίποινα με ομαδική εκτέλεση των κατοίκων. Το χωριό μας δεν έφταιγε. Είχανε κάποιοι κρεμάσει εξ Γερμανούς στην περιοχή Χιλιομοδίου ή Αθικίων και δεν ξέρω πως κάνανε υπεύθυνο το χωριό μας.

Τα πολυβόλα τα είχαν στήσει στα πεύκα μπροστά από το σπίτι του Ταγαρά στην πλατεία του χωριού. Εγώ δεν ήμουν εκεί, αλλά τα έχω ακούσει. Μαζί με το γερμανικό τάγμα ήταν και ένας Έλληνας Λοχαγός, ο οποίος λεγόταν Τρίκκας Γεώργιος. Ο τότε πρόεδρος του Χωριού Γρηγόρης Κατσίγιαννης γνώριζε τον Λοχαγό αυτόν τον πλησίασε και του είπε.

–Τι κάνουμε τώρα; και αυτός του απάντησε

–Τράβα κάτω . Και του έδειξε τον σιδηροδρομικό Σταθμό του χωριού.

Και μαζεύει ο Γρηγόρης Κατσίγαννης ένα κοφίνι αυγά και τα πήγε κάτω. Αμέσως ο Γερμανός Λοχίας Ρόμπερτ  έρχεται επάνω και τους είπε (στο γερμανικό απόσπασμα):

–Μην κουνηθείτε. Οι άνθρωποι  είναι φιλήσυχοι. Δεν έχουν κάνει καμία ανδραγαθία. Και έτσι σώθηκε το χωριό από τον λοχία Ρόμπερτ.

Και εκείνη την ημέρα σκοτωθήκανε μόνο τα τρία παιδιά[5]. Ο ένας από τα τρία παιδιά που σκοτώθηκαν-σύμφωνα με την Ντίνα Ξύδη, Δασκάλα- ήταν ο Κωστής Ξύδης του Γεωργίου και της Σοφίας, 22 χρονών, αδερφός του Iωάννου Ξύδη (ή Κακάνη), ο οποίος είναι πατέρας της Ντίνας Ξύδη, Δασκάλας..Τα άλλα δύο παιδιά είναι ο Ιωάννης Τσουστσουβής και ο Ιωάννης Μπισμπιρούλιας. Ας είναι αιωνία τους οι μνήμη. .. 

Tα πυροβόλησαν από τα Αλωνάκια  (παλιό γήπεδο του χωριού)  την στιγμή που οι τρεις Αγιοβασιλιώτες ευρίσκοντο στην περιοχή Δάφνες του βουνού Δαφνιάς,  πηγαίνοντας να κρυφτούν για να γλιτώσουν από την ομαδική εκτέλεση που θα γινόταν στην πλατεία του χωριού. Οι Γερμανοί όμως είχαν αποκλείσει όλο το χωριό, ήσαν καλοί σκοπευτές και δεν μπορούσε κάποιος να μπει ή να βγει από το χωριό.

Η ημερομηνία 25 Μαΐου 1944 -ανήμερα της Αναλήψεως είναι ένας πολύ σπουδαίος χρονολογικός σταθμός για το χωριό Άγιος Βασίλειος, διότι την ημέρα αυτή οι κάτοικοι του Χωριού γλίτωσαν την τελευταία στιγμή από την ομαδική εκτέλεση που είχαν αποφασίσει οι Γερμανοί κατακτητές και τους είχαν συγκεντρώσει για τον σκοπό αυτό στην κεντρική πλατεία του χωριού. Με άλλα λόγια την ημερομηνία αυτή απεφεύχθη στο παρά πέντε να σφαγιασθεί το χωριό, όπως έγινε και με τα μαρτυρικά Καλάβρυτα και το Δίστομo

Η ημερομηνία αυτή, που είναι και ημέρα Πέμπτη της Αναλήψεως,  δηλαδή η 25 Μάιου του 1944 προκύπτει από το Πασχάλιον του διορθωμένου Ιουλιανού ημερολογίου του έτους 1944, όπου το Πάσχα εορτάστηκε στις 16 Απριλίου. Προσθέτοντας 39 ημέρες μετά το Πάσχα για να προσδιορίσουμε την ημέρα της Αναλήψεως προκύπτει η ημερομηνία 25 Μαίου 1944[6].

 

 

[1]Συνέντευξη Χριστίνας Πιπίλου, συζύγου Χρήστου Δαλαμαρίνη στις 17-9-2014

[2] Από ομολογίες κατοίκων οι Γερμανοί αγόραζαν το κρασί και δεν δεχόντουσαν να το πάρουν δωρεάν

[3] Συνέντευξη Αναστασίου Μαρμαρά του Θεοφάνους στις 26-8-2017

[4] Συνέντευξη Γεωργίου Ζώγαλη του Ιωάννου στις 5-4-2017

[5] Εννοεί τους  Ξύδης Κωνσταντίνος (ή Κακάνης), Μπισμπιρούλιας Ιωάννης και Τσουτουβής Ιωάννης.

Η Ντίνα Ξύδη, δασκάλα, δίνει τις πιο κάτω πληροφορίες για τον Κωνσταντίνο Ξύδη: Ο Κωστής Ξύδης του Γεωργίου και της Σοφίας, 22 χρονών ήταν αδερφός του πατέρα της. Η ίδια έχει πάρει το όνομά του.

 

[6] Και για το τρέχον έτος 2017 από καθαρή σύμπτωση το Πάσχα συνέπεσε στις 16 Απριλίου και η εορτή της Αναλήψεως στις 25 Μαίου, ημέρα Πέμπτη.

Οκτώβριος 6, 2017

Ονόματα Άγγλων αξιωματικών στη Πελοπόννησο που πλαισίωσαν στα βουνά τον ΕΛΑΣ.

Το πιο κάτω κείμενο είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου 

ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

Οι Άγγλοι μόλις διαπίστωσαν ότι οι εκκλήσεις τους μέσω του αγγλικού Στρατηγείου της Μ.Α βρήκαν απήχηση στους Έλληνες και σχηματίστηκαν σε όλη την Ελλάδα οι πρώτες ανταρτικές ομάδες αντιστάσεως κατά του κατακτητή, απεφάσισαν να θέσουν υπό την κηδεμονία των τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων.

Άρχισαν να στέλνουν με αεροπλάνα στην Ελλάδα Άγγλους αξιωματικούς και ασυρματιστές με ασυρμάτους μεγάλης εμβέλειας υπό τον Ταξίαρχο Έντυ.

Στη Πελοπόννησο τον μήνα Μάιο του 1943 καταφθάνουν οι πρώτες αποστολές με αεροπλάνα και αλεξίπτωτα. Σε κάθε αρχηγείο του συντάγματος, ταξιαρχίας και μεραρχίας του ΕΛΑΣ υπήρχαν τρεις ή και περισσότεροι άγγλοι αξιωματικοί με ασυρματιστές και ασυρμάτους υπό τον συνταγματάρχη Στήβενς.

Ο Στήβενς με το επιτελείο του εγκαταστάθηκε αρχικά στο αρχηγείο Πελοποννήσου του ΕΛΑΣ και μετά στη τρίτη μεραρχία.

Στο έκτο σύνταγμα του ΕΛΑΣ υπό τον Εμμ. Βαζαίο από τον Μάιο του 1943 μέχρι τον Νοέμβριο του 1943 εγκαταστάθηκαν οι πιο κάτω αξιωματικοί:

Τζέιμς, ταγματάρχης

Φρέζερ, λοχαγός

Κέλαρ, λοχαγός

Ντίξοη, λοχαγός

Ντάβις, λοχαγός

Ένας επιλοχίας, δύο στρατιώτες άγγλοι και δύο Έλληνες αξιωματικοί ασυρματιστές της κυβερνήσεως εξορίας του Καίρου.

Από τον Νοέμβριο του 1943 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1944 οι άγγλοι αυτοί αξιωματικοί στην Αργολιδοκορινθία εργαζόντουσαν παράλληλα και ως πράκτορες για τη συλλογή πληροφοριών[1]. Αργότερα σύμφωνα με τον Εμμ. Βαζαίο εφάρμοζαν το αγγλικό διαίρει και βασίλευε επί ελληνικού εδάφους.[2].

 

 

[1] Βαζαίου Εμμανουήλ, σελ. 98

[2] Βαζαίου Εμμανουήλ, σελ. 105

Σεπτεμβρίου 29, 2017

Ο πολιτικός υπεύθυνος του ΕΑΜ το 1944 στη περιοχή της Αργολιδοκορινθίας Ζέγκος Θεόδωρος με το ψευδώνυμο Στάθης ή Τριαντάφυλλος.

 

Το πιο κάτω κείμενο είναι από το υπό συγγραφή βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου: «Κατοχή και εμφύλιος στη περιοχή του Αγίου Βασιλείου  Κορινθίας.»

 

Στο κεφάλαιο αυτό δεν θα εκφράσουμε καμία προσωπική άποψη. Θα στηριχθούμε μόνο σε σωζόμενες μέχρι σήμερα έγγραφες πηγές, τις οποίες και θα αναφέρουμε.

Μετά την συγχώνευση του ΕΔΕΣ και του ΕΛΑΣ στην Κορινθία (βουνό Φαρμακάς) στις 9. Σεπτεμβρίου 1943 και πρακτικά μετά την πλήρη υποταγή του EΔΕΣ στο ΕΛΑΣ, το πελοποννησιακό γραφείο του Ε.Α.Μ διορίζει δίπλα στον στρατιωτικό υπεύθυνο του έκτου Συντάγματος του ΕΛΑΣ (Εμμανουήλ Βαζαίο) έναν πολιτικό υπεύθυνο της περιοχής τον Θεόδωρο Ζέγκο με το ψευδώνυμο Τριαντάφυλλος ή Στάθης.

Έχουν εκφρασθεί πολλές αρνητικές απόψεις για το πρόσωπο αυτό και για τον σκληρό και απάνθρωπο ρόλο που έπαιξε. Σύμφωνα με τον Εμμανουήλ Βαζαίο, στρατιωτικό διοικητή του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ στην Αργολιδοκορινθία, ο άνθρωπος αυτός (ο Ζέγκος ή Στάθης) «είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου επί πάντων εις την περιοχή». Επί πλέον ο Βαζαίος τον αποκαλεί «υπεύθυνο πολιτικό δικτάτορα, τον οποίον οι διάφοροι διανοούμενοι κομμουνισταί καταγόμενοι εκ της περιοχής καπεταναίοι, και πολιτικοί οργανωμένοι στο ΕΑΜ είχαν γίνει πιστά ανδρείκελα του Στάθη, τον έτρεμαν κυριολεκτικώς και ουδείς εξ αυτών τόλμησε να τον συγκρατήσει από το σαδιστικόν κατήφορον του να βασανίζει και να εκτελεί κατά το δοκούν.» [1]

O Κ. Καπέλλος τον αποκαλεί μία από τις «σκοτεινές προσωπικότητες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στην Αργολιδοκορινθία » και γράφει ότι το πραγματικό του όνομα ήταν Θεόδωρος Ζέγκος, ταχυδρομικός από την Μαγνησία της Θεσσαλίας ή από την Ήπειρο.[2] Ο Σταύρος Καλαράς, πολιτικό στέλεχος του ΕΔΕΣ τέως Δήμου Κλεωνών αναφέρει, ότι στην δυσμένεια του Στάθη ή Τριαντάφυλλου είχαν πέσει ο ίδιος ο Καλαράς, ο Διπλός (με το πραγματικό του όνομα Διονύσιος Θωμαίδης, κορίνθιος υπεύθυνος τομεάρχης του ΕΑΜ ολοκλήρου του τ. Δήμου Κλεωνών), ο Καπλάνης και άλλα στελέχη του ΕΑΜ και του ΕΔΕΣ της περιοχής του τέως δήμου Κλεωνών. Ειδικά για τον Καπλάνη, αναφέρει ο Καλαράς, ότι «υποχρεώθηκε να φύγει από την περιφέρεια μας, διότι είχε πέσει σε δυσμένεια του Πελοποννησιακού Γραμματέα του κόμματος Στάθη ή Τριαντάφυλλου, ο οποίος επέμενε στην πλήρη εξόντωση του[3].

O Ιωάννης Κ. Μπουγάς στο βιβλίο του[4] για τον εμφύλιο πόλεμο γράφει ότι:

Α). Με υπαιτιότητα και με τις αυθαίρετες ενέργειες του Ζέγκου[5] μόνο στον νομό Αργολιδοκορινθίας έγιναν πάνω από 1.200 αδικαιολόγητες εκτελέσεις ανθρώπων. Ως πηγή επικαλείται ο Ι. Μπουγάς εσωτερική έκθεση προς το πολιτικό γραφείο του ΚΚΕ, στις 15 Μαρτίου του 1946, την οποία υπέβαλε ένα κομματικό στέλεχος του ΚΚΕ και η οποία έκθεση βρίσκεται στο αρχείο του ΚΚΕ στα ΑΣΚΙ(Φ=24/2/102).

Β). Αντίθετα για το χρονικό διάστημα 12-12-1945 (Συνθήκη Βάρκιζας) έως 31-3-1946 (αρχή κομμουνιστικής εξέγερσης του 1946-1949) σύμφωνα πάλι με τον Ι. Μπουγά το σύνολο των φονευθέντων από αντικομουνιστικές οργανώσεις σε όλη την Ελλάδα (και όχι μόνο στον νομό Αργολιδοκορινθίας) ανέρχονται στους 1.289 .

Ο τότε αξιωματικός του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ Περίανδρος Τόγιας, δικηγόρος και κατόπιν συμβολαιογράφος Κορίνθου, καταθέτει την εξής Μαρτυρία για τον Στάθη ή Ζέγκο. Ότι του ζήτησε να εκτελέσει το τρία τοις εκατό των κατοίκων από μερικά χωριά της ορεινής Κορινθίας. [6]:

«Ήταν Αύγουστος μήνας του 1944 και τα σημάδια από τα μέτωπα του πολέμου έδειχναν , ότι δεν θ΄ αργούσε η απελευθέρωση της χώρας. Η Διοίκηση του 6ου Συντάγματος, που υπηρετούσα κι  εγώ, είχε στρατοπεδεύσει με την υποδειγματική ομάδα της ΕΠΟΝ στο χωριό Εξοχή του Δήμου Αλέας του Νομού Αργολίδας.

Εκείνες τις ημέρες είχε έρθει για επιθεώρηση των Πολιτικών Οργανώσεων του Νομού ένας κάποιος ονόματι ¨Στάθης¨, αγνώστων λοιπών στοιχείων, για όλους εμάς, μέγα όμως στέλεχος του Κομουνιστικού Κόμματος και μέλος της Πελοποννησιακής Επιτροπής του ΚΚΕ.

Με συνάντησε ιδιαιτέρως στο χωριό αυτό και μου ζήτησε να προβώ στην εκτέλεση ενός ποσοστού 3% από τους κατοίκους όλων των χωριών εκείνων εις τα οποία, ως επί το πλείστον, στρατοπέδευε η Διοίκηση του Συντάγματος, δηλαδή της Γκούρας, της Γκιόζας (Μάτι), της Λαύκας, της Σκοτεινής κλπ.

Σε ερώτησή μου, σε τι απέβλεπε αυτή η εκκαθάριση, μου απάντησε ότι έπρεπε, ενόψει της επικείμενης απελευθέρωσης της χώρας, όλα τα αντιδραστικά στοιχεία των χωριών να λείψουν κατά την απελευθέρωση,  για να μπορέσουμε να επιβληθούμε άνετα σαν Κυβέρνηση του Λαού.

Σε δεύτερη ερώτησή μου, ποιοι κατά την γνώμη του πρέπει να εκτελεστούν, μου απάντησε όλοι οι έμποροι των χωριών, οι οπαδοί του Λαϊκού Κόμματος, οι Βασιλόφρονες κλπ.»

 

Την πρόθεση αυτή του Στάθη ή Τριαντάφυλλου ή Ζέγκου για ομαδικές εκτελέσεις του πληθυσμού στα χωριά επιβεβαιώνει και ο διοικητής του έκτου συντάγματος του ΕΛΑΣ Εμ. Βαζαίος, ο οποίος γράφει, ότι «ως στρατιωτικός αρχηγός δεν ελάμβανε επίσημα γνώση των συλλήψεων,» βασανισμών και μεμονωμένων ή ομαδικών εκτελέσεων (από την ΟΠΛΑ): «Αυτό ήταν έργο των πολιτικών οργανώσεων και της πολιτοφυλακής, η οποία ήταν ανεξάρτητη και εκτελούσε διαταγές του Στάθη.» Επίσης αναφέρει, ότι το ποσοστό των προκρίτων του πληθυσμού από κάθε χωριό, που είχε πρόθεση ο Στάθης για να εκτελεστεί ήταν πολύ μεγαλύτερο από το «τρία τοις εκατό »και έφθανε «το πέντε έως δέκα τοις εκατό».

Ο Βαζαίος απαντώντας στην πρόθεση του Στάθη για ομαδικές εκτελέσεις του είπε, ότι αυτό θα ήταν εγκληματική ενέργεια και δεν συμφωνούσε. Τότε ο Στάθης απείλησε τον Βαζαίο για την ζωή του και του απάντησε . «Συναγωνιστή Αρχηγέ, φύλαξε το κεφάλι σου και μην αναμιγνύεσαι εις αλλότρια καθήκοντα.»

Αλλά και ο ίδιος ο Άρης Βελουχιώτης, ο οποίος ανέλαβε την διοίκηση της ΙΙΙ μεραρχίας του ΕΛΑΣ στη Πελοπόννησο φέρεται να είπε προς τον Πελοπίδα και παρουσία και του Εμμ. Βαζαίου. «Τα έχουν κάνει θάλασσα οι πατριώτες σου οι Κορίνθιοι, αφήκαν τον Στάθη να αλωνίζει την περιοχή εις βάρος του Αγώνα. Θέλουν μαστίγωμα [7]»

O Μήτσος Ρήγας από το Λουτράκι νεαρός αντάρτης τότε γράφει τα εξής:

Ο Στάθης, μου έκανε κακή εντύπωση σε μία σύσκεψη, που είπε: «Θα πρέπει να χτυπήσουμε την αντίδραση. Ένα 10% τουλάχιστον σε κάθε χωριό πρέπει να χτυπηθεί».

Πώς θα βγάλεις αυτό το 10%.; Κι αν δεν υπάρχει ; Τι είναι, δεν είναι άνθρωποι ; Ποσοστά είναι ; Μας χτύπησε άσχημα[8].

 

Η ΚΟΠΠ (Κομματική Επιτροπή Περιφέρειας Πελοποννήσου) του ΚΚΕ διέγραψε τον Στάθη από μέλος του ΚΚΕ «για διαστρέβλωση της κομματικής γραμμής στην οργάνωση, που καθοδηγούσε» (Εφημερίδα «Λεύτερος Μοριάς», Φ. 27/14-10-44)[9]

Στην έγγραφη αναφορά-απολογία του Στάθη ή Τριαντάφυλλου ή Ζέγκου, προς το Π.Γ της Κ.Ε του ΚΚΕ τον Αύγουστο του 1944 αναφέρει ο ίδιος τα πιο κάτω: Στην ολομέλεια της Κ.Ε.Π.Π κατηγορήθηκε, ότι «διαστρέβλωσε την κομματική γραμμή σαν οργανωτής στο Νομό Αργολιδοκορινθίας». Σαν επιχείρημα υπεράσπισης του μεταξύ άλλων αναφέρει, ότι τόσο η ΚΕΠΠ, όσο και κύριο άρθρο της εφημερίδας «Μωριάς» έδιναν οδηγίες για τον τρόπο δράσεως κατά των αντιπάλων. Το σύνθημα ήταν «Λεπίδι-Λεπίδι στην αντίδραση[10]»

Παραθέτουμε ένα σύντομο βιογραφικό του Ζέγκου:

(Εφημερίδα «Αργειακό Βήμα,» Γ.Κ.Ο, Τετάρτη 6/10/2010)

«Ο Θεόδωρος Ζέγκος (Στάθης) καταγόταν από την περιοχή της Λάρισας και ήταν υπάλληλος του οργανισμού των τριών ΤΤΤ (τηλεφώνων, τηλεγράφων και ταχυδρομείων), προδρόμου οργανισμού του OTE. Οι υπάλληλοι του ελέγοντο τριατατικοί. Είχε τα ψευδώνυμα Στάθης ή Τριαντάφυλλος. Το καλοκαίρι του 1944 ήταν περιφερειακός γραμματέας για την Πελοπόννησο του ΚΚΕ, με έδρα το χωριό Καλύβια (Κορινθίας) που σήμερα λέγεται Φενεός, εγγύς της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου. Βεβαίως μετεκινείτο και σε άλλες περιοχές. Με το ψευδώνυμο ΣΤΑΘΗΣ έγινε περιβόητος διότι επί των ημερών του έγινε στην «Τρύπα» η δραματική σφαγή. Το περίεργο είναι ότι δεν εφονεύοντο όλοι, όσοι οδηγούντο στο στρατόπεδο της Μονής. Μερικοί εκρατούντο για κάποιες ημέρες, ανεκρίνοντο και αναχωρούσαν. Δεν γνωρίζουμε τη διαδικασία εκδόσεως των καταδικαστικών αποφάσεων και πως εβεβαιούτο η ενοχή του καθενός ή η αθωότητά του. Ο Θεόδωρος Ζέγκος επεβίωσε και στο δεύτερο αντάρτικο και τελικά κατέφυγε στην Πολωνία, όπου έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας

[1] Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 24

[2] Καπέλλος Κωνσταντίνος, Κοκοβούνι φενεού,  Φενεός 2016, LITHOS O.E, Κιάτο Κορινθίας, σελίδα 104.

[3] Καλαράς Σταύρος, Μία ζωή για τη Ελλάδα, τόμος Β, ΑΘΗΝΑ 1996, σελίδα 25,27,28

[4] Μπουγάς Ιωάννης, Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ.16,17,18

[5] Σύμφωνα με τον Ι. Μπουγά τότε ο Στάθης παρέμενε στα Καλύβια Φενεού Κορινθίας στο σπίτι της Βενετσιάνας Καψομαλούκη και έλεγχε όλη τη περιφέρεια Κορινθίας.

[6] Μπουγάς Ιωάννης, Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 23,24

[7] Βαζαίου Εμμανουήλ, Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης εις την Πελοπόννησον, Έκδοσης εφημερίδος της Κορίνθου, Κόρινθος 1961, σελίδα 79,86

[8] Μούτουλα Παντελή,«Πελοπόννησος 1940-1945 – Η περιπέτεια της επιβίωσης, του διχασμού και της απελευθέρωσης», , Αθήνα 2004. 

[9] Καπέλλος Κωνσταντίνος, Κοκοβούνι φενεού,  Φενεός 2016, LITHOS O.E, Κιάτο Κορινθίας, σελίδα 106

[10] Μπουγάς Ιωάννης, Αθώων αίμα, Β τόμος, Αθήνα, εκδόσεις Πελασγός, Ιωάννου Γιαννάκενα σελ 543,  544

Γιαννης Κουτσούκος 29-9-2017

Αύγουστος 10, 2017

Δύο Θύματα και δύο τραυματίες από τις γερμανικές εκκαθαρίσεις στην περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας την άνοιξη του 1944

Το κείμενο αυτό είναι από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου «Κατοχή και εμφύλιος στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

 

Σε μπλόκο που έκαναν οι Γερμανοί για στρατιωτικές εκκαθαρίσεις και συλλήψεις των ανταρτών σκοτώθηκαν δύο κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου, ο Τσουτσουβής και ο Γιάννης Κουτσοσταμάτης (ή Σταμάτης, τσαγκάρης). Επίσης τραυματίστηκαν άλλοι δύο, ο Χρήστος Παπαιωάννου ή Γκουβέλος (μετέπειτα γραμματέας της κοινότητος Αγίου Βασιλείου ) και ο δάσκαλος του Χωριού Γιαννάκης, ο οποίος δεν είχε καταγωγή από τον Άγιο Βασίλειο.

Σε μαγνητοφωνημένη συνέντευξη ο Γιάννης Μαρμαράς διηγείται τα πιο κάτω.

«Είχανε κάνει μπλόκο οι Γερμανοί σε όλο το χωριό με την διαταγή, μόλις κτυπήσει η καμπάνα στις επτά η ώρα δεν θα βγει κανένας έξω για να κινηθεί. Οι Τσουτσουβής, Κουτσοσταμάτης, Παπαιωάννου και ο  δάσκαλος του χωριού  Γιαννάκης πήρανε τον δρόμο για τις Κλένιες και κρύφτηκαν σε μία σπηλιά του Ραντίτσα μέσα σε μια ρεματιά κοντά στα σύνορα Αγίου Βασιλείου και Κλένιες. Είχαν κάνει το λάθος να πάρουν μαζί τους και τα σκυλιά. Όταν φθάσανε τα γερμανικά μπλόκα τα σκυλιά βγήκαν έξω και τους πρόδωσαν. Οι Γερμανοί ρίξανε μια χειροβομβίδα στην σπηλιά και σκοτώσανε τους δύο (Τσουτσουβή και Κουτσοσταμάτη) και τραυματίσανε τους άλλους δύο (Γιαννάκη  και Παπαιωάννου). Θυμάμαι την περίπτωση, όπου ήμουνα στην βρύση Σάβυζα, κοντά στου Μπάσπαρου τα αλώνια (εκεί που είναι σήμερα οι μυγδαλιές  του Ριζόγιαννη, που  ήταν τότε κουτσουκέικο), και τους φέρνανε τους σκοτωμένους με μουλάρια. Είχανε βάλλει δυο κοφίνια δεξιά κα αριστερά στο μουλάρι και είχαν τους σκοτωμένους βάλλει πάνω στο σαμάρι και στα κοφίνια. Θυμάμαι τις αρβύλες τους που πήγαιναν από εδώ και από εκεί. Αυτά τα είχα δει με τα μάτια μου. »

Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών στην ανατολική Κορινθία προσδιορίζονται ότι έγιναν την άνοιξη του 1944.[1] Σε αυτή την εποχή πρέπει να εντάσσεται και το πιο πάνω περιστατικό στη σπηλιά του Ραντίτσα. Τότε ο  ΕΛΑΣ κτύπησε με ενέδρα τις εφοδιοπομπές και τα τραίνα των Γερμανών σε διάφορα σημεία της Αργολιδοκορινθίας, όπως και την αμαξοστοιχία κοντά στο Χιλιομόδι. Στις 20 Μαίου 1944 ξεκίνησαν τρεις γερμανικές φάλαγγες για αντίποινα των ανταρτών και όργωσαν όλη την Αργολιδοκορινθία. Η  Διαταγές  των  Γερμανών ήσαν σαφέστατες. Όποιος άνδρας βρισκόταν στο βουνό μπορούσε να θεωρηθεί αντάρτης και να πυροβοληθεί επί τόπου.

Οι Γερμανοί όσους άνδρες βρήκαν στα πρώτα χωριά τους πήραν μαζί τους ως ομήρους ή  για αγγαρείες. Για τον λόγο αυτό πολλοί άνδρες έφυγαν για τα βουνά. Ο  Πατέρας μου βρισκόταν τότε στην Αγία Τριάδα Στεφανίου με άλλους άνδρες που είχαν βγει στο Βουνό. Από τις προφορικές διηγήσεις του θυμάμαι και αναφέρω αυτολεξεί τα εξής:

«Εκεί που καθόμαστε στους τοίχους σε κάτι χαλάσματα και συζητούσαμε βλέπω απέναντι στην κορυφή του Βουνού Δαφνιά έναν στρατιώτη να γονατίζει και να σημαδεύει επάνω μου. Εγώ ήμουν εκτεθειμένος στην θέα του σκοπευτή. Τους άλλους τους κάλυπτε ο τοίχος του κτίσματος. Σκέφθηκα προς στιγμή να κρυφτώ και εγώ πίσω από τον τοίχο. Αλλά δεν το έκανα αμέσως για να μην με περάσουν οι άλλοι για δειλό. Αυτόματα όμως με μία αυθόρμητη  αντανακλαστική κίνηση χωρίς καλά- καλά να το συνειδητοποιήσω μετακόμισα και καλύφθηκα και εγώ πίσω από τον τοίχο. Δεν πέρασαν λίγα δευτερόλεπτα και εκεί που ήμουν πρώτα έσκασαν οι σφαίρες από τις ριπές πυροβόλου όπλου. Είχα χωρίς να το καταλάβω καλά- καλά με την τελευταία αυθόρμητη κίνηση μου γλυτώσει από την εκτέλεση και τον θάνατο. Μαζί μας ήταν και ο Βασίλης Πα…….ους ή Λολο….της και αυτός από τον Άγιο Βασίλειο. Αυτός τα είχε καλά και με τους αντάρτες και με τους γερμανοτσολιάδες. Είχε δύο ταυτότητες. Μόλις κατάλαβε ότι πλησίαζαν οι Γερμανοί, έτρεξε γρήγορα και πέταξε την κουμουνιστική του ταυτότητα σε μια πατουλιά από σκίνα για να την κρύψει και να μην την βρούνε οι γερμανοί και μας εκτελέσουν όλους. Εγώ φοβήθηκα μήπως τον είδαν οι Γερμανοί και πάνε και ψάξουνε στα σκίνα και μας καθαρίσουν και μας μαζί με αυτόν.

Εκεί ήσαν ένα κοπάδι πρόβατα, τα οποία δεν ήσαν δικά μου. Πήρα ένα ραβδί και άρχισα να τα φυλάω. Όταν ήλθαν οι Γερμανοί και οι Ιταλοί  εμένα με πλησίασε ένας ιταλός αξιωματικός και με ρώτησε, αν είμαι «παρτιζάν». Του είπα όχι και του έδειξα τα πρόβατα. Επειδή μου φάνηκε δύσπιστος, του έδειξα μετά αμέσως τις παλάμες των χεριών μου, που ήσαν γεμάτες μαύρες καρούλες (πετάλες ή φουσκάλες) από τις πολλές χειρονακτικές δουλειές, που έκανα κείνη την εποχή με το ξινάρι για  τα περιβόλια που είχαμε. Πείσθηκε ότι δεν ήμουν αντάρτης. Με πήρε όμηρο και με διέταξε να πάρω το καπίστρι από το άλογό του και να πηγαίνω εγώ πεζός μπροστά και αυτός επάνω στο άλογο.  Σε λίγο η στρατιωτική Φάλαγγα κατέβηκε από το βουνό και πήρε τον κοινοτικό δρόμο από Αγιοβασίλη για τις Κλένιες. Ότι φαινόταν  ύποπτο το  πυροβολούσαν αμέσως. Όταν φθάσαμε   κοντά σε μια ρεματιά, φάνηκαν κάτι σκυλιά που είχαν βγει από την σπηλιά του Ραντίτσα. Εκεί είχαν ρίξει οι Γερμανοί χειροβομβίδες μέσα στη σπηλιά και  είχαν σκοτώσει δύο Αγιοβασιλιώτες, τον Τσουτσουβή και τον Κουτσοσταμάτη και είχαν τραυματίσει και δύο πολύ γνωστούς μου. Τον δάσκαλο του χωριού  Γιαννάκη και τον Χρήστο τον Γκουβέλο (Παπαϊωάννου). Τους νόμισαν για αντάρτες και τους έριξαν χειροβομβίδα. Τα σκυλιά τους πρόδωσαν. Όταν είδα τον δάσκαλο τον Γιαννάκη να βογγάει από τον πόνο άφησα το καπίστρι από το άλογο του αξιωματικού Ιταλού και χωρίς να τον ρωτήσω με πολύ προσοχή πήγα και έδεσα τις πληγές του Δάσκαλου με το πουκάμισο μου για να σταματήσει να τρέχει το αίμα. Η στρατιωτική φάλαγγα είχε επιτάξει και πολλά άλογα, μουλάρια και γαϊδούρια και τα είχε κοντά της. Με δική μου πρωτοβουλία πήρα ένα γαϊδουράκι που ήταν εκεί σταματημένο και ανέβασα τον δάσκαλο Γιαννάκη στο σαμάρι. Κοίταξα τον ιταλό αξιωματικό και του έκανα νόημα ότι έπρεπε να γυρίσω πίσω και να τον πάω στον Άγιο Βασίλη. Αυτός δεν αντέδρασε στα νοήματα μου και εγώ θέλοντας να βοηθήσω και  τον δάσκαλο του χωριού μας τόλμησα και ξεκίνησα να τον μεταφέρω πάνω στο γαϊδουράκι στο χωριό μας. Θυμάμαι ότι στο δρόμο πονούσε πολύ, βόγκαγε συνέχεια από τους πόνους και στην αρχή έτρεχε και το αίμα του στο χώμα. Μετά όμως λιγόστεψε. Όταν φθάσαμε στον Αγιοβασίλη τον περιποιηθήκαμε όσο ήταν δυνατόν.

Όταν πήγα στο σπίτι τους διηγήθηκα την ιστορία. Η γυναίκα μου Φώτο, που ήταν από πολύ πιστή οικογένεια του Γιάνκου Παπανδρέου,   μου είπε ότι είχε βάλλει τα παιδία και η ίδια και έκαναν μετάνοιες μπροστά στο εικονοστάσιο για να γλυτώσω από την εκτέλεση. Το σπουδαίο είναι ότι και την ώρα που πυροβολήθηκα στην Αγία Τριάδα  Στεφανίου τα τέσσερα παιδιά μου μαζί με την μητέρα τους έκαναν συνέχεια μετάνοιες και προσευχές για να γλυτώσω εγώ από  την εκτέλεση»

Ο γράφων το παρόν πόνημα ήταν τότε περίπου τριών ετών. Μου έχει μείνει θαμπά ακόμη στη μνήμη μου η σκηνή που κάναμε μετάνοιες και προσευχές μπροστά στο εικονοστάσι για να σώσουμε τον πατέρα μας. Η αδελφή μου Αγγελική (12 ετών), ο αδελφός μου Ντίνος ( 8 ετών), η αδελφή μου Βάσω (6 ετών) , εγώ, και η Μητέρα μου.

Πολλά χρόνια αργότερα επισκέφτηκα μαζί με τον Πατέρα μου τον δάσκαλο Γιαννάκη. Ήταν τότε διευθυντής στο δημοτικό σχολείο Παγκρατίου επί της οδού Πρατίνου. Κούτσαινε πάρα πολύ από τον τραυματισμό και εκεί άκουσα πάλι όλη την ιστορία του τραυματισμού του από την αρχή.

[1] Μπουγάς Ιωάννης,  Αθώων αίμα, εκδόσεις Πελασγός, 2016, β τόμος, σελ. 256.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ

 

 

Αύγουστος 2, 2017

Συνεντεύξεις για κατοχή και εμφύλιο στο jpkoutsoukos@gmail.com με ημερομηνίες του gmail μου.

Συνεντεύξεις για κατοχή και εμφύλιο στο jpkoutsoukos@gmail.com με ημερομηνίες του gmail μου.

  1. Γ. Ζώγαλης    5-4-2017
  2. Κατινα Καρίπι  8-4-2017
  3. Μαρμαράς Γιάννης
  4. Πιπίλου

 

Επόμενη σελίδα: »

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: