Γιάννης Κουτσούκος

Μαρτίου 5, 2015

Ο ηρωικός θάνατος του οπλαρχηγού του Κρανιδίου και αρχιμανδρίτη Παπαρσένη- Κρέστα στις 28 Νοεμβρίου του 1822 στον Άγιο Σώστη του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας.

Filed under: ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 3:29 μμ
 Για καλλίτερη κατανόηση του πιο κάτω κειμένου αλλά και των μαχών στα στενά των Δερβενακίων και Αγίου Σώστη δείτε και το ιστορικό  βίντεο στο τέλος αυτού του κειμένου.

-Ο Παπαρσένης -Κρέστας στα στενά των Δερβενακίων  και του Αγίου Σώστη και μετά την Μάχη της 26 Ιουλίου του 1822.

Στο εκκλησάκι του Αγίου Σώστη μπροστά στο ιερό υπάρχει ο τάφος και το μνημείο του Ήρωα Αρχιμανδρίτη Παπά Αρσένη–Κρέστα, οπλαρχηγού του Κρανιδίου, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1779 στο Κρανίδι Αργολίδος. Το μνημείο αυτό κατασκεύασε το 1983 ο λογιότατος[1] μακαριστός Μητροπολίτης Κορίνθου Παντελεήμων Καρανικόλας με την συνεργασία της εκκλησιαστικής επιτροπής του Αγίου Σώστη. Ενεργό συμμετοχή και ζήλο στην κατασκευή του μνημείου, όπως είχε διαπιστώσει προσωπικά το 1983 ο γράφων το παρόν πόνημα, επέδειξε και ο Σώζων Βασιλάκος, τεχνίτης, κάτοικος Αγίου Βασιλείου καταγόμενος από την Μάνη. Στις 26.7.1983 επέτειο της μάχης στον Άγιο Σώστη έγινε μετά από 161 χρόνια η επιμνημόσυνη δέηση για τον Ήρωα Παπαρσένη και τους άλλους πεσόντες. Από τότε ψάλλεται κάθε χρόνο η επιμνημόσυνη δέηση. Το ιστορικό του θανάτου του Παπαρσένη έχει ως εξής:

Παπαρσένιος Κρέστας. Οπλαρχηγός του Κρανιδίου.

Φωτ. 1.  Ο ήρωας της επανάστασης του 1821 Παπαρσένης-Κρέστας.

Μετά την μάχη των Δερβενακίων και Αγίου Σώστη στις 26.7.1822 ο Κολοκοτρώνης είχε εγκαταστήσει στην διάβαση του Αγίου Σώστη και στον Ανεμόμυλο φρουρά για να μην επιτρέψει στους Τούρκους της Κορίνθου να περάσουν και ανεφοδιάσουν το Ναύπλιο, το οποίο πολιορκούσαν οι επαναστατημένοι Έλληνες.[2]

Φωτ. 2.  Η τοποθεσία των στενών του Αγίου Σώστη, μία από  τις γνωστές διαβάσεις της αρχαιότητος, όπως είναι σήμερα. Διακρίνεται η κορυφή του Ανεμόμυλου (κίτρινο βέλος, όπου και η αρχαία φρυκτωρία). Στο βάθος φαίνεται η ρεματιά των στενών και οι σημερινοί δρόμοι.Το ταμπούρι του Νικηταρά βρίσκεται στο επάνω δεξιό μέρος της φωτογραφίας. Στο σημείο αυτό σκοτώθηκε  ο Παπαρσένης -Κρέστας.

Στις 28 Νοεμβρίου 1822 όμως βορειαανατολικά του Ανεμόμυλου, όπου ήταν το στρατόπεδο του Νικηταρά, 150 Τούρκοι από την Κουρτέσα χρησιμοποίησαν κρυφά την νύχτα ένα αφύλακτο μονοπάτι, που οδηγεί – μέσα από τις κορυφές του Τρίκορφου – από τον Άγιο Βασίλειο στον Άγιο Σώστη και αιφνιδίασαν τα ταμπούρια του Παπά Αρσένη, οπλαρχηγού του Κρανιδίου σκοτώνοντας αυτόν και τον Σπανό Κρανιδιώτη και άλλους 20 Έλληνες.

Φωτ. 3. Φωτογραφία των στενών του Αγίου Σώστη, η οποία έχει ληφθεί από την κορυφή του Ανεμόμυλου με κατεύθυνση προς βόρεια. Μπροστά μας στην φωτογραφία διακρίνεται ένα πετρώδες ύψωμα, που είναι το λεγόμενο ταμπούρι του Νικηταρά. Εκεί σκοτώθηκε  ο Παπαρσένης- Κρέστας με τους άλλους συμπολεμιστές του. Διακρίνονται ακόμη η σπηλιά του Αντώνη (βράχος επάνω δεξιά) και στο βάθος της φωτογραφίας η Κουρτέσα, ο οικισμός Χάνια του Αγίου Βασιλείου Κορινθίας, τα βουνά του Μαψού και τα Γεράνεια όροι.

Ο Νικηταράς κινδύνευσε να πιαστεί και αυτός ζωντανός. Το κεφάλι του Παπαρσένη πήρε ένας Τούρκος και έτρεχε με το άλογο του να το πάει στο Τούρκο πασά στην Κουρτέσα. Οι Έλληνες όμως τον κυνήγησαν με το ιππικό  μέχρι την Κουρτέσα και αναγκάσθηκε να το πετάξει τρέχοντας για να σωθεί. Το πήραν οι Έλληνες και το έθαψαν την άλλη ημέρα μαζί με το υπόλοιπο σώμα του μπροστά από το ιερό του Αγίου Σώστη με τιμές και με την παρουσία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και άλλων μαχητών.[3]

-Τα ταμπούρια των αγωνιστών στον Άγιο Σώστη

Ταμπούρια των Ελλήνων που έλαβαν μέρος στη μάχη στις 26.7.1822 υπήρχαν σε όλο το μήκος ανατολικά και δυτικά των στενών του Αγίου Σώστη. Ήταν πρόχειρα οχυρωματικά έργα από πέτρες ή φυσικά εμπόδια. Την ανατολική πλευρά κοντά στην σπηλιά του Αντώνη έπιασε και ο Νικηταράς ερχόμενος καθυστερημένος από την Ευαγγελίστρια του Στεφανίου κατά την μάχη του Αγίου Σώστη στις 26 Ιουλίου 1822, την οποία ο Φωτάκος ονομάζει δυνατή θέση.[4]

Κατά την μάχη των Δερβενακίων–Αγίου Σώστη στις 26 Ιουλίου του 1822 στις 6 μ.μ άρχισε στο ύψωμα του Ανεμόμυλου η μάχη του Αγίου Σώστη, παράλληλα με την μάχη των Δερβενακίων, η οποία ήδη είχε αρχίσει στις 4 μ.μ. Είχαν ήδη περάσει από τον Ανεμόμυλο μέχρι εκείνη την ώρα περίπου 10.000 Τούρκοι από την στρατιά του Δράμαλη αντουφέκιστοι προς την πεδιάδα της Κουρτέσας με κατεύθυνση την Κόρινθο.[5] Η υπόλοιπη όμως στρατιά του Δράμαλη, η οποία εξακολουθούσε να έρχεται από τον αργολικό κάμπο, εγκλωβίσθηκε και αποδεκατίστηκε εδώ στον Άγιο Σώστη.

Ο λόφος του Ανεμόμυλου, όπου υπάρχει και σήμερα το αρχαίο κυκλικό κτίσμα της λεγομένης φρυκτωρίας, ήταν το κομβικό σημείο της μάχης αυτής. Εκεί ο Αντώνης Κολοκοτρώνης με το σώμα κυρίως των Αρκουδομεριτών[6] προτιμούσε να επιτίθεται στους εχθρούς από ορισμένα χωματοβουνάκια στο διάσελο του Ανεμόμυλου, τα οποία χρησιμοποιούσε σαν πρόχειρα ταμπούρια.[7] Και εκεί στον Ανεμόμυλο σύμφωνα με την μαρτυρία του Φωτάκου έγινε πολύς σκοτωμός πριν ακόμη έλθει ο Νικηταράς από την Ευαγγελίστρια του Στεφανίου και πιάσει την ανατολική πλευρά του Αγίου Σώστη.[8]

———————————————

[1]             Ο Μητροπολίτης Κορίνθου Παντελεήμων έχει τιμηθεί για το συγγραφικό του έργο με βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών. Η καταγωγή του ήταν από το Κρανίδι, από όπου καταγόταν και ο οπλαρχηγός του Κρανιδίου αρχιμανδρίτης Παπαρσένης-Κρέστας.

[2]             Χρυσανθόπουλος Φώτιος ή Φωτάκος, πρώτος υπασπιστής του Θ. Κολοκοτρώνη.  Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής επαναστάσεως, εκδοθέντα υπό Σταύρου Ανδροπούλου, Αρεοπαγίτου. Εκδόσεις Γκρέκα, Αθήνα 1971, σελίδα. 378.

[3]             Ομοίως, σελ. 406-407.

[4]             Ομοίως, σελ. 363-367.

[5]             Χρυσανθόπουλος Φ, ή Φωτάκος, τομ. Α, σελ. 363.

[6]             Η καταγωγή τους ήταν από το Αρκουδόρεμα της Αρκαδίας.

[7]             Από τις 4 έως τις 6 μ.μ. ο Αντώνης Κολοκοτρώνης με τους Αρκουδομερίτες, προτού έλθει στον Ανεμόμυλο, εμπόδιζε στην Παναόραχη τους Τούρκους να κατευθυνθούν προς την Κουρτέσα και προσπαθούσε να τους ρίξει στον Άγιο Σώστη.

[8]             Εκδοτική Αθηνών ΑΕ, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος 12, Αθήνα 1975, σελ. 254-257.

——————————————————-

-Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου:  ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 2.600 Π.Χ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ, Αθήνα 2014, ISBN 978-960-93-5989-4

-Η φωτογραφία του Παπαρσένη-Κρέστα δεν περιλαμβάνεται στο πιο πάνω βιβλίο και προέρχεται από το βιβλίο του Βαρδουνιώτου Δημητρίου, η καταστροφή του Δράμαλη, ιστορική μελέτη. Εκ των τυπογραφείων εφημερίδος ΜΟΡΕΑΣ, εν Τριπόλει 1913.,σελ. 273.

-Η φωτογραφία με  αριθμό 2 έχει ληφθεί από το Google Earth. H φωτογραφία με αριθμό 3 έχει ληφθεί από τον γράφοντα το 2014.

———————–

Βίντεο για τις μάχες στα Δερβενάκια και Αγιο Σώστη (26 Ιουλίου 1822). Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΛΗ.

Filed under: Ιστορία — Γιάννης Κουτσούκος @ 3:32 μμ Διόρθωση

Μικρογραφία   Ενα  κατατοπιστικό βίντεο με περιγαφή της μάχης των Δερβενακίων και του Αγίου Σώστη,  επεξήγηση της τοπογραφίας της μάχης με χάρτες, βιβλιογραφία,διάφορες ιστορικές πηγές , εικόνες των ανιδιοτελών  ηρώων και άλλες πολλές λεπτομέρειες για την μάχη, η οποία  έκρινε  αποφασιστικά τον απελευθερωτικόν αγώνα των προγόνων μας κατά την επανάσταση του 1821,προβάλλεται σε αυτή την ιστοσελίδα.

Δείτε το  Βίντεο διάρκειας περίπου  μιάς ώρας στη διεύθυνση.

koytsoykos giannhs dervenakia

Επιμέλεια και κείμενο του Γιάννη Κουτσούκου, Παπαφλέσσα 11    20100  Κόρινθος τηλ. 2741-85868.

Διατίθεται και δωρεάν DVD για εκπαιδευτικά ιδρύματα ή για κάθε ενδιαφερόμενο.

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: