Γιάννης Κουτσούκος

Ιανουαρίου 18, 2017

ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ:Ένα έμμετρο οκτάστιχο από τα μαθητικά μου χρόνια.

Filed under: ποίηση — Γιάννης Κουτσούκος @ 12:46 πμ

ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ

Το οκτάστιχο αυτό το έγραψα ως μαθητής την ίδια εποχή, που έγραψα τον ΘΑΝΑΤΟ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ. Ως προς την ομοιοκαταληξία στο οκτάστιχο αυτό υπάρχουν στίχοι με δύο τριπλές ομοιοκαταληξίες (1,3,5 και 2,4,6) και μία διπλή  (7,8).

Είναι επηρεασμένο ως προς το μέτρο και τον ρυθμό – όχι όμως και ως προς το περιεχόμενο-από το ομώνυμο ποίημα του Διονυσίου Σολωμού η ημέρα της Λαμπρής[1]: Καθαρώτατον ἥλιο ἐπρομηνοῦσε τῆς αὐγῆς τὸ δροσᾶτο ἀστέρι, σύγνεφο, καταχνιά, δὲν ἀπερνοῦσε τ᾿ οὐρανοῦ…. Παραθέτουμε πιο κάτω το ποίημα του Σολωμού:

Διονυσίου Σολωμού «Η ημέρα της Λαμπρής»
Καθαρώτατον ήλιο επρομηνούσε
της αυγής το δροσάτο ύστερο αστέρι,
σύγνεφο, καταχνιά δεν απερνούσε
τ’ ουρανού σε κανένα από τα μέρη·
και από κει κινημένο αργοφυσούσε
τόσο γλυκά στο πρόσωπο τ’ αέρι,
που λες και λέει μες της καρδιάς τα φύλλα
«γλυκειά η ζωή κι ο θάνατος μαυρίλα».

Χριστός ανέστη! Νέοι, γέροι και κόρες,
όλοι, μικροί μεγάλοι, ετοιμαστήτε·
μέσα στες εκκλησιές τες δαφνοφόρες
με το φως της χαράς συμμαζωχτήτε·
ανοίξετε αγκαλιές ειρηνοφόρες
ομπροστά στους Αγίους και φιληθήτε·
φιληθήτε γλυκά χείλη με χείλη,
πέστε «Χριστός Ανέστη», εχθροί και φίλοι

Για την δική μου έμμετρη σύνθεση για το ποίημα ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ (σελίδα 88) έχω να παρατηρήσω τα εξής: Aπό νοηματική άποψη οι πρώτες τέσσερες στροφές αφορούν τα διαδραματιζόμενα στην γη και οι υπόλοιπες τέσσερες τα διαδραματιζόμενα στον ουρανό[2]

Σχετικά με τα διαδραματιζόμενα στη γη (τέσσερεις πρώτοι στίχοι) υπάρχει η πιο κάτω νοηματική αναφορά: H πρώτη φράση  Γολγοθάδες αιώνων εκαρτερούσαν.. είναι μεταφορική και δείχνει τους αιώνας[3] προσωποποιημένους να καρτερούν μια ηλιαχτίδα πνευματικού φωτός με πολύ μεγάλη αγωνία σε απόμακρα από το φως[4] μέρη. Μέσα σε αυτό το πνευματικό σκοτάδι είναι σαν μαυρισμένοι και ζητούν ανήμποροι μία διέξοδο[5]

Σχετικά με τον ουρανό (οι υπόλοιποι τέσσερεις στίχοι), υπάρχει νοηματική  αναφορά στα θεία (θείος γνόφος, θριαμβεύουσα εκκλησία), τα οποία παρακολουθούν άγρυπνα και με πικρία το ανθρώπινο γένος να είναι σκλαβωμένο στα χέρια του πνευματικού σκότους.

Με την εκούσια όμως εκκένωση, ενσάρκωση και ανάσταση του θείου Λόγου (Χριστού), και κυρίως με την σταυρική του θυσία και το αίμα του είναι σα να κατέβηκαν τα θεία στη γή. Με τον τρόπο αυτόν ξέπλυναν την αμαρτία (σκότος) του ανθρωπίνου γένους. Αυτό είναι το νόημα της Λαμπρής  που εκφράζει το ποίημα  μου αυτό.

Οι δύο τελευταίοι στίχοι εκφράζουν επίσης την δυνατότητα της κατά χάριν θεώσεως του ανθρωπίνου γένους μέσα από την σταυρική θυσία του Χριστού και μέσα από το αίμα του που έχυσε για το ανθρώπινο γένος. Και αυτές οι εκφράσεις αποδίδουν επίσης, σύμφωνα με τα ορθόδοξα κείμενα της φιλοκαλίας των ιερών νηπτικών, το βαθύτερο νόημα της Λαμπρής (Αναστάσεως του Χριστού).

Φυσικά όταν έγραφα αυτό το οκτάστιχο ως μαθητής Γυμνασίου δεν κατείχα τότε τις πιο πάνω θεολογικές γνώσεις. Αυθόρμητα όμως ένιωθα τότε την εσωτερική ανάγκη να γράψω στο χαρτί την ροή των σκέψεων και φράσεων με μέτρο που μου υπαγόρευε ο εσωτερικός μου κόσμος. Σήμερα που ξαναδιαβάζω αυτούς τους στίχους – για πρώτη φορά μετά από 60 περίπου χρόνια – βλέπω, ότι το έμμετρο αυτό κείμενο είχε και θεολογικό νόημα Το νόημα αυτό είναι συγκεκαλυμμένο βέβαια εν μέρει μέσα στα απαραίτητα λογοτεχνικά σχήματα της εποχής εκείνης.

ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ:

Γολγοθάδες αιώνων εκαρτερούσαν

του φωτός την αχτίδα σε απόμερα μέρη.

Μαυρισμένοι από το σκότος αργοζητούσαν

μυρωμένο να πνεύσει το ολόδροσο αέρι.

Πικραμένα τα θεία πάντα γροικούσαν

σκλαβωμένο το γένος στου σκότους το χέρι,

κι εκλίναν στο χώμα όλα με κόπο

και εξεπλύναν με αίμα του ανθρώπου το σκότο.

[1] Tο ποίημα αυτό του Δ. Σολωμού η ημέρα της Λαμπρής περιέχεται στην γενικότερη σύνθεση του ο Λάμπρος.

[2] Στα θεία.

[3] Το πολύ μέγάλο χρονικό διάστημα μέσα στο άπειρο του Θεού.

[4] Πνευματικό φως

[5] Εδώ μεταφορικά η διέξοδος είναι μία πνευματική δροσιά ,δηλαδή ένα μυρωμένο ολόδροσο αεράκι, το οποίο στερούνται αιώνες τώρα

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: