Γιάννης Κουτσούκος

Μαΐου 15, 2017

Η προφορική παράδοση για τον ασκητή Παπουλάκο στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

Filed under: Ιστορία,Λαογραφία — Γιάννης Κουτσούκος @ 9:11 μμ

ΛΑΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ

 

Η προφορική παράδοση για τον ασκητή Παπουλάκο στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

Σύμφωνα με προφορικές παραδόσεις των κατοίκων του Αγίου Βασιλείου στον ναό της Ζωοδόχου Πηγής ασκήτεψε επί τουρκοκρατίας ασκητής με το όνομα Παπουλάκος. Για την ιστορία με τον Παπουλάκο οι κάτοικοι του Χωριού διηγούνται διάφορες παραλλαγές.[1] Παραθέτουμε πιο κάτω μία σύντομη σύνθεση από αυτές:

Υπήρχε ο ασκητής με το όνομα Παπουλάκος, τον οποίον συκοφαντήσανε οι κάτοικοι της περιοχής. Τότε τον κάλεσε σε απολογία ο Τούρκος διοικητής ο οποίος είχε την έδρα του στην σημερινή περιοχή του Αγίου Βασιλείου πού ονομάζεται Πασάς. Το τουρκικό απόσπασμα συνέλαβε τον Παπουλάκο στο ασκητήριο του στην Ζωοδόχο Πηγή – όπου είχε το κρυφό σχολείο του-και τον οδηγούσε στην περιοχή Πασά. Στο δρόμο όμως το απόσπασμα ντουφέκιζε τα αγριοπερίστερα που πετούσαν.[2] Ο Παπουλάκος παρενέβη και είπε. «Γιατί φοβίζεται τα πουλάκια. Να πάτε να τα πιάσετε. Εκεί έκανε τον σταυρό του και πέσανε δύο κάτω στο έδαφος τα οποία έπιασαν ζωντανά και τα πήγαν πεσκέσι στον Πασά».[3] Ο πασάς που άκουσε το θαύμα τον άφησε ελεύθερο. Με την ιστορία αυτή είναι συνδεδεμένο και το γεγονός ότι γκρεμίστηκαν στην περιοχή της Ζωοδόχου Πηγής Γλίστρες πολλοί βράχοι, που είναι και σήμερα ακόμη διάσπαρτοι στους πρόποδες του όρους Τρίκορφου (Τρητού).[4] Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι βράχοι γκρεμίστηκαν λόγω της άδικης συκοφαντίας κατά του Παπουλάκου. Ο Δ. Ξύδης σημειώνει: «τώρα τι έγινε; Τα καταράχθηκε τα λιθάρια; Ήσανε και έτοιμα να φύγουνε, αλλά τόξερε ότι θα φύγουνε». [5]

 

————————————————————————–

[1]              Την ιστορία αυτή έχουν διηγηθεί στον γράφοντα ο εφημέριος Μπαλάφας Δημήτριος, η Χρυσούλα Δαλαμαρίνη-Παρασκευά, ο Παναγιώτης Κουτσούκος και ο Δ. Ξύδης.

[2]              Αγριοπερίστερα υπάρχουν ακόμη και σήμερα στην περιοχή της Ζωοδόχου Πηγής.

[3]              Ξύδης, Δ., μαγνητοφωνημένη συνέντευξη 23-12-1991.

[4]              Αρκετοί από αυτούς τους βράχους ανατινάχθηκαντο 1933 με δυναμίτες για να επισκευασθεί ο καινούργιος δημόσιος δρόμος, Κορίνθου-Άργους που διασχίζει τα Χάνια.

[5]              Ξύδης, Δ., μαγνητοφωνημένη συνέντευξη 23-12-1991.

Μαΐου 7, 2017

Το φράγκικο κάστρο του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας. Δύο φωτογραφίες.

Filed under: φυσικό κάλος,Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 7:46 μμ

Μεγάλο τμήμα του χωριού Άγιος Βασίλειος Κορινθίας από το φράγκικο κάστρο. Στο βάθος ο Κορινθιακός Κόλπος.
Στη δεύτερη φωτογταφία φαίνονται καθαρά τα ανατολικά τείχη του Κάστρου με τους δύο προμαχώνες που σώζονται ακόμη σήμερα και είναι όμως έτοιμοι να καταρεύσουν από την έλλειψη συντήρησης.

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.
Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Μαρτίου 7, 2017

Γραπτές μαρτυρίες για την σχέση των αντιστασιακών ομάδων ΕΔΕΣ και ΕΑΜ με τους Άγγλους αξιωματικούς στην Κορινθία.

 

Στο κεφάλαιο αυτό δεν θα φέρομε καμία δική μας γνώμη ή κρίση. Θα αφήσουμε να μιλήσουν οι γραπτές μαρτυρίες από τα πρωτότυπα κείμενα, που σώζονται μέχρι σήμερα από το ημερολόγιο του Μ. Βαζαίου (Άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης , εκδοση ΕΦΗΜΕΡΊΣ ΤΗΣ ΚΟΡΊΝΘΟΥ, Κόρινθος 1961)

1.H αντιστασιακή ομάδα του ΕΔΕΣ (μονίμων αξιωματικών, που πολέμησαν στο Αλβανικό μέτωπο) δρούσε ανεξάρτητη στο βουνό (Φαρμακάς) με διοικητή τον Μανώλη Βαζαίο από 20 Ιουνίου 1943 έως 8 Σεπτεμβρίου 1943. Ο ίδιος ο Βαζαίος γράφει ότι κατά το διάστημα αυτό αγωνιζότανε (με τους συντρόφους του) να συγκρατήσει την εθνικιστικήν ομάδα του Φαρμακά, «αλλά μας άφησαν να γίνωμεν βορά του ΕΛΑΣ »

2.Στο πιο κάτω κείμενο από το πρωτότυπο του Μ. Βαζαίου προκύπτει, ότι ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέιμς που ήταν στην περιοχή του Φαρμακά λέει ορθά κοφτά στον Μ. Βαζαίο, ότι το στρατηγείο της Μέσης Ανατολής ( δηλαδή οι Άγγλοι) αναγνωρίζει μόνο τον ΕΛΑΣ (ΚΚΕ) και ότι πρέπει ο ΕΔΕΣ να συνεργασθεί με τα ΕΛΑΣ. Αν δεν γίνει αυτή η συνεργασία τότε το ΕΛΑΣ θα κτυπήσει και θα διαλύσει τον ΕΔΕΣ. Επί πλέον ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέιμς επιθεωρεί την ομάδα του ΕΔΕΣ στο βουνό Φαρμακά.
3.Ένας άλλος Άγγλος Ταγματάρχης με το όνομα Ριντ , υπεύθυνος για την περιοχή της Τριφυλλίας ρίχνει από τα αεροπλάνα όπλα και εφόδια με την προϋπόθεση να τα μοιράσουν ίσα και οι δύο ευρισκόμενες εκεί ομάδες ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ. Οι ομάδες όμως τσακώνονται στη μοιρασιά και συγκρούονται μεταξύ των. Επικρατεί η ομάδα του ΕΛΑΣ και στελέχη του ΕΔΕΣ της περιοχής εγκαταλείπουν το βουνό και τον αντιστασιακό αγώνα και φεύγουν για την Αθήνα να ιδιωτεύσουν. Ο εμφύλιος έχει ήδη αρχίσει παρουσία των Άγγλων Ταγματαρχών. Άλλες ομάδες του ΕΔΕΣ συγχωνεύονται με το ΕΛΑΣ και άλλες συγκρούονται.

Μαρτίου 5, 2017

Γεγονότα του ΕΔΕΣ το 1942: Φυγάδευση από Κόρινθο αξιωματικών στη Μέση Ανατολή. Συλλήψεις από Ιταλούς ως ομήρων των Ταρσούλη, Παπαγεωργίου και Γ. Χατζόπουλου( μετέπειτα Μητροπολίτου Δημητριάδος) .

Το 1942 οι ιταλοί παρακολουθούν άγρια τους τριάντα αποστράτους μόνιμους αξιωματικούς του ελληνικού στρατού, που διαμένουν  στην Κόρινθο. Κάνουν συχνές έρευνες στα σπίτια τους και τους καλούν για ανακρίσεις. Παρά ταύτα οι έλληνες δημιουργούν μία τοπική μυστική οργάνωση για δύο λόγους. Πρώτον να αρχίσουν το αντάρτικο στα βουνά σε συνεργασία με τον ΕΔΕΣ, όταν οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες και εύρισκαν οπλισμό. Και δεύτερον να κάνουν αποστολές με βενζινόλποια ομάδων αξιωματικών από την Κορινθία στην Μέση Ανατολή. Κατά την πρώτη όμως αποστολή ο καπετάνιος του βενζινόπλοιου τους πρόδωσε. Τότε συνελήφθη  ο κορίνθιος Αρχιμανδρίτης της Μητροπόλεως Κορινθίας Γ. Χατζόπουλος και τον έστειλαν ως όμηρο στην Ιταλία και κατόπιν στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου, έξω από το Μόναχο.  Ο Γ. Χατζόπουλος έγινε αργότερα με το όνομα Δαμασκηνός Μητροπολίτης Ολυμπίας και Τριφυλίας και  μετέπειτα Δημητριάδος[1].

Στην Πελοπόννησο υπήρχαν τότε 90.000 Ιταλοί και 15.000 Γερμανοί στρατιώτες ως δύναμη κατοχής.

Η εξεύρεση όπλων για το αντάρτικο στα βουνά ήταν πολύ δύσκολη. Ο διοικητής όμως του αστυνομικού τμήματος Κορίνθου Νιαρχάκος Παναγιώτης[2] παρέδωσε στους αξιωματικούς δώδεκα ντουφέκια με φυσίγγια, τα οποία έκρυψαν προσωρινά σε υπόνομο κατοικίας στην Κόρινθο.

Οι Ιταλοί συλλαμβάνουν στην Κόρινθο το Ταγματάρχη Ταρσούλην Γ. και τον Λοχαγόν Παπαγεωργίου Χαράλαμπο, τους οποίους απέστειλαν ως ομήρους στην Ιταλία.

 

[1] Ο Δαμασκηνός Χατζόπουλος είχε γεννηθεί στην Κόρινθο το 1913. Περάτωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Κόρινθο και φοίτησε έπειτα στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εισήχθη το 1932. Το 1936 έλαβε το πτυχίο του, εκάρη Μοναχός στην Ι. Μονή Πεντέλης και έλαβε το όνομα Δαμασκηνός Το 1937 χειροτονήθηκε Διάκονος στην Κόρινθο και το 1938 Αρχιμανδρίτης στην Τρίπολη. Τον Ιούνιο του 1940 προσελήφθη ως Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μητροπόλεως Κορινθίας.

Έλαβε μέρος στην Αλβανική Εποποιία κατά των φασιστών Ιταλών επιδρομέων ως στρατιωτικός ιερέας του 30ου Συντάγματος Πεζικού. ΄Οταν επιστρέφει στην Κόρινθο συνεχίζει τον αγώνα του. Αναπτύσσει εθνική, εκκλησιαστική και κοινωνική δραστηριότητα με συνέπεια να συλληφθεί από τους Ιταλούς το 1942 και να οδηγηθεί στην Ιταλία και έπειτα στο φρικτό στρατόπεδο Νταχάου με τον αριθμό 57.754. Εκεί θα παραμείνει επί δύο έτη μέχρι να απελευθερωθεί από τους Συμμάχους το 1945. Τον Απρίλιο του 1945 επέστρεψε στην Αθήνα, ζωντανό ανθρώπινο ράκος.

Το Νοέμβριο του ιδίου έτους η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος απένειμε σ’ αυτόν τον έπαινο και την ευαρέσκειά Της και τον διόρισε Προϊστάμενο του Ι. Ναού Αγίου Κωνσταντίνου Ομονοίας και Γραμματέα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας. Το 1950 εκλέγεται, χειροτονείται και ενθρονίζεται Επίσκοπος της Ιεράς Μητροπόλεως Τριφυλίας και Ολυμπίας. Έμεινε, εκεί μέχρι στις 5 Νοεμβρίου 1957.

Το Νοέμβριο 1957 εκλέγεται Μητροπολίτης Δημητριάδος και την 1-12-1957 φθάνει στο Βόλο και ενθρονίζεται αναπτύσσοντας σημαντικότατο έργο.

 

[2] Βαζαίου Εμμανουήλ, σελίδα  6

Φεβρουαρίου 8, 2017

ΣΤΙΣ 20 ΜΑΙΟΥ 1943 ΗΜΕΡΑ ΠΕΜΤΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ, ΓΛΥΤΩΣΕ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑ ΠΕΝΤΕ ΑΠΟ ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 4:09 μμ

Μία νέα τραγωδία τύπου Καλαβρύτων και Δίστομου αποφεύχθη  την τελευταία στιγμή στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας στις 20-5-1943.

Η τραγική αυτή σελίδα της κατοχής είναι άγνωστη στους σημερινούς  Αγιοβασιλιώτες. Το γνωρίζουν μόνο ελάχιστοι ηλικιωμένοι που έζησαν την αγωνία των τελευταίων στιγμών της ζωής των, όταν όλο το χωριό μαζί με τα γυναικόπαιδα το είχαν συγκεντρώσει οι κατακτητές Γερμανοί για να το εκτελέσουν. Ο λόγος ήταν τα   αντίποινα που θέλανε να κάνουν οι Γερμανοί για την δολοφονία Γερμανών στρατιωτών.

Θα στηριχθώ περιληπτικά στην μαγνητοφωνημένη συνέντευξη, που μου έδωσε η Χριστίνα Πιπίλου- Δλαμαρίνη στις 9-11-2014  για το θέμα αυτό, το οποίον επιβεβαίωσαν και άλλοι ηλικιωμένοι κάτοικοι του Χωριού.

Στην γύρω περιοχή των Αθικίων εκτελέστηκαν Γερμανοί στρατιώτες. Στην γερμανική διοίκηση έφθασε η εσφαλμένη πληροφορία, ότι αυτό το είχαν κάνει κάτοικοι από τον Άγιο Βασίλειο. Η Χριστίνα Πιπίλου – Δαλαμαρίνη ισχυρίζεται, ότι την πληροφορία  αυτή στους Γερμανούς την έδωσαν έμπιστα πρόσωπα τους από την  ιδία περιοχή των Αθικίων. Επίσης, ότι αυτό το έκανα  για να γλιτώσουν τα Αθίκια από την ομαδική εκτέλεση.

Για τέτοιες ομαδικές εκτελέσεις έπρεπε να δώσει εντολή ο ίδιος ο Χίτλερ. Το γερμανικό εκτελεστικό  απόσπασμα  με τα αυτόματα όπλα στο χέρι περίμεναν την εντολή με κάποια φωτοβολίδα όπως έγινε στα Καλάβρυτα ή με κάποιο  άλλο μέσο.  Οι εγκλωβισμένοι και μελλοθάνατοι Αγιοβασιλιώτες ζούσαν μέσα στην πιο φρικτή αγωνία της  ζωής των. Τα μικρά παιδιά έκλαιγαν, οι ηλικιωμένοι ανήμποροι υπέφεραν και οι γονείς είχαν διπλή και τριπλή αγωνία.

Τον σωτήριο ρόλο στην περίπτωση αυτή τον έπαιξε ο τότε πρόεδρος του Χωριού Γρηγόρης Κατσίγιαννης, που είχε τότε το σπίτι του στην πλατεία του χωριού, απέναντι από την Εκκλησία. Έτρεξε στην γερμανική φρουρά που ήταν στον σιδηροδρομικό σταθμό του χωριού και τους παρακάλεσε και τους έπεισε να παρέμβουν.  Ορισμένοι κάτοικοι του χωριού, όπως και ο πρόεδρος είχαν καλές σχέσεις με την γερμανική φρουρά του σιδηροδρομικού σταθμού του Αγίου Βασιλείου.Τους έδιναν τακτικά νταμπουζάνες ( γυιάλινες χιλιάρες ) με το σπιτίσιο κρασί από το βαρέλι τους να για πιουν. Ήλθαν μερικοί από την φρουρά μαζί με τον πρόεδρο Γρηγόρη Κατσίγαννη στην Πλατεία του χωριού και είπαν στον επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος, ότι οι κάτοικοι είναι φιλήσυχοι και έχουν καλές σχέσεις μαζί τους και ότι δεν μπορεί να έχουν οι κάτοικοι αυτοί  εκτελέσει τους Γερμανούς ή να έχουν κάνει κάποιο σαμποτάζ.

Ύστερα από αρκετή αγωνιώδη αναμονή και συζητήσεις το γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα με προφορικές εγγυήσεις της γερμανικής φρουράς του χωριού αποφάσισε να αποχωρήσει.

Έτσι γλίτωσε το χωριό ανήμερα της Αναλήψεως από μια άδικη εκτέλεση και η όλη η Ελλάδα από ένα ακόμη απάνθρωπο έγκλημα.

Η Χριστίνα  Πιπίλου-Δαλαμαρίνη ισχυρίζεται ακόμη , ότι ο μακαριστός σύζυγος της Χρίστος Δαλαμαρίνης  (Γιωργέτας), ο οποίος έλαβε την πρωτοβουλία να γίνει το καινούργιο νεκροταφείο στο Ρέχτι, είναι εκείνος, ο οποίος επέμενε και αφιέρωσε-κόντρα στην αντίθετη άποψη του τότε εφημέριου- την Εκκλησία του νεκροταφείου στην Ανάληψη. Και αυτό σε ανάμνηση του γεγονότος, ότι στις 20 Μαίου του 1943, ημέρα Πέμτη της Αναλήψεως, γλίτωσαν οι κάτοικοι του χωριού από μια φρικιαστική σφαγή  των Γερμανών κατακτητών και με απρόβλεπτες τραγικές συνέπειες για τις επόμενες γενεές των κατοίκων του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας.

Την ίδια μέρα εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς και τρεις κάτοικοι του ΑΓΊΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ.

-Ξύδης Κωνσταντίνος (ή Κακάνης),
-Μπισμπιρούλιας Ιωάννης,
-Τσουτσουβής Ιωάννης
Εκτελέστηκαν την ίδια ημέρα τον Μάιο του 1943. Στην ταφόπλακα του Ιωάννου Τσουτσουβή στο νεκροταφείο του Αγίου Βασιλείου σώζεται η πιο κάτω φράση: Εκτελέστηκε από τους γερμανοτσολιάδες στις 24-5-1943. Αν λάβουμε όμως υπόψη, ότι εκτελέστηκαν την ημέρα της Αναλήψεως του 1943, τότε προκύπτει ως ορθότερη ημερομηνία εκτελέσεως η 20 Μάιου 1943 . Η εκτέλεση των έγινε στη τοποθεσία Βαγιές του βουνού Δαφνιάς του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας κατά τις γερμανικές εκκαθαρίσεις εκείνης της ημέρας. Οι τρεις εκτελεσθέντες προσπάθησαν να διαφύγουν –μέσα από την τοποθεσία Βρυσούλες – από το χωριό για να κρυφτούν στο βουνό, αλλά οι Γερμανοί που είχαν την ίδια ημέρα της εορτής της Αναλήψεως συγκεντρώσει όλο το χωριό στην κεντρική πλατεία για να το εκτελέσουν, είδαν από την πλατεία του Χωριού το σκυλί που είχαν πάρει μαζί τους, τους εντόπισαν και από εκεί τους πυροβόλησαν και τους εκτέλεσαν.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ.

ΌΣΟΙ ΑΓΙΟΒΑΣΙΛΙΩΤΕΣ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ Ή ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ  ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΕΖΗΣΑΝ ΤΙΣ  ΤΡΑΓΙΚΕΣ ΑΥΤΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ  ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΣΟΥΝ Η ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΟΥΝ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕ ΚΑΠΟΙΟ ΣΧΟΛΙΟ Η ΆΛΛΟ ΤΡΟΠΟ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Γιάννης Κουτσούκος

Φεβρουαρίου 1, 2017

Η θρησκευτικότητα και το τάμα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Αγία Μονή Κυθήρων σε σχέση με τα Δεβενακια

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 4:48 μμ

Το κείμενο αυτό του Γιάννη Κουτσούκου περιλαβάνεται στο βιβλίο του «Δημοσιευμένα πεζογραφήματα».

 

Επειδή σε πολλούς έχει γεννηθεί το ερώτημα, πώς μπόρεσε ο “Γέρος του Μωρηά» να επιτύχει τόσες μεγάλες νίκες κατά των Τούρκων και να ελευθερώσει την Ελλάδα από τον τύραννο, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές πτυχές από τη ζωή του, που αποδεικνύουν τη βαθειά του πίστη στην ορθοδοξία, αλλά και τις «προσευχές-τάματα» που έκανε προ του 1821 για την απελευθέρωση του Γένους.
Το 1803 ο Κολοκοτρώνης, ημέρα Κυριακή των Βαΐων, ευρέθηκε στα Κύθηρα και συγκεκριμένα στο μοναστήρι της “Αγίας Μονής” δηλαδή της Παναγίας. Είναι γνωστό, ότι κατά την περίοδο της Ελληνικής Εηανάστασης του 1821 πολλοί αγωνιστές και λόγιοι βρήκαν καταφύγιο στα αγγλοκρατούμενα Κύθηρα (Θ. Κολοκοτρώνης, Γρηγ. Κωνσταντάς κ:ά.). Εκεί γράφει ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης:«Έυρήκα την εκκλησία σκεπασμένη από κλαδιά δέντρων και μία μάντρα πεσμένη και έκανα τάμα λέγοντας Αγία Μονή μου, βοήθησέ μας να ελευθερώσουμε το γένος από τους τούρκους και θα σε φτιάξω όπως ήσουν πρώτα. Επλήρωσα το τάμα μου, το δεύτερο χρόνο της επανάστασης. Έστειλα χρήματα για να ανακαινισθεί η Μονή”. (Απομνημονεύματα Θ. Κολοκοτρώνη)..
Είναι γνωστό ότι το δεύτερο έτος της Επανάστασης είναι το έτος 1822. Τότε ακριβώς (τέλος Ιουλίου) έγινε η νικηφόρος μάχη στα Δερβενάκια- Άη-Σώστη και στην Κλεισούρα Αγιονορίου Κορινθίας. Επίσης, είναι γνωστό ότι πολλά χρήματα (φλουριά) έπεσαν σαν λάφυρα (Χασενέδες) στα χέρια των Ελλήνων, κυρίως στα Δερβενάκια και στην Κλεισούρα του Αγιονορίου.
Η προσευχή αυτή “τάμα” του Θ. Κολοκοτρώνη έχει άμεση σχέση με την ομιλία του, που έκανε την Αυγή της 26ης Ιουλίου στα παληκάρια του προ της Μάχης στα Δερβενάκια (Δεκαεννέα χρόνια αργότερα).Να τί έλεγε τότε ο Κολοκοτρώνης στους Μαχητές του λίγο προ της μάχης (όπως μας πληροφορεί ο υπασπιστής του Φωτάκος):
“….Αλλά σας λέγω και τούτο, ότι απόψε ήλθε η τύχη (Παναγία) της Πατρίδος μας και μου είπεν, ότι θα είμεθα νικηταί τόσον πολύ όπου άλλην νίκην καλλιτέραν από την σημερνήν δεν εκάμαμεν, αλλ’ ούτε θέλομεν κάμει….”. Επειδή με έμφαση όλοι οι ιστορικοί και κυρίως ο αυτόπτης μάρτυρας Φωτάκος, τονίζουν, ότι πολλά λάφυρα και πολλά χρήματα έπεσαν στα χέρια του Θ Κολοκοτρώνη στις μάχες στα Δερβενάκια και στο Αγιονόρι, μπορεί να συμπέράνει κανείς, ότι από τα χρήματα άυτά έστειλε ακριβώς το 1822 ο Κολοιοτρώνης στην “Αγία Μονή” των Κυθήρων για να την ξανακτίσει και να εκπληρώσει το τάμα του, που είχε κάνει εκεί δεκαεννέα χρόνια πριν δηλαδή το 1803.
Η πίστη και η ευσέβεια του Θ. Κολοκοτρώνη προς το πρόσωπο της Παναγίας αποδεικνύεται και από το εξής:
α) Λίγο προ της Μάχης στα Δερβενάκια ο Κολοκοτρώνης είχε δώσει εντολή επάνω στο βουνό Προβέ στια (βόρεια απο τα Φύχτια Αργολίδος) να διαβασθεί παράκληση προς την Παναγία. Να τί λέει ο Φωτάκος:
“…Οι ιερείς εδιάβαζον παράκλησιν, ο Παπαγιαννόπουλος έψαλλε και ο αρχηγός•είχε το κιάλι κι έβλεπε τους Τούρκους οίτινες ήρχοντο εις το δημόσιον δρόμον του Δερβενακίου..»
β) Ο Θ. Κολοκοτρώνης απεφάσισε να κάνει ή όχι την μάχη ανάλογα με την εσωτερική πληροφόρηση που είχε ύστερα από προσευχή που έκανε προς την Παναγία. Ας δούμε όμως με τι λόγια το εκφράζει αυτό ο Φωτάκος στ’ απομνημονεύματά του:
“Ο Κολοκοτρώνης συχνά όταν διέταττε τας θέσεις και τους στρατιώτας, εκάθητο εις ένα μέρος, έγερνε την κεφαλήν και εκαμώνετο, ότι τάχα του ήρχετο ύπνος και ύστερα από ολίγον εξύπνα, έτριβε τα μάτια του, ανεκλαδίζετο και εχασμουργέτο και έλεγεν, ότι είδεν όνειρο•μίαν γυναίκα δηλαδή λαμπροφορεμένην με βουνίσια φορέματα και ότι τάχα ήτο η Παναγία. Και όταν έλεγεν ότι είδε την Τύχην εννοούσεν, ότι είδε την Παναγίαν φορούσαν μπόλιαν βλάχικην και πολλαίς φοραίς οι στρατιώται ήθελαν να πολεμήσουν και αυτός τους εμπόδιζε λέγων, ότι δεν είδε την Τύχην”.
γ)Σύμφωνα με την παράδοση ο Κολοκοτρώνης και ο γιός του Γεναίος προ της Μάχης στα Δερβενάκια πήγαν και προσκύνησαν στο Εκκλησάκι του Αγίου Σώστη. Μάλιστα ο Γεναίος Κολοκοτρώνης μετά τη Μάχη του Άη-Σώστη αφιέρωσε και μια εικόνα στο εκκλησάκι, το οποίο και ανακαίνισε, η οποία εικόνα τουλάχιστον μέχρι την τελευταία δεκαετία του 1950 εσώζετο. (Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει ακόμη σήμερα).
Το εκκλησάκι αυτό υπήρχε προ του 1822 επ ονόματι του Αγίου Σώζωντος. Σήμερα εορτάζεται και επ ονόματι του Αγίου Παντελεήμονος και των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
δ) Προτού ξεκινήσει για μία Μάχη ο Κολοκοτρώνης έκανε το σταυρό του μπροστά σε όλο το στράτευμα ομολογώντας έτσι φανερά την βαθειά του πίστη.
Αφορμή να γράψω αυτά μου εδόθη από μία πρόσφατη επίσκεψη μου στα Κύθηρα. Εκεί τυχαία πέρασα από το Μοναστήρι της Αγίας Μονής, όπου στο ενημερωτικό φυλλάδιο της Μονής•είχε περιληφθεί το σχετικό απόσπασμα από τ’ απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη. “Να λοιπόν ανεφώνησε εκεί ένας προσκυνητής που ο Κολοκοτρώνης δεν απελευθέρωσε το γένος, μόνο με το πολεμικό του “δαιμόνιο», αλλά και με τη βαθειά του πίστη, τις προσευχές του και τα τάματά του”.

Δημοσιεύθηκε στις 3-8-1999
στην εφημερίδα ΣΗΜΕΡΑ της Κορίνθου.

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.
Μου αρέσει!Δείτε περισσότερες αντιδράσεις

Σχολιάστε

Νοέμβριος 29, 2016

Ένα γράμμα ντοκουμέντο της δεκαετίας του 1910 προς την Μητέρα του ενός μετανάστη από την Αμερική. Κατάγεται από τον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

Filed under: ΕΥΓΝΩΜΟΣΎΝΗ,Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 10:13 μμ

Το πιο κάτω κείμενο είναι πολύ συγκινητικό. Γράφει τα εξής:

«Μητέρα να μην το ξεχάσεις να γράψεις αμέσως μόλις λάβεις τα χρήματα και ετούτα τα ποστ. Περιμένω απάντηση σου εξάπαντος. Χαιρετίσματα από τον Γρηγόρη και Δημήτρη.

Ο Υιός σου

Ν. Π. Κουτσούκος

200 Manhattan st. W.

New York  U.S.A

Φωτογραφία:

Σε μία άλλη κάρτα ο ίδιος έγγραφε στη μάνα του, όταν  θα έλθει στην Ελλάδα  να μην ξεχάσει να σφάξει τον κόκορα, όπως είχαν τότε έθιμο να υποδέχονται οι γονείς τα ξενιτεμένα παιδιά τους.

Πρόκειται για τρία αδέλφια που είχαν πάει στην Αμερική μετανάστες: Νίκος (γεν.1896), Δημήτριος (γεν.1889 ) και Γρηγόριος (γεν.1884). Είχε μεταναστεύσει και ο τέταρτος και μεγαλύτερος αδελφός Κωνσταντίνος (γεν.1882), ο οποίος γύρισε όμως στην Ελλάδα, παντρεύτηκε την Αγγελική Τσίρτση από τις Κλένιες και άφησε δύο παιδιά τον Παναγιώτη Κουτσούκο και  τον Χρίστο Κουτσούκο.

Απόγονοι  του Κωνσταντίνου Κουτσούκου είναι πολλοί σήμερα, δηλαδή τα παιδιά και τα εγγόνια του Παναγιώτη και του Χρίστου και εγγόνια και δισέγγονα του πατέρα τους  Κωνσταντίνου Κουτσούκου, (μεταξύ των οποίων και ο υποφαινόμενος).Ένα μικρό αφιέρωμα- ανάμνηση στους  λησμονημένους προγόνους μας νομίζω δεν βλάπτει. Ας είναι μακαρία η μνήμη τους και οι ίδιοι αναπαυμένοι στην αιωνιότητα.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

Νοέμβριος 25, 2015

Η εποχή του χαλκού στη περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας (2600-1100 π.Χ.)

Filed under: Αρχαιολογία,Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 12:33 μμ

 

Η εποχή του Χαλκού στον Άγιο Βασίλειο αντιπροσωπεύεται από τον λόφο (Ακρόπολη) των Ζυγουριών 700 μέτρα δυτικά του χωριού. Οι γεωγραφικές του συντεταγμένες είναι:

Ν  37°  47,860’,   Ε  022°  47,293’,   Υψόμετρο  225 μέτρα.

Επίσης η εποχή του Χαλκού αντιπροσωπεύεται από ένα νεκροταφείο 500 μέτρα δυτικότερα από τις Ζυγουριές, στην θέση Αμπελάκια. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες σε κεντρικό σημείο της ευρύτερης περιοχής Αμπελάκια είναι:

Ν  37°  47,818’   Ε  022°  46,912’   Υψόμετρο  218 μέτρα.

Τις ανασκαφές και στις δύο αυτές σπουδαίες προϊστορικές θέσεις της Πελοποννήσου έκανε από το 1921 έως το 1922 ο Αμερικανός αρχαιολόγος Carl Blegen και έφερε στο φώς αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία δημοσίευσε το 1928 και αποδεικνύουν ότι η περιοχή του Αγίου Βασιλείου έχει κατοικηθεί σε όλες τις περιόδους της εποχής του Χαλκού από το 2600 π.Χ. έως το 1100 π.Χ., δηλαδή επί 1.500 χρόνια.[1]

Το έτος 2.600 π.Χ. είναι η συμβατική αρχή της εποχής του χαλκού και η χρονολογία 1100 π.Χ. είναι το συμβατικό τέλος της εποχής του χαλκού και η αρχή της εποχής του σιδήρου.

Για να κατανοήσουμε καλλίτερα τα αποτελέσματα των ανασκαφών του Blegen στις Ζυγουριές και στα Αμπελάκια και την ίδια την εποχή του Χαλκού (ή Χαλκοκρατία) στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου κρίνεται σκόπιμο να παραθέσουμε πρώτα τις υποδιαιρέσεις της εποχής του χαλκού, σύμφωνα με τις ισχύουσες για την Πελοπόννησο θεωρίες και συμβατικές χρονολογίες των διαφόρων αρχαιολογικών περιόδων.[2]

Πρωτοελλαδική (ΠΕ)       2600-2000/1800 π.Χ.

Μεσοελλαδική   (ΜΕ)      2000/1800-1600 π.Χ.

Υστεροελλαδική  (ΥΕ)      1600-1100 π.Χ.

Η Υστεροελλαδική υποδιαιρείται επίσης σε

Υστεροελλαδική Ι   (ΥΕΙ)     1600-1500 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙ  (ΥΕΙΙ)    1500-1400 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙΙ  (ΥΕΙΙΙ)  1400-1100 π.Χ.  (Μυκηναϊκή)

Η ΥΕ ΙΙΙ περίοδος, η οποία είναι η κυρίως Μυκηναϊκή υποδιαιρείται κατά την εξέλιξη της κεραμικής σε

Υστεροελλαδική ΙΙΙ Α   (ΥΕΙΙΙΑ)  1400-1300 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙΙ Β  (ΥΕΙΙΙΒ)   1300-1200 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙΙ Γ  (ΥΕΙΙΙΓ)     1200-1100 π.Χ.

Η θέση των Ζυγουριών και η κατοίκηση της σε όλες τις εποχές του Χαλκού.

Η Ακρόπολη είναι χαμηλός λόφος ακανόνιστου σχήματος διαστάσεων περίπου 165 x 70 μ. Η μεγάλη διάσταση είναι από Βορρά προς Νότο. Το όνομα Ζυγουριές οφείλεται στους θάμνους που καλύπτουν περιμετρικά τον λόφο. Την ανασκαφή έκανε ο Blegen τo 1921-1922.[3] H προϊστορική επίχωση κυμαίνεται από 0.30 μ στην κορυφή του λόφου μέχρι 3 μ. στην ανατολική πλευρά. Η στρωματογραφία της θέσεως δεν ήταν σαφής.

Στο μέσον της κορυφής του λόφου βρέθηκε πρωτοελλαδικό στρώμα (2600-2000/1800 π.Χ.) και λίγα λείψανα της μεσοελλαδικής περιόδου (2000/1800-1600 π.Χ). Στο σημείο αυτό δεν βρέθηκε κάτι από την Υστεροελλαδική περίοδο (1600-1100 π.Χ.).

Στη τοποθεσία Αμπελάκια[4] περίπου 500 μ. δυτικά των Ζυγουριών ανασκάφθηκαν επίσης από τον Blegen 53 τάφοι. Το νεκροταφείο αυτό περιελάμβανε ταφές όλων των περιόδων της εποχής του Χαλκού (2600 έως 1100 π.Χ.), αλλά και των μετέπειτα εποχών μέχρι την ρωμαϊκή. Τα ευρήματα της ανασκαφής ευρίσκονται στο Μουσείο της Αρχαίας Κορίνθου.

—————

Το κείμενο είναι από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου  Ιστορική  Περιήγηση στον χωροχρόνο του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας από το 2600 π.Χ έως σήμερα.

 —————–                                                      

[1]              BLEGEN, C. W., Zygouries. A Prehistoric Settlement in the Valley of Cleonae, Cambridge Mass.1928.

[2]              .Συριόπουλος  Κ., Η προϊστορία της Πελοποννήσου, Βιβλιοθήκη της εν Αθήναις αρχαιολογικής εταιρείας, αριθ. 51, Αθήνα 1964 , σελ. 3.

[3]              Βλ. BLEGEN

[4]              Πρόκειται για εκτεταμένη περιοχή δυτικά και νοτιοδυτικά των Ζυγουριών.

 

Νοέμβριος 1, 2015

Γραπτές αναφορές για τον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας κατά  τη β’ Φραγκοκρατία 1685-1715 μ.Χ.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 8:40 μμ

Το πιο κάτω κείμενο είναι ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου  με τον τίτλο Περιήγηση στον χωροχρόνο του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας  από το 2.600 π.Χ έως σήμερα . (ΙSΒΝ 978-960-93-5989-4).

Γραπτές πηγές για το χωριό αυτό έχουμε τα έτη 1686, 1700, 1703 και 1704. Η  δεύτερη φραγκοκρατία διήρκεσε στην περιοχή της Κορίνθου μόνο 30 χρόνια σαν μία ιστορική παρένθεση μεταξύ της πρώτης (1458-1685) και της δεύτερης (1715-1821) τουρκοκρατίας.

1686. Γαλλικός χάρτης του Μοριά 
Έτος 1686 μ.Χ.
Ονομασία St. Vasili
Πηγή Γαλλικός Χάρτης Έκδοση Π.Λ.Ι.,

P.F.F. PUBLICATION- PARIS[1]

1700. Βενετσιάνικη Απογραφή.
Έτος 1700 μ.Χ.
Ονομασία S. Basillis
Πηγή Αρχείο Grimani. Βενετσιάνικη Απογραφή.[2]
Πληθυσμός 27 οικογένειες

56 Άνδρες, 41 Γυναίκες

97 κάτοικοι συνολικά

1703. Αρχείο Nani
Έτος 1703 μ.Χ.
Ονομασία San Baselio.
Πηγή Αρχείο Nani[3]
Πληθυσμός 85 οικογένειες

Στο κατάστιχο Α σελίδα 168-169 εκτός από τον Άγιο Βασίλειο (Κάστρο Τσαγάλ) αναφέρονται επίσης ως αγροτικές θέσεις του Αγίου Βασιλείου και τα εξής ονόματα: Πέτρο Χαϊκάλ, Μάνεση, Σερμορίνη και Καλό Σταμάτη.

Επίσης στο τ.11, φ.256, αναφέρονται οι γνωστές και σήμερα τοποθεσίες Curtessa (Κουρτέσσα), Cassu (Kαζί), Κοντόσταυλος (σήμερα Αρχαίες Κλεωνές), το Μερτσαούση (Σπαθοβούνι) και το Μπισμπάρδι.

Στο ίδιο κατάστιχο ο Άγιος Βασίλειος έχει 85 οικογένειες και είναι δεύτερος μετά την Κόρινθο (330 οικογένειες). Ακολουθούν τα Βασιλικά (83), το Αγιονόρι (45), η Φρεσίνα (32) και έπονται 14 ακόμη τοποθεσίες με μικρότερο πληθυσμό.

1704. Αρχείο Alberghetti
Έτος 1704 μ.Χ.
Ονομασία S.Basilli
Πηγή Alberghetti.[4]
Πληθυσμός (δεν υπάρχουν στοιχεία)

[1]              Αντίγραφο χάρτη στην κατοχή του γράφοντος από το Λαογραφικό Μουσείο Ναυπλίου.

[2]              Παναγιωτόπουλος, Βασίλης, Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου 13ος – 18ος αιώνας, Ιστορικό Αρχείο Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα 1985, σελ. 240-242 και 291-292.

[3]              Αρχείο Νάνι (1703-1705). Ανέκδοτο χειρόγραφο. Βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη στην ιταλική γλώσσα. Τα στοιχεία υπάρχουν στο βιβλίο του Μιχαήλ Κορδώση, σελ. 395-398.

[4]              Alberghetti, G., Notizia delle quattro provincie, divise in ventiquattro territorii, con li nomi topografici delle ville. Υπάρχει στο έργο του A. Pacifico, Breve descrizzione corografika del Peloponneso o’ Morea, Venezia, 1704, σελ. 118-119.

Σεπτεμβρίου 10, 2015

Δερβενάκια. Δημοσιευμένο ποίημα από την μαθητική εποχή του Γιάννη Κουτσούκου στις 19-8-1956 στην εφημερίδα Νέα Κόρινθο.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 12:48 μμ

Το ποίημα Δερβενάκια αναφέρεται στις μάχες των Δερβενακίων και του Αγίου Σώστη, που έγιναν στις 26 Ιουλίου 1822 και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιτυχημένη έκβαση της επανάστασης του 1821. Και οι δύο τοποθεσίες ευρίσκονται πλησίον του Αγίου Βασιείου Κορινθίας, τόπου καταγωγής του Γιάννη Κουτσούκου.

Εμφάνιση ΓΙΑΝΝΗΣ 001.jpg

Εμφάνιση ΓΙΑΝΝΗΣ 001.jpg

Επόμενη σελίδα: »

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: