Γιάννης Κουτσούκος

Φεβρουαρίου 15, 2018

Πιο κάτω δίνουμε τον πληθυσμό του Χωριού Άγιος Βασίλειος Κορινθίας από το 1700 έως το 2001

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 1:28 μμ

Πιο κάτω δίνουμε τον πληθυσμό του Χωριού Άγιος Βασίλειος Κορινθίας από το 1700 έως το 2001
Από το ιστορικό βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου για τον Άγιο Βασίλειο (σελίδες 111-131)

ΕΤΟΣ ΚΑΤΟΙΚΟΙ

1700 97
1837 251
1846 376
1853 498
1865 500
1879 446
1886 446
1896 720
1901 720
1907 732
1920 866
1928 1006
1940 1140
1951 1426
1961 1372
1971 1336
1981 1352
1991 1320
2001 1410

Advertisements

Ιανουαρίου 21, 2018

Πιο κάτω τα περιεχόμενα του νέου υπό έκδοση βιβλίου του Γιάννη Κουτσούκου με τον τίτλο: «ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ»

 

 

Πιο κάτω τα περιεχόμενα του νέου υπό έκδοση βιβλίου του Γιάννη Κουτσούκου με τον τίτλο:

«ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ»

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 3

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΥ 1941 6
Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα κατά την κατοχή τον εμφύλιο 6
Χρονολογικός πίνακας γεγονότων κατά την κατοχή και τον εμφύλιο 7
Ονόματα των αντιστασιακών οργανώσεων που έδρασαν στην κατοχή και στον εμφύλιο 11
Τα γυναικόπαιδα του Αγίου Βασιλείου καταφεύγουν σε σπηλιές για να γλιτώσουν από τους βομβαρδισμούς των Γερμανών 13
Οι πρώτες πολιτικές και στρατιωτικές ομάδες αντιστάσεως στον τέως Δήμο Κλεωνών 17
Η εθνικιστική οργάνωση «Αβέρωφ» το 1941, ο Μητροπολίτης Μιχαήλ και ο Ιταλός κατάσκοπος της οδού Κολιάτσου Κριβελίνι 22

ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΥ 1942 ΚΑΙ 1943 24
Συλλήψεις από Ιταλούς το 1942 των αξιωματικών Ταρσούλη, Παπαγεωργίου και του Αρχιμανδρίτη Γ. Χατζόπουλουν 24
Οι πρώτες αντιστασιακές στρατιωτικές ομάδες των αποστράτων αξιωματικών στην Κορινθία και οι πολιτικές αντιστασιακές ομάδες στον Δήμο Κλεωνών 26
Η σχέση των αντιστασιακών ομάδων ΕΔΕΣ και ΕΑΜ με τους Άγγλους αξιωματικούς στην Κορινθία 27
Αναγκαστική υποταγή του ΕΔΕΣ στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο βουνό Φαρμακάς με την διαταγή των Άγγλων 34
Τα παρασκήνια της συγχωνεύσεως της ομάδας του ΕΔΕΣ στον Φαρμακά με τον ΕΛΑΣ 37
Ραδιοπομπός κρυμμένος το 1943 στην Αγία τράπεζα της Εκκλησίας στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας 40
Σκέψεις και ερωτήματα για τον ρόλο και την στάση των Άγγλων στην αντίσταση και στον Εμφύλιο πόλεμο 43
Ονόματα Άγγλων αξιωματικών στη Πελοπόννησο που πλαισίωσαν στα βουνά τον ΕΛΑΣ 45

ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΥ 1944 47
Το παρασκήνιο εξόντωσης του Τάσου Μπαρλιά στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας 47
Τάσος Μπαρλιάς: Οι δραματικές σκηνές της εκτελέσεως του από την ΟΠΛΑ το 1944 στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας 53
Ο πολιτικός υπεύθυνος του ΕΑΜ στην περιοχή Κορινθίας με το ψευδώνυμο Στάθης ή Τριαντάφυλλος 58

ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΘΗΡΙΩΔΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ 1941 ΕΩΣ ΤΟ 1944 64
Ο Άγιος Βασίλειος Κορινθίας γλίτωσε στις 25-5-1944 την τελευταία στιγμή από μία γενική εκτέλεση των κατοίκων από τους Γερμανούς 64
Δύο Θύματα και δύο τραυματίες από τις γερμανικές εκκαθαρίσεις στην περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας την άνοιξη του 1944 70
Η γερμανική φρουρά στον σιδηροδρομικό σταθμό του Αγ. Βασιλείου Κορινθίας κατά την γερμανική κατοχή 77
H συμφωνία Στάλιν Τσόρτσιλ στη Μόσχα, 9 Οκτωβρίου 1944 80
Θύματα Γερμανών στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας κατά έτη 1941-1944 83

ΘΥΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΣΟΛΙΑΔΕΣ 89
Θύματα των κομουνιστών 89
Θύματα των τσολιάδων 105

ΑΝΤΑΡΤΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 109

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ 141

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 142

Ιανουαρίου 13, 2018

Χρονολογικός πίνακας γεγονότων κατά την κατοχή και τον εμφύλιο στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας, αλλά και γενικότερα.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 3:25 μμ

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ
«ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ»

1940 28. Οκτωβρίου Επίθεση Ιταλίας στη Ελλάδα
1941 6. Απριλίου Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα
1941 Απρίλιος Τα γυναικόπαιδα του Αγίου Βασιλείου καταφεύγουν στη σπηλιά της Χούνης και στην σπηλιά του Σαγγιώτη.
1941 Δράση της οργάνωσης «Αβέρωφ» στην Κορινθία
1941 Αύγουστος Πρώτες ομάδες αντιστάσεως στον Δήμο Κλεωνών
1941 9 Σεπτεμβρίου Ίδρυση του ΕΔΕΣ από τον Ναπολέοντα Ζέρβα.
1941 27. Σεπτεμβρίου Ίδρυση του ΕΑΜ
1942 16 Φεβρουαρίου Ίδρυση του ΕΛΑΣ
1943-1947 Δράση της ΟΠΛΑ
1943 Μάιος Αρχίζει η αποστολή Άγγλων αξιωματικών στην Ελλλάδα, οι οποίοι πλαισιώνουν τα κλιμάκια του ΕΛΑΣ στο βουνό.
1943 Μάιος. Ο ΕΔΕΣ δημιουργεί κλιμάκιο στην Κορινθία

1943 22. Ιουνίου Ο Εμμ. Βαζαίος φεύγει ως ΕΔΕΣ για τον Φαρμακά
1943 9. Σεπτεμβρίου Το έκτο Τάγμα του Βαζαίου εντάσσεται στον ΕΛΑΣ.
1943 Οκτώβριος. Το έκτο σύνταγμα του ΕΛΑΣ με συνεργασία των Άγγλων αξιωματικών Μακ Μάλεν, Τζέιμς και Φρέζερ κάνει σαμποτάζ στο αεροδρόμιο του Άργους και καταστρέφει επτά εχθρικά αεροπλάνα.
1943 Νοέμβριος μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1944 οι Άγγλοι αξιωματικοί στο βουνό συλλέγουν πληροφορίες υπό την άμεσο προστασία του ΕΛΑΣ.
1943 Ραδιοπομπός στην Εκκλησία του Αγίου Βασιλείου γίνεται αιτία εκτελέσεως του Χρήστου Μικρού (Αθίκια) από την ΟΠΛΑ.
1943-1949 Ελληνικός εμφύλιος
1944 1. Μαΐου. Το έκτο σύνταγμα του ΕΛΑΣ καταστρέφει την σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Δερβενακίων και Φίχτια.
1944 8 Μαΐου Εκτέλεση του Αναστασίου Χρήστου Μπαρλιά .
1944 24. Μαΐου. Αρχίζουν οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών στα χωριά Άγιος Βασίλειος, Στεφάνι, Αγιονόρι, Μπερμπάτι και Χέλι.
1944 26 Μαΐου. 1500 Γερμανοί με πυροβολικό και όλμους καταλαμβάνουν τα στενά τωνΔερβενακίων.

1944 25. Μαΐου (Ημέρα Πέμπτη της Αναλήψεως). Ματαίωση την τελευταία στιγμή της ομαδικής εκτέλεσης κατοίκων του Αγίου Βασιλείου από του Γερμανούς στη κεντρική πλατεία του χωριού.
1944 25. Μαΐου Οι Γερμανοί εκτελούν 3 κατοίκους του Αγίου Βασιλείου
1944 Μάιος. Κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών. δύο κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου νεκροί και δύο τραυματίες..
1944 2. Ιουνίου. Το έκτο σύνταγμα του ΕΛΑΣ στα Δερβενάκια στήνει ενέδρα σε γερμανική φάλαγγα και καταστρέφει δύο αυτοκίνητα και φονεύει δύο Γερμανούς.
1944 24. Αυγούστου. Γερμανικές δυνάμεις εγκαθίστανται στα χωριά Άγιος Βασίλειος, Κοντόσταυλος και Χιλιομόδι.
1944 9. Οκτωβρίου Συμφωνία της Μόσχας μεταξύ Στάλιν και Τσόρτσιλ.
1944 3. Οκτωβρίου. Οι κάτοικοι του τ. Δήμου Κλεωνών υποδέχονται με ενθουσιασμό το έκτο Σύνταγμα του ΕΛΛΑΣ με στρατιωτικό διοικητή τον Εμμ. Βαζαίο. Οι Γερμανοί έχουν ήδη αποχωρήσει από τον τ. Δήμο Κλεωνών.
1944 4. Οκτωβρίου. Παράδοση του τάγματος των Γερμανών στο Χιλιομόδι παρουσία του Μητροπολίτη Κορίνθου κ. Μιχαήλ.
1944 10. Οκτωβρίου. Οι Γερμανοί παραδίδουν την Κόρινθο. Το ΕΛΑΣ μαζί με ένα τμήμα Άγγλων αξιωματικών πρακτόρων που δρούσαν στο βουνό και 50.000 λαού εισέρχονται στην Κόρινθο, συγκεντρώνονται στην εκκλησία του Αποστόλου Παύλου και μετά κάνουν παρέλαση.
1944 12. Οκτωβρίου Λήξη της γερμανικής Κατοχής
1944 18. Οκτωβρίου Επιστροφή της ελληνικής Κυβέρνησης στην Αθήνα
1945 11. Ιανουαρίου Ανακωχή των Δεκεμβριανών
1945 4-11. Φεβρουαρίου Διάσκεψη της Γιάλτας
1945 12. Φεβρουαρίου Συμφωνία της Βάρκιζας
1946 31. Μαρτίου Το δεύτερο αντάρτικο ξεκινά από το Λιττόχωρο
1946 Νοέμβριος Εκτέλεση του καπετάν Τόμπρου- Ρεκλείτη
στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.
1946 Νοέμβριος Ανακάλυψη σε κρύπτη στο βουνό Φωκάς γερμανικού οπλισμού από το αστυνομικό τμήμα Αγίου Βασιλείου.
1946 Αυτοδικία και δημόσιο λιντσάρισμα του αντάρτη Καραντάση στον Άγιο Βασίλειο από τις χήρες και τους συγγενείς θυμάτων του χωριού.
1947 Μάρτιος. Η Αγγλία σταματά την οικονομική βοήθεια στην Ελλάδα.
1949 Τέλος εμφυλίου πολέμου

Ιουλίου 30, 2017

Η θρησκευτικότητα και το τάμα του Θ. Κολοκοτρώνη στην «Αγία Μονή Κυθήρων» σε σχέση με την Μάχη στα Δερβενάκια.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 1:27 μμ

 

του Γιάννη Κουτσούκου

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης προσευχόμενος (Πολεμικό Μουσείο Αθηνών)

Επειδή σε πολλούς έχει γεννηθεί το ερώτημα, πώς μπόρεσε ο «Γέρος του Μωρηά» να επιτύχει τόσες μεγάλες νίκες κατά των Τούρκων και να ελευθερώσει την Ελλάδα από τον τύραννο, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές πτυχές από τη ζωή του, που αποδεικνύουν τη βαθιά του πίστη στην ορθοδοξία, αλλά και τις «προσευχές-τάματα» που έκανε προ του 1821 για την απελευθέρωση του Γένους.

 

Το 1803 ο Κολοκοτρώνης, ημέρα Κυριακή των Βαΐων, ευρέθηκε στα Κύθηρα και συγκεκριμένα στο μοναστήρι της «Αγίας Μονής» δηλαδή της Παναγίας. Είναι γνωστό, ότι κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 πολλοί αγωνιστές και λόγιοι βρήκαν καταφύγιο στα αγγλοκρατούμενα Κύθηρα (Θ. Κολοκοτρώνης, Γρηγ. Κωνσταντάς κ.ά.). Εκεί γράφει ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης: «Εύρηκα την εκκλησία σκεπασμένη από κλαδιά δέντρων και μία μάντρα πεσμένη και έκανα τάμα λέγοντας Αγία Μονή μου, βοήθησέ μας να ελευθερώσουμε το γένος από τους τούρκους και θα σε φτιάξω όπως ήσουν πρώτα. Επλήρωσα το τάμα μου, το δεύτερο χρόνο της επανάστασης. Έστειλα χρήματα για να ανακαινισθεί η Μονή» (Απομνημονεύματα Θ. Κολοκοτρώνη).

 

Είναι γνωστό ότι το δεύτερο έτος της Επανάστασης είναι το έτος 1822. Τότε ακριβώς (τέλος Ιουλίου) έγινε η νικηφόρος μάχη στα Δερβενάκια – Άη-Σώστη και στην Κλεισούρα Αγιονορίου Κορινθίας. Επίσης, είναι γνωστό ότι πολλά χρήματα (φλουριά) έπεσαν σαν λάφυρα (Χασενέδες) στα χέρια των Ελλήνων, κυρίως στα Δερβενάκια και στην Κλεισούρα του Αγιονορίου.

Η προσευχή αυτή «τάμα» του Θ. Κολοκοτρώνη έχει άμεση σχέση με την ομιλία του, που έκανε την Αυγή της 26ης Ιουλίου στα παληκάρια του προ της Μάχης στα Δερβενάκια (Δεκαεννέα χρόνια αργότερα). Να τί έλεγε τότε ο Κολοκοτρώνης στους Μαχητές του λίγο προ της μάχης (όπως μας πληροφορεί ο υπασπιστής του Φωτάκος):

«….Αλλά σας λέγω και τούτο, ότι απόψε ήλθε η τύχη (Παναγία) της Πατρίδος μας και μου είπεν, ότι θα είμεθα νικηταί τόσον πολύ όπου άλλην νίκην καλλιτέραν από την σημερνήν δεν εκάμαμεν, αλλ’ ούτε θέλομεν κάμει....». Επειδή με έμφαση όλοι οι ιστορικοί και κυρίως ο αυτόπτης μάρτυρας Φωτάκος, τονίζουν, ότι πολλά λάφυρα και πολλά χρήματα έπεσαν στα χέρια του Θ. Κολοκοτρώνη στις μάχες  στα Δερβενάκια και στο Αγιονόρι, μπορεί να συμπεράνει κανείς, ότι από τα χρήματα αυτά έστειλε ακριβώς το 1822 ο Κολοκοτρώνης στην «Αγία Μονή» των Κυθήρων για να την ξανακτίσει και να εκπληρώσει το τάμα του, που είχε κάνει εκεί δεκαεννέα χρόνια πριν, δηλαδή το 1803.

 

Η πίστη και η ευσέβεια του Θ. Κολοκοτρώνη προς το πρόσωπο της Παναγίας αποδεικνύεται και από το εξής:

α) Λίγο προ της Μάχης στα Δερβενάκια ο Κολοκοτρώνης είχε δώσει εντολή επάνω στο βουνό Προβέ στα (βόρεια απο τα Φύχτια Αργολίδος) να διαβασθεί παράκληση προς την Παναγία. Να τί λέει ο Φωτάκος: «…Οι ιερείς εδιάβαζον παράκλησιν, ο Παπαγιαννόπουλος έψαλλε και ο αρχηγός είχε το κιάλι κι έβλεπε τους Τούρκους οίτινες ήρχοντο εις το δημόσιον δρόμον του Δερβενακίου…».

 

β) Ο Θ. Κολοκοτρώνης απεφάσισε να κάνει ή όχι την μάχη ανάλογα με την εσωτερική πληροφόρηση που είχε ύστερα από προσευχή που έκανε προς την Παναγία. Ας δούμε όμως με τι λόγια το εκφράζει αυτό ο Φωτάκος στ’ απομνημονεύματά του: «Ο Κολοκοτρώνης συχνά όταν διέταττε τας θέσεις και τους στρατιώτας, εκάθητο εις ένα μέρος, έγερνε την κεφαλήν και εκαμώνετο, ότι τάχα του ήρχετο ύπνος και ύστερα από ολίγον εξύπνα, έτριβε τα μάτια του, ανεκλαδίζετο και εχασμουργέτο και έλεγεν, ότι είδεν όνειρο·μίαν γυναίκα δηλαδή λαμπροφορεμένην με βουνίσια φορέματα και ότι τάχα ήτο η Παναγία. Και όταν έλεγεν ότι είδε την Τύχην εννοούσεν, ότι είδε την Παναγίαν φορούσαν μπόλιαν βλάχικην και πολλαίς φοραίς οι στρατιώται ήθελαν να πολεμήσουν και αυτός τους εμπόδιζε λέγων, ότι δεν είδε την Τύχην».

 

γ) Σύμφωνα με την παράδοση ο Κολοκοτρώνης και ο γιός του Γεναίος προ της Μάχης στα Δερβενάκια πήγαν και προσκύνησαν στο Εκκλησάκι του Αγίου Σώστη. Μάλιστα ο Γεναίος Κολοκοτρώνης μετά τη Μάχη του Άη-Σώστη αφιέρωσε και μια εικόνα στο εκκλησάκι, το οποίο και ανακαίνισε, η οποία εικόνα τουλάχιστον μέχρι την τελευταία δεκαετία του 1950 εσώζετο (Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει ακόμη σήμερα). Το εκκλησάκι αυτό υπήρχε προ του 1822 επ’ ονόματι του Αγίου Σώζωντος.

Σήμερα εορτάζεται και επ’ ονόματι του Αγίου Παντελεήμονος και των Αγίων  Κωνσταντίνου και Ελένης.

 

δ) Προτού ξεκινήσει για μία Μάχη ο Κολοκοτρώνης έκανε το σταυρό του μπροστά σε όλο το στράτευμα ομολογώντας έτσι φανερά την βαθειά του πίστη.

 

Αφορμή να γράψω αυτά μου εδόθη από μία πρόσφατη επίσκεψή μου στα Κύθηρα. Εκεί τυχαία πέρασα από το Μοναστήρι της Αγίας Μονής, όπου στο ενημερωτικό φυλλάδιο της Μονής είχε περιληφθεί το σχετικό απόσπασμα από τ’ απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη: «Να λοιπόν ανεφώνησε εκεί ένας προσκυνητής που ο Κολοκοτρώνης δεν απελευθέρωσε το γένος, μόνο με το πολεμικό του  «δαιμόνιο», αλλά και με τη βαθειά του πίστη, τις προσευχές του και τα τάματά του».

Ιουλίου 26, 2017

Η ΥΓΡΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Filed under: Ιστορία,Μεταβυζαντινή τέχνη,Πολιτισμός — Γιάννης Κουτσούκος @ 9:43 μμ

ΜΗ ΞΕΧΝΑΜΕ ΦΙΛΟΙ ΑΓΙΟΒΑΣΙΛΙΩΤΕΣ ΟΤΙ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ Η ΜΕΓΑΛΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΠΟΥ ΒΓΑΖΕΙ Η ΣΠΗΛΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΤΙΣ ΣΠΑΝΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΜΕΙΝΕΙ ΑΚΟΜΗ.

ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ  ΓΙΑ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ.

ΠΙΟ ΚΑΤΩ ΜΙΑ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ , ΕΝΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ.

Η φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου: «Μεταβυζαντινές τοιχογραφίες στο Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας» ISBN9789609342896
.

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Ιουλίου 12, 2017

Η γερμανική φρουρά στον σιδηροδρομικό σταθμό του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας κατά την Γερμανική κατοχή

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 1:30 μμ

Ο βασικός λόγος για την μόνιμη ύπαρξη της φρουράς στον σιδηροδρομικό σταθμό του Αγίου Βασιλείου ήταν η προστασία από σαμποτάζ  των εγκαταστάσεων τροφοδοσίας  νερού του σταθμού. Οι ατμομηχανές τότε έπρεπε να ανατροφοδοτηθούν από νερό ανά κάθε ορισμένη απόσταση. Επειδή ο Άγιος Βασίλειος βρίσκεται στο μέσον της αποστάσεως μεταξύ Κορίνθου και Άργους ( 25 χιλιόμετρα  από Κόρινθο και 25 χιλιόμετρα από Άργος) υπήρχαν ειδικές εγκαταστάσεις στον σταθμό για την τροφοδοσία με νερό των ατμομηχανών.

Παράλληλα όμως η γερμανική φρουρά ως στρατιωτική μονάδα εξυπηρετούσε και  άλλες διαταγές των κατακτητών.

Ο Γεώργιος Ζώγαλης διηγείται σε συνέντευξη που μου έδωσε:

«H γερμανική φρουρά αποτελείτο από 10 έως 15  περίπου άτομα. Ο επικεφαλής λοχίας   λεγόταν Ρόμπερτ (Robert). Σώζεται και το όνομα ενός στρατιώτου  καλού σκοπευτή, που λεγόταν Χανς (Hans), που σημαίνει Γιάννης, ο οποίος έπινε πολύ κρασί. Μένανε στο κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού, το οποίον είχαν επιτάξει, και πήγαιναν στη γειτονική ταβέρνα  του Λεωνίδα Παπανδρέου (Μάρκελλου) για να πιουν κρασί. Πήγαιναν και στο χωριό πάντα δύο-δύο μαζί για να πάρουν κρασί. Δεν είναι γνωστό αν το αγόραζαν ή αν τους το έδινε ο κόσμος[1]».

Και συνεχίζει ο Γ. Ζώγαλης με δύο πολύ ενδιαφέροντα περιστατικά :

«Ο Ηλίας Αλωνιστιώτης (Μυλωνάς), ιδιοκτήτης αλευρόμυλου στο χωριό έσωσε το χωριό από μία γενική σφαγή. Όταν δύο Γερμανοί από την φρουρά του  Σταθμού ανέβηκαν με τα πόδια στο χωριό για να πάρουν κρασί ο Κώστας ο Καφαντάρης, κάτοικος του χωριού,  κουμουνιστής και στέλεχος των ανταρτών  τους έστησε ενέδρα με σκοπό να τους σκοτώσει. Ο Λιας ο Μυλωνάς  όμως  τον είδε και τον έπεισε να μη κάνει κάτι τέτοιο, γιατί οι Γερμανοί θα σφάζανε όλο το χωριό. Έτσι γλύτωσε ο Αγιοβασίλης από μια γενική σφαγή.

Ο Γερμανός Λοχίας της φρουράς των γερμανών Ρόμπερτ είναι αυτός που επενέβη στο εκτελεστικό απόσπασμα τον Γερμανών στις 20 Μαίου του 1944[2] ανήμερα της Αναλήψεως ημέρα Πέμπτη   και την τελευταία στιγμή έσωσε το χωριό από την ομαδική εκτέλεση.

Το χωριό το είχε περικυκλώσει ένα γερμανικό τάγμα  και είχαν μαζέψει όλους του άνδρες όσους βρήκαν στο χωριό ηλικίας πάνω από 15 ετών για να τους εκτελέσουν. Είχαν έλθει για συμπαράσταση και τα γυναικόπαιδα στην άκρη της Πλατείας.Τούς άνδρες τους είχαν βάλλει στην σειρά με πρώτο τον Γορίλα (Νικόλαος Αριστείδου Ρεκλείτης), επειδη ήταν ο πιο ψηλός. Θα ήταν τότε περίπου 18 ετών. Το τάγμα αυτό ήλθε από την περιοχή του Άσσου Κορινθίας μέσω Βεληνιάτικα, Σπαθοβούνι και τούρκικο Γεφύρι.Περάσανε μπροστά από τα δικά μας τα γαλάρια που ήσαν κοντά στον δρόμο (περιοχή Αλάμπι). Εμείς ήμασταν μέσα μαζί με τα πρόβατα, αλλά δεν μας αναζήτησαν και μας προσπέρασαν. Δεν βάδιζαν μόνο στο δρόμο αλλά είχαν απλωθεί και στα κτήματα σε μεγάλη ακτίνα και έψαχναν για κρυμμένους αντάρτες, κατευθυνόμενοι προς το χωριό για να επιβάλλουν αντίποινα με ομαδική εκτέλεση των κατοίκων. Το χωριό μας δεν έφταιγε. Είχανε κάποιοι κρεμάσει εξ Γερμανούς στην περιοχή Χιλιομοδίου ή Αθικίων και δεν ξέρω πως κάνανε υπεύθυνο το χωριό μας.

Τα πολυβόλα τα είχαν στήσει στα πεύκα μπροστά από το σπίτι του Ταγαρά στην πλατεία του χωριού. Εγώ δεν ήμουν εκεί, αλλά τα έχω ακούσει. Μαζί με το γερμανικό τάγμα ήταν και ένας Έλληνας Λοχαγός, ο οποίος λεγόταν Τρίκκας Γεώργιος. Ο τότε πρόεδρος του Χωριού Γρηγόρης Κατσίγιαννης γνώριζε τον Λοχαγό αυτόν τον πλησίασε και του είπε.

Τι κάνουμε τώρα; και αυτός του απάντησε

Τράβα κάτω . Και του έδειξε τον Σταθμό.

Και μαζεύει ο Γ.Κατσίγαννης ένα κοφίνι αυγά και τα πήγε κάτω. Αμέσως ο Γερμανός Λοχίας Ρόμπερτ  έρχεται επάνω και τους είπε (στο γερμανικό απόσπασμα):

Μην κουνηθείτε. Οι άνθρωποι  είναι φιλήσυχοι. Δεν έχουν κάνει καμία ανδραγαθία. Και έτσι σώθηκε το χωριό από τον λοχία Ρόμπερτ.

Και εκείνη την ημέρα σκοτωθήκανε μόνο τα τρία παιδιά[3]. »

Tα πυροβόλησαν από τα Αλωνάκια       (παλιό γήπεδο του χωριού)  την στιγμή που οι τρεις Αγιοβασιλιώτες ευρίσκοντο στην περιοχή Δάφνες του βουνού Δαφνιάς,  πηγαίνοντας να κρυφτούν για να γλιτώσουν από την ομαδική εκτέλεση που θα γινόταν στην πλατεία του χωριού. Οι Γερμανοί όμως είχαν αποκλείσει όλο το χωριό, ήσαν καλοί σκοπευτές και δεν μπορούσε κάποιος να μπει ή να βγει από το χωριό

Και συνεχίζει ο Γ. Ζώγαλης.

« Οι Γερμανοί της φρουράς του σταθμού δεν πειράξανε κανένα στο χωριό. Είχαν καλή συμπεριφορά  Πηγαίναμε  εκεί στον σταθμό σαν μικρά παιδιά που ήμαστε. Ο Χανς έπινε πολύ κρασί. Μια φορά του φώναξε  ο συνομήλικος μας Τάσης ο Παπανδρέου του Λεωνίδα.

Χανς εγώ κεράσω εσένα μια οκά κρασί.

Και τότε o Χανς παρεξηγήθηκε, διότι οι Γερμανοί πληρώνανε ότι αγοράζανε και του έριξε του Τάση μια μπιστολιά στα πόδια. Δεν τον πέτυχε όμως.

Τον γιατρό του χωριού Παπαδόπουλο με το παρατσούκλι Γιατράκο τον σκότωσε πράγματι αυτή η φρουρά ρίχνοντας από τον σταθμό μέχρι την Εκκλησία επειδή είδαν φως σε απαγορευμένη ώρα. Υπάρχουν πολλές εκδοχές για το φως αυτό. Άλλοι λένε ότι μπορεί να ήταν και κάποιο καντήλι από την Εκκλησία ή κάποιο τσιγάρο που κάπνιζαν μερικοί έξω από το Ιερό της Εκκλησίας.  »,

 

[1] Μαγνητοφωνημένη συνέντευξη στις  2-1-2015 του Γεωργίου Ζώγαλη του Ιωάννου,  κατοίκου Αγίου Βασιλείου Κορινθίας  στον γράφοντα.

[2]  Ο Γ. Ζώγαλης υποστηρίζει ότι  τα γεγονότα αυτά έγιναν το 1944 και όχι το 1943

[3] Εννοεί τους  Ξύδης Κωνσταντίνος (ή Κακάνης), Μπισμπιρούλιας Ιωάννης και Τσουτουβής Ιωάννης

Μαΐου 15, 2017

Η προφορική παράδοση για τον ασκητή Παπουλάκο στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

Filed under: Ιστορία,Λαογραφία — Γιάννης Κουτσούκος @ 9:11 μμ

ΛΑΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ

 

Η προφορική παράδοση για τον ασκητή Παπουλάκο στον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας.

Σύμφωνα με προφορικές παραδόσεις των κατοίκων του Αγίου Βασιλείου στον ναό της Ζωοδόχου Πηγής ασκήτεψε επί τουρκοκρατίας ασκητής με το όνομα Παπουλάκος. Για την ιστορία με τον Παπουλάκο οι κάτοικοι του Χωριού διηγούνται διάφορες παραλλαγές.[1] Παραθέτουμε πιο κάτω μία σύντομη σύνθεση από αυτές:

Υπήρχε ο ασκητής με το όνομα Παπουλάκος, τον οποίον συκοφαντήσανε οι κάτοικοι της περιοχής. Τότε τον κάλεσε σε απολογία ο Τούρκος διοικητής ο οποίος είχε την έδρα του στην σημερινή περιοχή του Αγίου Βασιλείου πού ονομάζεται Πασάς. Το τουρκικό απόσπασμα συνέλαβε τον Παπουλάκο στο ασκητήριο του στην Ζωοδόχο Πηγή – όπου είχε το κρυφό σχολείο του-και τον οδηγούσε στην περιοχή Πασά. Στο δρόμο όμως το απόσπασμα ντουφέκιζε τα αγριοπερίστερα που πετούσαν.[2] Ο Παπουλάκος παρενέβη και είπε. «Γιατί φοβίζεται τα πουλάκια. Να πάτε να τα πιάσετε. Εκεί έκανε τον σταυρό του και πέσανε δύο κάτω στο έδαφος τα οποία έπιασαν ζωντανά και τα πήγαν πεσκέσι στον Πασά».[3] Ο πασάς που άκουσε το θαύμα τον άφησε ελεύθερο. Με την ιστορία αυτή είναι συνδεδεμένο και το γεγονός ότι γκρεμίστηκαν στην περιοχή της Ζωοδόχου Πηγής Γλίστρες πολλοί βράχοι, που είναι και σήμερα ακόμη διάσπαρτοι στους πρόποδες του όρους Τρίκορφου (Τρητού).[4] Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι βράχοι γκρεμίστηκαν λόγω της άδικης συκοφαντίας κατά του Παπουλάκου. Ο Δ. Ξύδης σημειώνει: «τώρα τι έγινε; Τα καταράχθηκε τα λιθάρια; Ήσανε και έτοιμα να φύγουνε, αλλά τόξερε ότι θα φύγουνε». [5]

 

————————————————————————–

[1]              Την ιστορία αυτή έχουν διηγηθεί στον γράφοντα ο εφημέριος Μπαλάφας Δημήτριος, η Χρυσούλα Δαλαμαρίνη-Παρασκευά, ο Παναγιώτης Κουτσούκος και ο Δ. Ξύδης.

[2]              Αγριοπερίστερα υπάρχουν ακόμη και σήμερα στην περιοχή της Ζωοδόχου Πηγής.

[3]              Ξύδης, Δ., μαγνητοφωνημένη συνέντευξη 23-12-1991.

[4]              Αρκετοί από αυτούς τους βράχους ανατινάχθηκαντο 1933 με δυναμίτες για να επισκευασθεί ο καινούργιος δημόσιος δρόμος, Κορίνθου-Άργους που διασχίζει τα Χάνια.

[5]              Ξύδης, Δ., μαγνητοφωνημένη συνέντευξη 23-12-1991.

Μαΐου 7, 2017

Το φράγκικο κάστρο του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας. Δύο φωτογραφίες.

Filed under: φυσικό κάλος,Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 7:46 μμ

Μεγάλο τμήμα του χωριού Άγιος Βασίλειος Κορινθίας από το φράγκικο κάστρο. Στο βάθος ο Κορινθιακός Κόλπος.
Στη δεύτερη φωτογταφία φαίνονται καθαρά τα ανατολικά τείχη του Κάστρου με τους δύο προμαχώνες που σώζονται ακόμη σήμερα και είναι όμως έτοιμοι να καταρεύσουν από την έλλειψη συντήρησης.

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.
Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Μαρτίου 7, 2017

Γραπτές μαρτυρίες για την σχέση των αντιστασιακών ομάδων ΕΔΕΣ και ΕΑΜ με τους Άγγλους αξιωματικούς στην Κορινθία.

 

Στο κεφάλαιο αυτό δεν θα φέρομε καμία δική μας γνώμη ή κρίση. Θα αφήσουμε να μιλήσουν οι γραπτές μαρτυρίες από τα πρωτότυπα κείμενα, που σώζονται μέχρι σήμερα από το ημερολόγιο του Μ. Βαζαίου (Άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντίστασης , εκδοση ΕΦΗΜΕΡΊΣ ΤΗΣ ΚΟΡΊΝΘΟΥ, Κόρινθος 1961)

1.H αντιστασιακή ομάδα του ΕΔΕΣ (μονίμων αξιωματικών, που πολέμησαν στο Αλβανικό μέτωπο) δρούσε ανεξάρτητη στο βουνό (Φαρμακάς) με διοικητή τον Μανώλη Βαζαίο από 20 Ιουνίου 1943 έως 8 Σεπτεμβρίου 1943. Ο ίδιος ο Βαζαίος γράφει ότι κατά το διάστημα αυτό αγωνιζότανε (με τους συντρόφους του) να συγκρατήσει την εθνικιστικήν ομάδα του Φαρμακά, «αλλά μας άφησαν να γίνωμεν βορά του ΕΛΑΣ »

2.Στο πιο κάτω κείμενο από το πρωτότυπο του Μ. Βαζαίου προκύπτει, ότι ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέιμς που ήταν στην περιοχή του Φαρμακά λέει ορθά κοφτά στον Μ. Βαζαίο, ότι το στρατηγείο της Μέσης Ανατολής ( δηλαδή οι Άγγλοι) αναγνωρίζει μόνο τον ΕΛΑΣ (ΚΚΕ) και ότι πρέπει ο ΕΔΕΣ να συνεργασθεί με τα ΕΛΑΣ. Αν δεν γίνει αυτή η συνεργασία τότε το ΕΛΑΣ θα κτυπήσει και θα διαλύσει τον ΕΔΕΣ. Επί πλέον ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζέιμς επιθεωρεί την ομάδα του ΕΔΕΣ στο βουνό Φαρμακά.
3.Ένας άλλος Άγγλος Ταγματάρχης με το όνομα Ριντ , υπεύθυνος για την περιοχή της Τριφυλλίας ρίχνει από τα αεροπλάνα όπλα και εφόδια με την προϋπόθεση να τα μοιράσουν ίσα και οι δύο ευρισκόμενες εκεί ομάδες ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ. Οι ομάδες όμως τσακώνονται στη μοιρασιά και συγκρούονται μεταξύ των. Επικρατεί η ομάδα του ΕΛΑΣ και στελέχη του ΕΔΕΣ της περιοχής εγκαταλείπουν το βουνό και τον αντιστασιακό αγώνα και φεύγουν για την Αθήνα να ιδιωτεύσουν. Ο εμφύλιος έχει ήδη αρχίσει παρουσία των Άγγλων Ταγματαρχών. Άλλες ομάδες του ΕΔΕΣ συγχωνεύονται με το ΕΛΑΣ και άλλες συγκρούονται.

Μαρτίου 5, 2017

Γεγονότα του ΕΔΕΣ το 1942: Φυγάδευση από Κόρινθο αξιωματικών στη Μέση Ανατολή. Συλλήψεις από Ιταλούς ως ομήρων των Ταρσούλη, Παπαγεωργίου και Γ. Χατζόπουλου( μετέπειτα Μητροπολίτου Δημητριάδος) .

Το 1942 οι ιταλοί παρακολουθούν άγρια τους τριάντα αποστράτους μόνιμους αξιωματικούς του ελληνικού στρατού, που διαμένουν  στην Κόρινθο. Κάνουν συχνές έρευνες στα σπίτια τους και τους καλούν για ανακρίσεις. Παρά ταύτα οι έλληνες δημιουργούν μία τοπική μυστική οργάνωση για δύο λόγους. Πρώτον να αρχίσουν το αντάρτικο στα βουνά σε συνεργασία με τον ΕΔΕΣ, όταν οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες και εύρισκαν οπλισμό. Και δεύτερον να κάνουν αποστολές με βενζινόλποια ομάδων αξιωματικών από την Κορινθία στην Μέση Ανατολή. Κατά την πρώτη όμως αποστολή ο καπετάνιος του βενζινόπλοιου τους πρόδωσε. Τότε συνελήφθη  ο κορίνθιος Αρχιμανδρίτης της Μητροπόλεως Κορινθίας Γ. Χατζόπουλος και τον έστειλαν ως όμηρο στην Ιταλία και κατόπιν στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου, έξω από το Μόναχο.  Ο Γ. Χατζόπουλος έγινε αργότερα με το όνομα Δαμασκηνός Μητροπολίτης Ολυμπίας και Τριφυλίας και  μετέπειτα Δημητριάδος[1].

Στην Πελοπόννησο υπήρχαν τότε 90.000 Ιταλοί και 15.000 Γερμανοί στρατιώτες ως δύναμη κατοχής.

Η εξεύρεση όπλων για το αντάρτικο στα βουνά ήταν πολύ δύσκολη. Ο διοικητής όμως του αστυνομικού τμήματος Κορίνθου Νιαρχάκος Παναγιώτης[2] παρέδωσε στους αξιωματικούς δώδεκα ντουφέκια με φυσίγγια, τα οποία έκρυψαν προσωρινά σε υπόνομο κατοικίας στην Κόρινθο.

Οι Ιταλοί συλλαμβάνουν στην Κόρινθο το Ταγματάρχη Ταρσούλην Γ. και τον Λοχαγόν Παπαγεωργίου Χαράλαμπο, τους οποίους απέστειλαν ως ομήρους στην Ιταλία.

 

[1] Ο Δαμασκηνός Χατζόπουλος είχε γεννηθεί στην Κόρινθο το 1913. Περάτωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στην Κόρινθο και φοίτησε έπειτα στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εισήχθη το 1932. Το 1936 έλαβε το πτυχίο του, εκάρη Μοναχός στην Ι. Μονή Πεντέλης και έλαβε το όνομα Δαμασκηνός Το 1937 χειροτονήθηκε Διάκονος στην Κόρινθο και το 1938 Αρχιμανδρίτης στην Τρίπολη. Τον Ιούνιο του 1940 προσελήφθη ως Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μητροπόλεως Κορινθίας.

Έλαβε μέρος στην Αλβανική Εποποιία κατά των φασιστών Ιταλών επιδρομέων ως στρατιωτικός ιερέας του 30ου Συντάγματος Πεζικού. ΄Οταν επιστρέφει στην Κόρινθο συνεχίζει τον αγώνα του. Αναπτύσσει εθνική, εκκλησιαστική και κοινωνική δραστηριότητα με συνέπεια να συλληφθεί από τους Ιταλούς το 1942 και να οδηγηθεί στην Ιταλία και έπειτα στο φρικτό στρατόπεδο Νταχάου με τον αριθμό 57.754. Εκεί θα παραμείνει επί δύο έτη μέχρι να απελευθερωθεί από τους Συμμάχους το 1945. Τον Απρίλιο του 1945 επέστρεψε στην Αθήνα, ζωντανό ανθρώπινο ράκος.

Το Νοέμβριο του ιδίου έτους η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος απένειμε σ’ αυτόν τον έπαινο και την ευαρέσκειά Της και τον διόρισε Προϊστάμενο του Ι. Ναού Αγίου Κωνσταντίνου Ομονοίας και Γραμματέα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας. Το 1950 εκλέγεται, χειροτονείται και ενθρονίζεται Επίσκοπος της Ιεράς Μητροπόλεως Τριφυλίας και Ολυμπίας. Έμεινε, εκεί μέχρι στις 5 Νοεμβρίου 1957.

Το Νοέμβριο 1957 εκλέγεται Μητροπολίτης Δημητριάδος και την 1-12-1957 φθάνει στο Βόλο και ενθρονίζεται αναπτύσσοντας σημαντικότατο έργο.

 

[2] Βαζαίου Εμμανουήλ, σελίδα  6

Επόμενη σελίδα: »

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: