Γιάννης Κουτσούκος

Απρίλιος 28, 2018

ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΣΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΝΕΜΕΑΣ ΤΟ 2000 μ.χ Κρίσεις και σχόλια.

Filed under: ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 5:37 μμ

 

Με ελλανοδίκες, κήρυκες αφέτες, και αγριοσέλινο, αλλά και…πλαστικές καρέκλες, έγινε η δεύτερη αναβίωση των Νεμεών.

Οραματιστής και πραγματιστής ο συμπαθέστατος κ. Τέλης Καλής. Κατάφερε το ακατόρθωτο. Και αυτό δυό φορές μέσα σε μια επαρχιακή αδράνεια, γνωστή αδιαφορία αλλά και νοοτροπία, που απέχει πολύ από τη νοοτροπία των θεατών των αρχαίων Νεμέων.
Παρά τις προφορικές και έγγραφες παραινέσεις, όταν ο σαλπιγκτής έδινε το σήμα, για ν’ αναγγείλει κάτι το σπουδαίο, οι σύγχρονοι Νεοέλληνες δεν εννοούσαν να διακόψουν την ψιλοκουβέντα τους. Τις συμπαθητικές στους Νεοέλληνες “κουρελούδες» της πρώτης αναβίωσης, τώρα είχαν διαδεχθεί “το σήμα κατατεθέν” που εκφράζει το “καλαισθητικό” επίπεδο της πλειονότητας των σημερινών επαρχιών: Οι πλαστικές καρέκλες.
Πέρα όμως από όλα αυτά: Ένα τοπίο γεμάτο γαλήνη που λες και είχε ολοκληρώσει τα βιώματα και τις μνήμης αιώνων μέσα στο παρών του Σταδίου.
Οι επτά επί Θήβας, ο “αρχέμορος” Οφέλτης -το βρέφος που δεν έφταιξε σε τίποτα για τα “πεπραγμένα” των άλλων-,η Αδραστεία πηγή, η Υψιπύλη, ο Λυκούργος, ο Ηρακλής, ο Βωμός του Δία στην κορυφή του Απέσα, αλλά και οι “καλοκτισμένες Κλεωνές” του Ομήρου
έδειχναν όλα αυτά έτσι ανακατεμένα και ετεροχρονισμένα, ότι διεκδικούσαν μια θέση μέσα από το χρόνο σε κείνο το παρόν, της αναβίωσης των σύγχρονων Νεμέων, μέσα σ’ αυτό το αρχαίο στάδιο.
Και διαβάζουμε: “Ο Άδραστος νίκησε στην ιπποδρομία, ο Ετεοκλής στον δρόμο, ο Τυδεύς στην πυγμαχία, ο Αμφιάραος στο άλμα και στον δίσκο, ο Λαοδόκος στο ακόντιο, στην πάλη ο Πολυνείκης και ο Παρθενοπαίος στο τόξο”. Μόνο βέβαια εκείνοι που άφησαν τα ονόματα τους να γραφούν στο πρόγραμμα των αγώνων “Νέμεα 2000” έτρεξαν σε ένα μόνο αγώνισμα -τον δρόμο- και κείνο μάλιστα σε μισή απόσταση (!)
Και διαβάζουμε πάλι: “Έθαψαν το παιδί (Οφέλτη) και ίδρυσαν τους επιτάφειους Νεμείους Αγώνες…. σε ανάμνηση του πένθους… το δε στεφάνι των νικητών πλεκόταν από αγριοσέλινο”.
Πένθος στην αρχαία Νεμέα όταν πέρασαν οι επτά επί Θήβας
Πένθος στη Θήβα όταν έφθασαν μετά εκεί οι ίδιοι.
Πόσο πάθος για πίστη, για μύθο και για πεπρωμένο είχαν τελικά οι
προγονοί μας;
Η “Ύσπληγα”: Μια νέα λέξη στο λεξιλόγιο μερικών. Ένα σύστημα εκκίνησης για να μην υπάρχει απάτη (!). Υπάρχει άραγε;
Θυμάστε όταν ήλθε ο Νέρωνας στα Ίσθμια τί έγινε; Οι Κορίνθιοι τον ανεκήρυξαν νικητή σε όλα τ’ αγωνίσματα. Έτσι πέτυχαν την απαλλαγή μερικών φόρων. Και του έστησαν την ανάγλυφη προτομή στον Ισθμό, που υπάρχει ακόμη μέχρι σήμερα στα πρανή της διώρυγγας.
Και τώρα τί κάνουμε εμείς στα αναβιωμένα Νέμεα χωρίς τους Νέρωνες; Ήσαν κι αυτοί μια κά ποια λύση.
„Και το σπουδαιότερο: Με μια Ευχή στη Γη άρχισε η τελετή: “Ιερή γη •της Αρχαίας Ελλάδος… Μητέρα κάθε λαού που γεννήθηκε ποτέ…. φύλαξε την ελπίδα…. ότι όλοι εμείς…. που είμαστε παιδιά σου, θα ζήσουμε την ειρήνη και αγάπη μέχρι να συναντηθούμε πάλι στη Γη της Νεμέας
Για ελπίδα, αγάπη και ειρήνη μιλάει αυτό το ποίημα. Έτσι όπως μίλαγαν και στην αρχαιότητα. Είναι όμως μια ευχή και η πραγματικότητα διαφορετική.
Ο Πολυνείκης πάντως, δεν νίκησε σε κανένα αγώνισμα στη Νεμέα, απλώς και μόνο γιατί δεν ήταν παρών.
Τόσο, όμως, αυτός, όσο και ο αδελφός του Ετεοκλής έμειναν στην ιστορία χιλιάδες χρόνια τώρα, παρά το γεγονός ότι τότε δεν υπήρχε πρόγραμμα “Νέμεα 2000”, το οποίο ν’ αφιερώσει τις μισές σελίδες του σε αναγραφή ονομάτων και καταλόγων, όσων συμμετείχαν στους αναβιωμένους αγώνες στο στάδιο της Αρχαίας Νεμέας, στις 3 και 4 Ιουνίου του έτους 2000 μ.Χ.
Πάντως, παρά τις ελλείψεις κάθε δύο χρόνια σε μια μικρή μικρή γωνία της Κορινθιακής γης χάρη στις άοκνες προσπάθειες ολίγων ιδεολόγων, συντελείται ένα “μικρό θαύμα” · βασισμένο στην πίστη σε μια ιδέα και στην αγάπη για το ελληνικό παρελθόν.

Δημοσιεύτηκε την 9-6-2000
στην εφημερίδα ΣΗΜΕΡΑ της Κορίνθου.

Advertisements

Απρίλιος 18, 2018

ΟΙ ΕΠΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΜΑΡΤΗΡΥΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΟ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΡΤΥΡΑ ΛΕΩΝΙΔΗ ΕΠΙ ΗΓΕΜΟΝΟΣ ΒΕΝΟΎΣΤΟΥ.

Filed under: θεολογία — Γιάννης Κουτσούκος @ 6:10 μμ

Στις 16 Απριλίου είναι η μνήμη των Αγίων Μαρτύρων, που μαρτήρυσαν στην Κόρινθο:

Λεωνίδου, και των επτά μαρτύρων γυναικών.

Χαρίσσης,

Νίκης,

Γαληνής,

Καλλίδος,

Νουνεχίας, κόρη της Βασιλίσσης

Βασιλίσσης, μητέρα της Νουνεχίας

και Θεοδώρας.

Ο Λεωνίδης συνελήφθη στην Τροιζίνα τις ημέρες του Πάσχα και μεταφέρθη στην Κόρινθο, στον ηγεμόνα Βενούστο. Επειδή δεν άλλαξε την πίστη του ο ηγεμόνας Βενούστος τον κρέμασε και διέταξε να τον γδάρουν. Μετά τον έριξε στην θάλασσα.

Οι δε επτά γυναίκες ήλθαν από τα άλλα μέρη της Ελλάδος και αυτές στην Κόρινθο. Έφθασαν μέχρι την θάλασσα (πιθανότατα στο Αρχαίο Λιμάνι του Λεχαίου) , όπου έψελναν όλες μαζί και τις έβαλαν σε ένα πλοίο, όπου εξακολουθούσαν ν ασυμψάλλουν, και αφφού τις πήγαν τριάντα στάδια μέσα στον Κορινθιακό Κόλπο τις έδεσαν με λιθάρια και τις έριξαν στην θάλασσα για να πνιγούν και να πάνε στον βυθό. Εμαρτύρησαν το Μεγάλο Σάββατο.

Η Μακαρία Χάρισσα έψελνε τον  ύμνο, όπως η Μαριάμ μετά την διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσησ  » ΈΝΑ  ΜΙΛΙ  ΠΕΡΠΑΤΗΣΑ ΚΥΡΙΕ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑ ΜΕ ΕΔΙΩΚΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΣΕ ΑΠΑΡΝΗΘΗΚΑ ΚΥΡΙΕ, ΣΩΣΟΝ ΜΟΥ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ.»

 

ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΗΣΑΝΤΕΣ ΣΤΗ ΚΟΡΙΝΘΟ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΡΤΥΡΑ ΛΕΩΝΙΔΗ

 

 

Ο ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΛΕΩΝΙΔΗΣ

 

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΑ ΛΕΩΝΙΔΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΛΕΧΑΙΟΥ

Στο δυτικό βραχίονα του αρχαίου λιμανιού του Λεχαίου σώζονται τα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής μεγάλων διαστάσεων αφιερωμένη στον μάρτυρα Λεωνίδη και στις 7 γυναίκες που μαρτύρησαν μαζί του, γνωστή ως ¨βασιλική Λεχαίου¨.

Η θεμελίωση του κυρίως ναού έγινε στους χρόνους του αυτοκράτορα Μαρκιανού (450-457 μ.Χ.) ή στα πρώτα χρόνια του διαδόχου του Λέοντα Α’ (457-474 μ.Χ.) και ολοκληρώθηκε επί Ιουστίνου Α’ (518-527 μ.Χ.). Δυστυχώς η αίγλη και το μεγαλείο που γνώρισε αυτό το επιβλητικό μνημείο δεν κράτησε πολύ καθώς το 551/552 μ.Χ. φοβερός σεισμός που έπληξε την περιοχή το κατέστρεψε ολοσχερώς.

Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική διαστάσεων 91 x 27μ. αποτελούμενη από εξέχον εγκάρσιο πενταμερές κλίτος, δύο γωνιαία διαμερίσματα δυτικά των ακραίων κλιτών του, ημικυκλική αψίδα, πενταμερή νάρθηκα και δύο αίθρια.

Εξωτερικά το μήκος του συγκροτήματος της βασιλικής ήταν 220μ. και το πλάτος 59,29μ.

Πριν από την είσοδο στον κυρίως ναό υπήρχαν δύο αίθρια, ένα ορθογώνιο και ένα ημικυκλικό που περιβάλλονταν από στοά. Στο κέντρο του ημικυκλικού αίθριου υπήρχε φιάλη με μία ή περισσότερες κρήνες όπου οι πιστοί έπρεπε να πλυθούν πριν την είσοδό τους στον ναό. Η είσοδος στο νάρθηκα στο χώρο όπου προσεύχονταν οι κατηχούμενοι γινόταν από δύο θύρες. Ο νάρθηκας επικοινωνούσε με τον κυρίως ναό μέσω τριών ανοιγμάτων. Ο κυρίως ναός ήταν χωρισμένος σε τρία κλίτη με δύο κιονοστοιχίες που η καθεμία είχε 23 κίονες. Στο μέσο του κεντρικού κλίτους υπήρχε ο άμβωνας που ήταν οκταγωνικός με δύο κλίμακες εκατέρωθεν. Στο ανατολικό τμήμα του ναού, στο ιερό βήμα αποκαλύφθηκε το σύνθρονο και τα βάθρα από τις θέσεις των κληρικών περιμετρικά της Αγίας Τράπεζας η οποία καλυπτόταν με κιβώριο. Από το τέμπλο σώζονται τμήματα του στυλοβάτη του που εκτεινόταν σχεδόν σε όλο το πλάτος του μεσαίου κλίτους. Από το μέσον περίπου του τέμπλου ξεκινούσε η σολέα, επιμήκης διάδρομος, οριζόμενος από δύο παράλληλες σειρές μαρμάρινων στυλοβατών που έφεραν πεσσίσκους οι οποίοι συγκρατούσαν θωράκια. Η σολέα κατέληγε στον άμβωνα του μεσαίου κλίτους. Στη Β.Δ. γωνία της βασιλικής βρίσκεται το τριμερές βαπτιστήριο, ανεξάρτητο συγκρότημα που αποτελείται από προαύλιο οίκο, τετράκογχο αποδυτήριο και οκτάγωνο φωτιστήριο με δύο κτιστές κολυμβήθρες, η μια αβαθής για μεγάλους (βάπτισμα με ραντισμό) και η άλλη βαθιά για παιδιά (βάπτισμα με εμποτισμό). Το συγκρότημα που το χαρακτηρίζει αρχιτεκτονική αυτοτέλεια είναι παλαιότερο της βασιλικής. Η αρχική χρήση του ήταν πιθανότατα μαρτύριο ή μαυσωλείο.

Η βασιλική ήταν κτισμένη με επιμέλεια και η τοιχοποιία της συνίσταται από αργολιθοδομή και εναλλασσόμενες ζώνες οπτοπλίνθων. Χαρακτηριστικά είναι τα διακοσμητικά μυστρίσματα στους αρμούς. Η στέγη στο μεσαίο κλίτος πρέπει να ήταν δίρριχτη, στα πλαϊνά κλίτη μονόρριχτη, ενώ το κεντρικό τμήμα του Ιερού Βήματος θα στεγαζόταν με τετράκλινη στέγη.

Τα δάπεδα της βασιλικής ήταν στρωμένα με μαρμάρινες λευκές πλάκες. Τα μαρμαροθετήματα των πλαϊνών κλιτών και οι κίονες παρουσιάζουν ποικιλία χρωμάτων ( λευκό, πορφυρό, γκρί, πράσινο ).

Πλούσιος και εξαιρετικής τέχνης ήταν ο γλυπτός διάκοσμος του ναού. Πλήθος αρχιτεκτονικών μελών υπάρχουν διάσπαρτα στο χώρο του μνημείου ενώ άλλα βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αρχαίας Κορίνθου. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κορινθιακά κιονόκρανα, τα ιωνικά με επίθημα, τα θεοδοσιανά με την ιδιαίτερα επιμελημένη εργασία, τα επιθήματα, τα γείσα και τα περιθυρώματα με τον πλούσιο διάκοσμο. Βρέθηκαν επίσης κίονες, αμφικιονίσκοι, θωράκια, βάσεις κιόνων κ.λ.π.

Ιστορική πηγή για τον μάρτυρα Λεωνίδη περιέχεται στο μηνολόγιο του Πατμιακού Κώδικα 254 φ, 144 κ.ε. (10ος – 11ος αιώνας).

Η ύπαρξη του μεγαλοπρεπούς αυτού εκκλησιαστικού αρχιτεκτονήματος στο χώρο του αρχαίου λιμανιού εντάσσεται μέσα σε ένα γενικότερο κλίμα οικονομικής ευμάρειας, που βοήθησε στην ανάπτυξη μιας κορινθιακής αρχιτεκτονικής σχολής με υψηλούς καλλιτεχνικούς στόχους.

Συντάκτης
Κωνσταντίνα Σκαρμούτσου, αρχαιολόγος ΠΕ

Απρίλιος 12, 2018

ΕΝΑ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΑΝΙΕΣ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΤΟΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΤΟΥ 1610 Μ.Χ (ΤΟΥ ΚΑΚΑΒΑ ΜΕ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ).

Filed under: Μεταβυζαντινή τέχνη — Γιάννης Κουτσούκος @ 9:27 μμ
 

ΑΥΡΙΟ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΣΠΑΝΙΕΣ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ.

ΕΝΑ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΑΝΙΕΣ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΤΟΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ 1610 Μ.Χ (ΤΟΥ ΚΑΚΑΒΑ ΜΕ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ) ΜΕ ΤΟΝ 

– ΕΝΘΡΟΝΟ ΧΡΙΣΤΟ, 
-ΤΟΥΣ ΤΕΣΣΕΡΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΕΣ,
-ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗ ΜΙΧΑΙΑ, –
-ΤΟΥΣ ΕΠΤΑ ΑΓΓΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ,
-ΤΑ ΧΕΡΟΥΒΕΙΜ ΚΑΙ ΤΑ ΣΕΡΑΦΕΙΜ,
-ΜΕΡΙΚΟΥΣ ΑΓΓΕΛΟΥΣ ΠΟΥ ΠΕΤΟΥΝ ΣΤΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΜΑΣ ΚΑΙ
ΚΑΤΩ
-ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ.

 

Η ΥΓΡΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΤΙΣ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ.  ΚΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ.

Φωτογραφία του Jannis Koutsoukos.

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: