Γιάννης Κουτσούκος

Νοέμβριος 28, 2015

Ο τάφος και το μνημείο του Παπαρσένη Κρέστα.

Filed under: ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 12:29 πμ

193 χρόνια μετά τον θάνατο του στις 28- 11-1822

 

Ο Αρχιμανδρίτης και οπλαρχηγός του Κρανιδίου Παπαρσένης-Κρέστας

Στο εκκλησάκι του Αγίου Σώστη, στη περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας, μπροστά στο Ιερό υπάρχει ο τάφος και το μνημείο του Ήρωα Αρχιμανδρίτη Παπά Αρσένη–Κρέστα, οπλαρχηγού του Κρανιδίου. Το μνημείο κατασκεύασε το 1983 ο λογιότατος[1] μακαριστός Μητροπολίτης Κορίνθου Παντελεήμων Καρανικόλας με την συνεργασία της εκκλησιαστικής επιτροπής του Αγίου Σώστη. Ενεργό συμμετοχή και ζήλο στην κατασκευή του μνημείου, όπως είχε διαπιστώσει προσωπικά το 1983 ο γράφων το παρόν πόνημα, επέδειξε και ο Σώζων Βασιλάκος, τεχνίτης, κάτοικος Αγίου Βασιλείου καταγόμενος από την Μάνη.

Στις 26.7.1983 επέτειο της μάχης στον Άγιο Σώστη έγινε μετά από 161 χρόνια η επιμνημόσυνη δέηση για τον Ήρωα Παπαρσένη και τους άλλους πεσόντες. Από τότε ψάλλεται κάθε χρόνο στην ίδια επέτειο επιμνημόσυνη δέηση. Τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί την ημέρα του θανάτου του (28-11) να ψάλλει στον τάφο του επιμνημόσυνη δέηση και αντιπροσωπεία από την ιδιαιτέρα του πατρίδα, το Κρανίδι.

Το ιστορικό του θανάτου του Παπαρσένη έχει ως εξής:

Ο τάφος και το μνημείο του οπλαρχηγού και ήρωα του 1821 Παπαρσένη-Κρέστα, μπροστά από το ιερό του Αγίου Σώστη.

Μετά την μάχη των Δερβενακίων και Αγίου Σώστη στις 26.7.1822 ο Κολοκοτρώνης είχε εγκαταστήσει στην διάβαση του Αγίου Σώστη και στον Ανεμόμυλο φρουρά για να μην επιτρέψει στους Τούρκους της Κορίνθου να περάσουν και ανεφοδιάσουν το Ναύπλιο, το οποίο πολιορκούσαν οι επαναστατημένοι Έλληνες.[2]

Στις 28 Νοεμβρίου 1822 όμως βόρειαανατολικά του Ανεμόμυλου, όπου ήταν το στρατόπεδο του Νικηταρά, 150 Τούρκοι από την Κουρτέσα χρησιμοποίησαν κρυφά την νύχτα ένα αφύλακτο μονοπάτι, που οδηγεί – μέσα από τις κορυφές του Τρίκορφου – από το χωριό Άγιο Βασίλειο στον Άγιο Σώστη και αιφνιδίασαν τα ταμπούρια του Παπά Αρσένη, οπλαρχηγού του Κρανιδίου σκοτώνοντας αυτόν και τον Σπανό Κρανιδιώτη και άλλους 20 Έλληνες.

Ο Νικηταράς κινδύνευσε να πιαστεί και αυτός ζωντανός. Το κεφάλι του Παπαρσένη πήρε ένας Τούρκος και έτρεχε με το άλογο του να το πάει στο Τούρκο πασά στην Κουρτέσα για να πάρει μπαχτσίσι (φιλοδώρημα). Οι Έλληνες όμως τον κυνήγησαν μέχρι την Κουρτέσα και αναγκάσθηκε να το πετάξει τρέχοντας για να σωθεί. Το πήραν οι Έλληνες και το έθαψαν την άλλη ημέρα μαζί με το υπόλοιπο σώμα του μπροστά από το ιερό του Αγίου Σώστη με τιμές και με την παρουσία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και άλλων μαχητών.[3]

———

[1]              Ο Μητροπολίτης Κορίνθου Παντελεήμων έχει τιμηθεί για το συγγραφικό του έργο με βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών. Η καταγωγή του ήταν από το Κρανίδι, από όπου καταγόταν και ο οπλαρχηγός του Κρανιδίου αρχιμανδρίτης Παπαρσένης-Κρέστας.

[2]           Χρυσανθόπουλου Φωτίου ή Φωτάκου, πρώτου υπασπιστού του Θ. Κολοκοτρώνη, Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής επαναστάσεως, εκδόσεις Γκρέκα, Αθήναι 1971,σελ.378

Σύμφωνα με τον Φωτάκο ο Θ.Κολοκοτρώνης είχε προειδοποιήσει έγκαιρα τον Νικηταρά και τον Παπαρσένη να φυλάνε το μονοπάτι που οδηγούσε από τον Άγιο Βασίλειο στα ταμπούρια τους.

[3]              Ομοίως, σελ. 406-407.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ

Advertisements

Νοέμβριος 27, 2015

Μαρμάρινες υπαίθριες προτομές και κείμενα στον Άγιο Σώστη περιοχής Αγίου Βασιλείου Κορινθίας.

Filed under: ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 4:47 μμ

 

Στην πλατεία και  στον περιβάλλοντα χώρο γύρω από το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου  Σώστη στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας υπάρχουν υπαίθριες διάφορες μαρμάρινες πλάκες με προτομές και κείμενα.

Η ταξινόμηση των, προβολή και μελέτη  αποτελούν  τεκμήρια για την ιστορική μάχη των Δερβενακίων-Αγίου Σώστη,  οι οποίες έγιναν την ίδια ημέρα, δηλαδή  στις 26 Ιουλίου 1822. Παράλληλα οι σωζόμενες επιγραφές, οι οποίες έχουν γίνει σε διάφορα χρονικά διαστήματα μετά τις δύο αυτές μάχες,  είναι και μία ιστορική περιήγηση στον χωροχρόνο της ιστορικής αυτής περιοχής από την ημερομηνία της μάχης των Δερβενακίων και Αγίου Σώστη μέχρι σήμερα.

 

Φωτ. 1.  Η μαρμάρινη πλάκα εντοιχισμένη στη βρύση της πλατείας κοντά στο εκκλησάκι.

 

Φωτ. 2.  Λεπτομέρεια της πλάκας που παριστάνει τον Θ.Κολοκοτρώνη.

Η μαρμάρινη πλάκα  τοποθετήθηκε από τον σύλλογο Καλοκάρδων Άσσου Κορινθίας το έτος 1938 επί νομάρχου Αργολιδοκορινθίας Νικολάου Καραμανώλη.  Την προτομή του Θ. Κολοκοτρώνη φιλοτέχνησε και την δώρισε ο Γεώργιος Θεοδώρου Δημητριάδης, αθηναίος γλύπτης, ο οποίος έχει κατασκευάσει και τον μαρμάρινο Ανδριάντα του Θ. Κολοκοτρώνη  στον Άγιο Σώστη.

 

Φωτ. 3. Λεπτομέρεια της πλάκας με ένα έμμετρο κείμενο σε μορφή δημοτικού τραγουδιού και στοιχεία όπου  αναγράφονται χρονολογία και ονόματα. 

Το ποίημα, που είναι χαραγμένο στην πλάκα έχει συνθέσει ο Δημήτριος Αντωνίου Μπουνάτσος και αναφέρεται στην νικηφόρα μάχη των Ελλήνων στις 26 Ιουλίου του 1822, που έγινε σε αυτό τον τόπο.

 

 

 

Φωτ. 4.  Η μαρμάρινη  πλάκα ήταν  εντοιχισμένη στη βρύση της πλατείας και αναφέρει τα πιο κάτω ονόματα των ευεργετών της διαμορφώσεως του περιβάλλοντος χώρου του Αγίου Σώστη.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΤΑΣΟΣ ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΜΑΡΙΑ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΥ

Το 1926 με ενέργειες του Δημητρίου Πολιτόπουλου και την συνεργασία της κοινότητος φυτεύτηκαν επτά χιλιάδες μικρά δένδρα, τα οποία χορήγησε του Υπουργείο Γεωργίας. Οι Πολιτόπουλοι προσπάθησαν και αργότερα με δικά του έξοδα την δεκαετία του 1950 να ασχοληθουν με εξωραϊστικά έργα στον Άγιο Σώστη, αλλά η προσπάθεια τους δεν βρήκε ανταπόκριση από τους κατοίκους του Αγίου Βασιλείου και εγκαταλείφθηκε.

Η δενδροφύτευση γύρω από το εκκλησάκι του Αγίου Σώστη άρχισε το 1866 με σκοπό την δημιουργία μικρού άλσους. Κυρίως φυτεύτηκαν κυπαρίσσια, πλατάνια, συκιές κλπ.. Η δενδροφύτευση με τον καιρό επεκτάθηκε και στην γύρω περιοχή[1]. Η κατηφορική έκταση βόρεια από το εκκλησάκι του Αγίου Σώστη ήταν καλλιεργήσιμος κήπος μέχρι και την δεκαετία του 1930[2]. Η ύδρευση της έκτασης αυτής γινόταν από τρεχούμενο νερό, της βρύσης που υπάρχει ακόμη και σήμερα στην πλατεία. Για την ποιότητα του νερού αυτού το 1913 ο Βαρδουνιώτης δίδει την πληροφορία, ότι είναι λίαν εύποτον, ελαφρότατον, διαυγέστατον, ψυχρόν και καθ όλα κάλλιστον. Για την ποσότητα γράφει, ότι ήταν 9,216 κυβικά μέτρα το εικοσιτετράωρο. Και βορειότερα όμως υπήρχε το 1913 και άλλη πηγή στη θέση Πιθούλι[3]-πιθανότατα μέσα στον καλλιεργήσιμο κήπο,- η οποία δεν υπάρχει σήμερα.-

Ο Βαρδουνιώτης σημειώνει σχετικά τα πιο κάτω. Εδώ είναι το βασίλειον της δρόσου και των ζεφύρων. Η τοποθεσία χλοάζουσα απ άκρου εις άκρον εξ απειροπληθών θάμνων και φυτών αρωματοδών και περιλουομένη νυχθημερόν υπό ζεφύρων, είναι όλοπράσινος, δροσερωτάτη και γοητευτική. Για την εξαιρετική θέα προς βορρά σημειώνει, ότι η πεδιάδα τον Κλεωνών μοιάζει με ένα τεράστιο, πολυποίκιλτο χαλί και ότι στην Κουρτέσα υπήρχε μικρό δασάκι (άλσος)[4

————–

[1] Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης,1913,σελ.231.

[2] Από προφορικές παραδόσεις προς τον γράφοντα κατοίκων του Αγίου Βασιλείου προκύπτει, ότι την περιοχή αυτή ενοικίαζαν για καλλιέργεια και κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου, λόγω του τρεχούμενου νερού.

[3] Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης,1913,σελ.231.

 

[4] Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης,1913,σελ. 231

 

 

 

 

Φωτ. 5.  Μαρμάρινη πλάκα στον τάφο του Παπαρσένη- Κρέστα και μεταλλική προτομή του.

Το κείμενο δίνει βιογραφικά στοιχεί του Παπαρσένη -Κρέστα.

 

 

 

Φωτ. 6.  Η πλάκα αυτή αναφέρει τον χρονικό διάστημα,  που κατασκεύασε η κοινότητα του Αγίου Βασιλείου τα έργα στον Άγιο Σώστη.

Το κείμενο γράφει τα πιο κάτω.

ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΟΔΡΟΜΟΣ

ΟΣΑ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ ΕΙΣ ΑΓΙΟΝ

ΣΩΣΤΗ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΟΣ 1914 ΕΩΣ 1926

ΕΓΙΝΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ

ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΚΑΙ ΥΠΟ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Α. ΜΠΑΡΛΙΑ

Από τη μαρμάρινη πλάκα που υπάρχει στη Βρύση της πλατείας κοντά στο εκκλησάκι προκύπτει, ότι πολλά έργα εξωραϊσμού έγιναν επί προέδρου της κοινότητος του Αγίου Βασιλείου Μπαρλιά Δημητρίου του Αναστασίου μεταξύ των ετών 1914 έως 1926. Με προσωπική εργασία των κατοίκων κατασκευάσθηκαν πλατείες, δρόμοι, τοίχοι αντιστηρίξεως και η διάνοιξη του νέου αμαξιτού δρόμου από το Σιδηροδρομικό σταθμό Δερβενακίων μέχρι το εκκλησάκι του Αγίου Σώστη.

 

 

Φωτ.7. Απόσπασμα από γνωστό δημοτικό τραγούδι στη βάση του Ανδριάνταα του Θ. Κολοκοτρώνη.Το κείμενο έχει ως εξής.

Της Ρούμελης οι μπέηδες και του Μωριά οι Αγάδες

στα Δερβενάκια κοίτουνται κορμιά δίχως κεφάλια

στρώμα είχανε τη μαύρη γης προσκεφαλο τις πέτρες

και πάνω για σκεπάσματα τα χιόνια και τους πάγους.

………………………………………………………………

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

 

 

 

Οι πιο κάτω μαρμάρινες επιγραφές  βρίσκονται περιμετρικά της βάσης του Ανδριάντα του Θ. Κολοκοτρώνη φωτ. (8,9,10)

Φωτ. 8. Σαραβάλι, Πάτρα. Τοποθεσίες που πολέμησε ο Θ. Κολοκοτρώνης.

 

Φωτ. 9. Βαλτέτσι. Τοποθεσία που πολέμησε ο Θ.Κολοκοτρώνης

Φωτ. 10. Γράνα, Τριπολιτσά. Τοποθεσίες που πολέμησε ο Θ. Κολοκοτρώνης.

 

 

 

Φωτ.11. Ο Ανδριάντας του Θ. Κολοκοτρώνη Στον Άγιο Σώστη.

Τα αποκαλυπτήρια του Ανδριάντα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη το  1938.

Στις 26.7.1938 έγιναν τα αποκαλυπτήρια του μαρμάρινου αγάλματος του Αρχιστράτηγου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο Μητροπολίτης Κορινθίας και μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Αθηνών και αντιβασιλέας Δαμασκηνός Παπανδρέου, ο οποίος χοροστάτησε και στην δοξολογία[1]. Γλύπτης του Ανδριάντα ήταν ο Γ. Δημητριάδης Αθηναίος. Παρευρέθησαν ο πρόεδρος της κοινότητας Πιάνης, Λιμποβίσι- Αρκουδόρεμα, τόπου καταγωγής του Κολοκοτρώνη, ο οποίος παρουσιάστηκε με φουστανέλα, απόγονοι του Κολοκοτρώνη, οι υπουργοί Μανιαδάκης δημόσιας ασφάλειας, Παπαδήμας στρατιωτικών και άλλοι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών.

Τα χρήματα για τον ανδριάντα προσέφεραν οι δήμοι και κοινότητες των γύρω περιοχών. Η κοινότητα Αγίου Βασιλείου προσέφερε 10.000 δραχμές,[2] ο μητροπολίτης Αργολίδος Ιερόθεος 5.000 δραχμές[3].

Ο Κολοκοτρώνης φοράει την πολεμική ενδυμασία των αγωνιστών του 1821, δηλαδή φουστανέλα, φέρμελη, σαλάχι και ξίφος, αλλά φέρει και την περικεφαλαία του αγγλικού ναυτικού, όπου είχε υπηρετήσει στα Επτάνησα

Ακόμη και σήμερα υπάρχει σύγχυση, αν εκεί που είναι το Άγαλμα του Κολοκοτρώνη ήταν και το ταμπούρι του. Σύμφωνα με τον Φωτάκο ο Κολοκοτρώνης κατά την μάχη και προ αυτής ευρίσκετο στο ύψωμα Αγριλόβουνο, στην βορειοδυτική έξοδο των Δερβενακίων. Από εκεί έδωσε στις 4 μ.μ το σύνθημα για την έναρξη της μάχης και από εκεί συντόνιζε την διεξαγωγή της με αγγελιοφόρους, που έστελνε σε κάθε κατεύθυνση. Η αγωνία του ήταν να φθάσει ο Νικηταράς με τον Υψηλάντη έγκαιρα από το Στεφάνι στον Άγιο Σώστη. Και αυτό το πέτυχε ο ίδιος συνθηματικά, ρίχνοντας μια μπαταριά προς το μέρος του Νικηταρά.

Ο ίδιος λοιπόν την 26.7.1822, δεν ταμπουρώθηκε στον Άγιο Σώστη στο σημείο, που είναι σήμερα το άγαλμα του. Στη πιο κρίσιμη για τη ελευθερία μάχη του αγώνα είχε να συντονίσει πιο κρίσιμες επιτελικές ενέργειες ως Αρχιστράτηγος των επαναστατημένων Ελλήνων.

[1] Ξύδης .Δ

[2] Πράξη 43  12.12.1936, κοιν. Αγ. Βασιλείου

[3] Εφημερίδα Κορινθία  Φ211 27 12 1936.

—————-

Οι φωτογραφίες είναι του Γιάννη Κουτσούκου. Μερικά κείμενα είναι αποσπάσματα από το βιβλίο του ΠΕΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 2600 Π.Χ ΈΩΣ ΣΗΜΕΡΑ.(ISBN 978-960-93-5989-4)

Νοέμβριος 25, 2015

Η εποχή του χαλκού στη περιοχή Αγίου Βασιλείου Κορινθίας (2600-1100 π.Χ.)

Filed under: Αρχαιολογία,Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 12:33 μμ

 

Η εποχή του Χαλκού στον Άγιο Βασίλειο αντιπροσωπεύεται από τον λόφο (Ακρόπολη) των Ζυγουριών 700 μέτρα δυτικά του χωριού. Οι γεωγραφικές του συντεταγμένες είναι:

Ν  37°  47,860’,   Ε  022°  47,293’,   Υψόμετρο  225 μέτρα.

Επίσης η εποχή του Χαλκού αντιπροσωπεύεται από ένα νεκροταφείο 500 μέτρα δυτικότερα από τις Ζυγουριές, στην θέση Αμπελάκια. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες σε κεντρικό σημείο της ευρύτερης περιοχής Αμπελάκια είναι:

Ν  37°  47,818’   Ε  022°  46,912’   Υψόμετρο  218 μέτρα.

Τις ανασκαφές και στις δύο αυτές σπουδαίες προϊστορικές θέσεις της Πελοποννήσου έκανε από το 1921 έως το 1922 ο Αμερικανός αρχαιολόγος Carl Blegen και έφερε στο φώς αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία δημοσίευσε το 1928 και αποδεικνύουν ότι η περιοχή του Αγίου Βασιλείου έχει κατοικηθεί σε όλες τις περιόδους της εποχής του Χαλκού από το 2600 π.Χ. έως το 1100 π.Χ., δηλαδή επί 1.500 χρόνια.[1]

Το έτος 2.600 π.Χ. είναι η συμβατική αρχή της εποχής του χαλκού και η χρονολογία 1100 π.Χ. είναι το συμβατικό τέλος της εποχής του χαλκού και η αρχή της εποχής του σιδήρου.

Για να κατανοήσουμε καλλίτερα τα αποτελέσματα των ανασκαφών του Blegen στις Ζυγουριές και στα Αμπελάκια και την ίδια την εποχή του Χαλκού (ή Χαλκοκρατία) στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου κρίνεται σκόπιμο να παραθέσουμε πρώτα τις υποδιαιρέσεις της εποχής του χαλκού, σύμφωνα με τις ισχύουσες για την Πελοπόννησο θεωρίες και συμβατικές χρονολογίες των διαφόρων αρχαιολογικών περιόδων.[2]

Πρωτοελλαδική (ΠΕ)       2600-2000/1800 π.Χ.

Μεσοελλαδική   (ΜΕ)      2000/1800-1600 π.Χ.

Υστεροελλαδική  (ΥΕ)      1600-1100 π.Χ.

Η Υστεροελλαδική υποδιαιρείται επίσης σε

Υστεροελλαδική Ι   (ΥΕΙ)     1600-1500 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙ  (ΥΕΙΙ)    1500-1400 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙΙ  (ΥΕΙΙΙ)  1400-1100 π.Χ.  (Μυκηναϊκή)

Η ΥΕ ΙΙΙ περίοδος, η οποία είναι η κυρίως Μυκηναϊκή υποδιαιρείται κατά την εξέλιξη της κεραμικής σε

Υστεροελλαδική ΙΙΙ Α   (ΥΕΙΙΙΑ)  1400-1300 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙΙ Β  (ΥΕΙΙΙΒ)   1300-1200 π.Χ.

Υστεροελλαδική ΙΙΙ Γ  (ΥΕΙΙΙΓ)     1200-1100 π.Χ.

Η θέση των Ζυγουριών και η κατοίκηση της σε όλες τις εποχές του Χαλκού.

Η Ακρόπολη είναι χαμηλός λόφος ακανόνιστου σχήματος διαστάσεων περίπου 165 x 70 μ. Η μεγάλη διάσταση είναι από Βορρά προς Νότο. Το όνομα Ζυγουριές οφείλεται στους θάμνους που καλύπτουν περιμετρικά τον λόφο. Την ανασκαφή έκανε ο Blegen τo 1921-1922.[3] H προϊστορική επίχωση κυμαίνεται από 0.30 μ στην κορυφή του λόφου μέχρι 3 μ. στην ανατολική πλευρά. Η στρωματογραφία της θέσεως δεν ήταν σαφής.

Στο μέσον της κορυφής του λόφου βρέθηκε πρωτοελλαδικό στρώμα (2600-2000/1800 π.Χ.) και λίγα λείψανα της μεσοελλαδικής περιόδου (2000/1800-1600 π.Χ). Στο σημείο αυτό δεν βρέθηκε κάτι από την Υστεροελλαδική περίοδο (1600-1100 π.Χ.).

Στη τοποθεσία Αμπελάκια[4] περίπου 500 μ. δυτικά των Ζυγουριών ανασκάφθηκαν επίσης από τον Blegen 53 τάφοι. Το νεκροταφείο αυτό περιελάμβανε ταφές όλων των περιόδων της εποχής του Χαλκού (2600 έως 1100 π.Χ.), αλλά και των μετέπειτα εποχών μέχρι την ρωμαϊκή. Τα ευρήματα της ανασκαφής ευρίσκονται στο Μουσείο της Αρχαίας Κορίνθου.

—————

Το κείμενο είναι από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου  Ιστορική  Περιήγηση στον χωροχρόνο του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας από το 2600 π.Χ έως σήμερα.

 —————–                                                      

[1]              BLEGEN, C. W., Zygouries. A Prehistoric Settlement in the Valley of Cleonae, Cambridge Mass.1928.

[2]              .Συριόπουλος  Κ., Η προϊστορία της Πελοποννήσου, Βιβλιοθήκη της εν Αθήναις αρχαιολογικής εταιρείας, αριθ. 51, Αθήνα 1964 , σελ. 3.

[3]              Βλ. BLEGEN

[4]              Πρόκειται για εκτεταμένη περιοχή δυτικά και νοτιοδυτικά των Ζυγουριών.

 

Νοέμβριος 17, 2015

Η ΣΧΟΛΗ ΜΑΣ, δημοσιευμένο από τα μαθητικά χρόνια ποίημα του Γιάννη Κουτσούκου το έτος 1954

Filed under: λογοτεχνία — Γιάννης Κουτσούκος @ 8:13 μμ

 

Τα πέτρινα και οικονομικά δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του 1950 –μετά από μία γερμανική κατοχή και ένα σκληρό εμφύλιο πόλεμο- δεν μπορούσαν όλοι οι Έλληνες γονείς να στείλουν τα παιδιά τους για σπουδές πιο πέρα από την υποχρεωτική εκπαίδευση του Δημοτικού Σχολείου. Η επτατάξιος όμως τότε Ιερατική Σχολή Κορίνθου παρείχε σχεδόν δωρεάν τροφή, στέγη και εκπαίδευση. Έτσι λοιπόν πολλοί γονείς από όλη την Ελλάδα προτιμούσαν να στέλνουν τα παιδιά τους εκεί.

Στη Σχολή υπήρχε περιορισμός στις εξόδους από το κτίριο. Η έξοδος στη πόλη της Κορίνθου επιτρεπόταν μόνο κάθε Κυριακή απόγευμα για ένα μόνο τρίωρο. Στα σπίτια μας πηγαίναμε μόνο Χριστούγεννα και Πάσχα. Υπήρχε υποχρεωτική καθημερινή μελέτη τις τρεις βραδινές ώρες μέσα στην αίθουσα της διδασκαλίας με αυστηρή επίβλεψη. Επίσης έπρεπε να φοράμε υποχρεωτικά ειδικό πηλίκιο εκτός Σχολής και να συμμετέχουμε στις ομαδικές καθημερινές βραδινές ακολουθίες του αποδείπνου, καθώς και στον τακτικό εκκλησιασμό.

Έτσι οι γονείς μάνδρωναν  τα παιδιά τους στη Σχολή,  όχι μόνο για οικονομικούς λόγους, αλλά και για να μη παραστρατήσουν, όπως έλεγαν. Για τους λόγους αυτούς βρέθηκα και εγώ το 1953 σε ηλικία 13 ετών οικότροφος στη Σχολή.

Η εσωτερική τάση που είχα από το Δημοτικό σχολείο να γράφω τον ελεύθερο χρόνο μου ποιήματα και πεζογραφήματα και να ασχολούμαι με την ιστορία του τόπου καταγωγής μου επανήλθε πάλι σε μένα το δεύτερο χρόνο στη Σχολή, δηλαδή το 1954. Χρειάστηκα ένα χρόνο για να προσαρμοστώ στο περιβάλλον αυτό,. οπότε και δημοσίευσα στη τοπική εφημερίδα ΝΕΑ ΚΟΡΙΝΘΟΣ αυτό το πρώτο μου ποίημα με τον τίτλο Η ΣΧΟΛΗ ΜΑΣ. Tον επόμενο όμως χρόνο απεφάσισα να εγκαταλείψω την Σχολή, οπότε ζήτησα μεταγραφή και πήγα στην αντίστοιχο τάξη του Γυμνασίου αρρένων Κορίνθου.

Σε ένα ιδεατό κόσμο – τον κόσμο των ιδεών, των ιδανικών και της καλής προαίρεσης – πρέπει να ζούσαμε τότε προσωπικά εγώ και μερικοί συμμαθητές μου. Έτσι στην ηλικία αυτή τα βλέπαμε όλα ιδανικά και τέλεια. Η μάννα μας δεν ήταν κοντά μας και μάννα και τροφός ήταν η Σχολή μας. Δεν είναι τυχαίο, ότι μέχρι σήμερα στις ετήσιες συναντήσεις με τους συμμαθητές της εποχής εκείνης λέμε ότι είμαστε ομογάλακτοι, δηλαδή πήραμε το αυτό πνευματικό γάλα από την πνευματική τροφό την Σχολή μας. Εδώ σε πνευματικό επίπεδο και όχι σε υλικό ταιριάζει και η φράση του ποιήματος

ωραία μάννα μας γλυκιά

που μας κρατάς στη αγκαλιά.

Αλλά και σε υλικό επίπεδο σε μία πρόσφατη συνάντηση μας ένας εν ενεργεία Μητροπολίτης και συμμαθητής μας συμπλήρωσε εύστοχα στον ορισμό ομογάλακτοι και την λέξη ομοφάσουλοι. Και αυτό δεν είναι τυχαίο διότι η φασουλάδα, οι φακές και το μαπόριζο ήσαν κυρίως τα φαγητά μας στα καθημερινά κοινά δείπνα.

Μέσα σε αυτό τον κόσμο των ιδεών υπήρχε σεβασμός και θαυμασμός στους σπάνιους καθηγητές μας- μερικούς από τους οποίους έχουμε ακόμη σαν ίνδαλμα. Επίσης στον κτήτορα της Σχολής μετά τους σεισμούς του 1928, τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό και σε εκκλησιαστικές και λαϊκές προσωπικότητες. Για τον λόγο αυτό γίνεται στο ποίημα αυτό ειδική αναφορά σε αυτά τα πρόσωπα. Εδώ ταιριάζει και η στροφή του ποιήματος

Κάθε μια σου σπιθαμή

Δείχνει και θρησκευτική ακμή

Έβγαλες αξέχαστους πολίτες

 Και πολλούς Μητροπολίτες.

Διαβάζοντας σήμερα το ποίημα αυτό μετά από 60 χρόνια δεν βλέπω κάποια λογοτεχνική αξία, αλλά ούτε θα το έγγραφα σήμερα. Είναι όμως ένα απόμακρο μισοσβησμένο μήνυμα από το παιδικό παρελθόν, ένα πνευματικό βίωμα μιας άλλης εποχής διαφορετικής. Είναι μια προσπάθεια να υμνηθεί μία συνηθισμένη καθημερινή ανθρώπινη πραγματικότητα, την οποία ένας δεκατριάχρονος έβλεπε όπως αυτός ο ίδιος την βίωνε τότε, δηλαδή καθαρά πνευματικά και μόνο μέσα από τον ιδεατό κόσμο του και τα ιδανικά του.

Γιάννης Κουτσούκος

Κόρινθος   koutsoukos.wordpress.com

 

Η ΣΧΟΛΗ ΜΑΣ         

 

                 Δεν είσαι ένα κτίριο απλό

                 Ούτε κανένα μικρό Σχολειό

                 Είσαι ένας τόπος ιερός

                 Δίκαιος και αγνός.

 

                Είσαι η νύμφη του Κορινθιακού

                Και ο καθρέπτης του γαλάζιου ουρανού

                Ωραία  μάννα μας γλυκιά

                Που μας κρατάς στην αγκαλιά.

 

               Όσοι ενθυμούνται τον κτήτορα σου

                Δαμασκηνόν  Αρχιερέα

                Και τους νυν καθηγητές σου

                 Σε  Θαυμάζουν κάθε μέρα.   

 

              Κάθε μια σου σπιθαμή

              Δείχνει  και θρησκευτική ακμή.

              Έβγαλες αξέχαστους πολίτες

            Και πολλούς Μητροπολίτες

 

             Όπως τον Δαμασκηνόν

             Τριφυλίας τον λαμπρόν

              Ιερείς και θεολόγους βγάζεις κάθε μέρα

              Ω αξέχαστη Μητέρα 

 

            Ιωάννης Π. Κουτσούκος

Μαθητής Β Τάξεως  Ιερατικής Σχολής Κορίνθου

Το ποίημα αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΝΈΑ ΚΟΡΙΝΘΟΣ 10-10- 1954

——————————————

Απόκομμα εφημερίδας

ΝΕΑ ΚΟΡΙΝΘΟΣ 10-10-1954

 

Νοέμβριος 1, 2015

Γραπτές αναφορές για τον Άγιο Βασίλειο Κορινθίας κατά  τη β’ Φραγκοκρατία 1685-1715 μ.Χ.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 8:40 μμ

Το πιο κάτω κείμενο είναι ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου  με τον τίτλο Περιήγηση στον χωροχρόνο του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας  από το 2.600 π.Χ έως σήμερα . (ΙSΒΝ 978-960-93-5989-4).

Γραπτές πηγές για το χωριό αυτό έχουμε τα έτη 1686, 1700, 1703 και 1704. Η  δεύτερη φραγκοκρατία διήρκεσε στην περιοχή της Κορίνθου μόνο 30 χρόνια σαν μία ιστορική παρένθεση μεταξύ της πρώτης (1458-1685) και της δεύτερης (1715-1821) τουρκοκρατίας.

1686. Γαλλικός χάρτης του Μοριά 
Έτος 1686 μ.Χ.
Ονομασία St. Vasili
Πηγή Γαλλικός Χάρτης Έκδοση Π.Λ.Ι.,

P.F.F. PUBLICATION- PARIS[1]

1700. Βενετσιάνικη Απογραφή.
Έτος 1700 μ.Χ.
Ονομασία S. Basillis
Πηγή Αρχείο Grimani. Βενετσιάνικη Απογραφή.[2]
Πληθυσμός 27 οικογένειες

56 Άνδρες, 41 Γυναίκες

97 κάτοικοι συνολικά

1703. Αρχείο Nani
Έτος 1703 μ.Χ.
Ονομασία San Baselio.
Πηγή Αρχείο Nani[3]
Πληθυσμός 85 οικογένειες

Στο κατάστιχο Α σελίδα 168-169 εκτός από τον Άγιο Βασίλειο (Κάστρο Τσαγάλ) αναφέρονται επίσης ως αγροτικές θέσεις του Αγίου Βασιλείου και τα εξής ονόματα: Πέτρο Χαϊκάλ, Μάνεση, Σερμορίνη και Καλό Σταμάτη.

Επίσης στο τ.11, φ.256, αναφέρονται οι γνωστές και σήμερα τοποθεσίες Curtessa (Κουρτέσσα), Cassu (Kαζί), Κοντόσταυλος (σήμερα Αρχαίες Κλεωνές), το Μερτσαούση (Σπαθοβούνι) και το Μπισμπάρδι.

Στο ίδιο κατάστιχο ο Άγιος Βασίλειος έχει 85 οικογένειες και είναι δεύτερος μετά την Κόρινθο (330 οικογένειες). Ακολουθούν τα Βασιλικά (83), το Αγιονόρι (45), η Φρεσίνα (32) και έπονται 14 ακόμη τοποθεσίες με μικρότερο πληθυσμό.

1704. Αρχείο Alberghetti
Έτος 1704 μ.Χ.
Ονομασία S.Basilli
Πηγή Alberghetti.[4]
Πληθυσμός (δεν υπάρχουν στοιχεία)

[1]              Αντίγραφο χάρτη στην κατοχή του γράφοντος από το Λαογραφικό Μουσείο Ναυπλίου.

[2]              Παναγιωτόπουλος, Βασίλης, Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου 13ος – 18ος αιώνας, Ιστορικό Αρχείο Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα 1985, σελ. 240-242 και 291-292.

[3]              Αρχείο Νάνι (1703-1705). Ανέκδοτο χειρόγραφο. Βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη στην ιταλική γλώσσα. Τα στοιχεία υπάρχουν στο βιβλίο του Μιχαήλ Κορδώση, σελ. 395-398.

[4]              Alberghetti, G., Notizia delle quattro provincie, divise in ventiquattro territorii, con li nomi topografici delle ville. Υπάρχει στο έργο του A. Pacifico, Breve descrizzione corografika del Peloponneso o’ Morea, Venezia, 1704, σελ. 118-119.

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: