Γιάννης Κουτσούκος

Αύγουστος 1, 2014

Η Μεταμόρφωση του Χριστού μέσα από την παράσταση μιας μεταβυζαντινής τοιχογραφίας στο Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στον Άγιο Βασίλειο Κορινθιας.

Filed under: Θεολογία,Μεταβυζαντινή τέχνη — Γιάννης Κουτσούκος @ 5:46 μμ
Η Μεταμόρφωση του Χριστού.

Η Μεταμόρφωση του Χριστού.

Η ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΚΑΒΑ (1610 Μ.Χ)) ΚΑΙ ΕΥΡΙΣΚΕΤΑ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

Το πιο κάτω κείμενο είναι ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γιάννη Κουτσούκου  Μεταβυζανινές τοιχογραφίες στο Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στον Άγιο Βασ’ιλειο Κορινθίας (ISBN 978-960-93-4289-6).

Η Μεταμόρφωση του Χριστού.
Σε πολύ καλή κατάσταση επίσης διατηρείται επάνω αριστερά και εξωτερικά του ένθρονου Χριστού και η παράσταση της Μεταμόρφωσης του Χριστού. Μέσα σε έντονα και εξαίσια χρώματα ο Χριστός ολόσωμος και ανυπόδητος σε μετωπική στάση παρουσιάζεται με φωτεινό ιμάτιο και περιβάλλεται σε όλο του το σώμα από μια ωοειδή νεφέλη, η οποία απεικονίζει την παρουσία του Θαβωρείου ακτίστου φωτός.Πρόκειται για την φωτεινή νεφέλη,η οποία επισκίασε τους παρισταμένους κατά την μεταμόρφωση, προκρίτους μαθητές και τούς προφήτες Ηλία και Μωυσή.(Ματθ. ΙΖ,1 έως 5). Με το δεξί του χέρι υψωμένο και στραμμένο προς τον προφήτη Ηλία ευλογεί ενώ στο αριστερό χέρι κατεβασμένο φαίνεται ότι κρατάει ένα μικρό διπλωμένο ειλητάριο. Δεξιά του ευρίσκεται ολόσωμος, επίσης ανυπόδητος ο προφήτης Ηλίας, ο οποίος σε στάση βαθιάς υπόκλισης παριστάνεται να ατενίζει ευλαβικά και κατανυκτικά με καρτερία προς το πρόσωπο του Χριστού, ενώ τα δύο του χέρια ανοικτά και με ανοικτές παλάμες σε ικετευτική στάση είναι και αυτά στραμμένα προς την μορφή του Χριστού. Πάνω από το κεφάλι του διακρίνεται επιγραφή με την φράση Ο ΠΡΟ-ΦΗΤΗΣ ΗΛΕΙΑΣ, όπου η λέξη ΗΛΕΙΑΣ ευρίσκεται σε αρκετή απόσταση δεξιότερα της λέξεως προφήτης. Αριστερά του Χριστού ευρίσκεται ο Μωυσής,(Ματθ.ΙΖ,3) του οποίου στην φωτογραφία φαίνεται μόνο ένα τμήμα από το κεφάλι του (βλέπε εικόνα). Διακρίνεται όμως η λέξη ΜΩΗ πάνω και αριστερά από την μορφή του Χριστού.Οι τρεις πρόκριτοι μαθητές (Ματθ,ΙΖ, 1) Πέτρος Ιάκωβος και Ιωάννης δεν απεικονίζονται στη σύνθεση αυτή.
Τόσο η μορφή του Χριστού, όσο και του Προφήτη Ηλία φέρουν εσωτερικά χιτώνα και εξωτερικά ιμάτιο. Ο χιτώνας του Χριστού έχει διάφορες αποχρώσεις του καστανόφαιου χρώματος με λευκές ευθύγραμμες ραβδώσεις και καστανόχρωμες πτυχώσεις, οι οποίες είναι καμπύλες στο δεξί χέρι και στο στήθος και ευθύγραμμες στο τμήμα των ποδιών όπου είναι ορατός ο χιτώνας.Το ιμάτιο του Χριστού έχει πτυχώσεις σε διάφορες αποχρώσεις του ρόδινου, το οποίο είναι το κυρίαρχο χρώμα με διάφορες παραλλαγές, αλλά και μεγάλες φωτεινές επιφάνειες με την χρησιμοποίηση διάχυτου φωτισμού με λεπτές ή έντονες παράλληλες γραμμές (ψιμμυθιές).Ο τρόπος αυτός δημιουργίας φωτισμού είναι χαρακτηριστικός της τεχνικής του τοιχογράφου Δημητρίου Κακαβά. Κατά την ηλεκτρονική ανάλυση της χρωματικής κλίμακας διακρίνονται στο ιμάτιο του Χριστού πολλές τέτοιες λευκές αλλά και αχνές πράσινες ψιμμυθιές. Με το συνδυασμό αυτό των χρωμάτων και αποχρώσεων ο τοιχογράφος θέλει να εκφράσει αυτό που αναφέρουν οι ευαγγελιστές για τα ιμάτια του Χριστού την στιγμή της μεταμόρφωσης, ότι δηλαδή έγιναν στίλβοντα, λευκά λίαν ως χιών, οία γναφεύς επί της γής ού δύναται λευκάναι (Μαρκ,Θ,3) ή τα ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φώς (Ματθ,ΙΖ,2).Η μορφή του Χριστού είναι ψιλόλιγνη, με μικρό σχετικά κεφάλι, λεπτό και ψιλό σώμα με ψιλά πόδια και κοντό ώμο,στοιχεία που είναι χαρακτηριστικά του ύφους της σχολής Κακαβά.
Ο Χιτώνας του προφήτη Ηλία έχει σκούρο καστανόφαιο χρώμα με πράσινες ζώνες, το δε ιμάτιο του σχηματίζεται από εναλλασσόμενες ζώνες του έντονου πράσινου και αποχρώσεις του κίτρινου, οι οποίες ζώνες εμφανίζονται ως παχιές εναλλασσόμενες πτυχώσεις των δύο αυτών βασικών χρωμάτων. Η πτυχολογία των ενδυμάτων στην σύνθεση αυτή είναι πλούσια, οι μορφές είναι ενδεδυμένες με χιτώνα και ιμάτιο σε διαφορετικά χρώματα και η απόδοση της πτυχολογίας γίνεται με τη παράθεση αποχρώσεων του βασικού χρώματος. Επίσης εδω το βάθος της σύνθεσης παραμένει λιτό χωρίς προσθήκη αρχιτεκτονικών στοιχείων. Η μορφές του Χρστού και του προφήτη Ηλία φαίνονται χωρίς βάρος ανάλαφρες να πατούν πάνω στους λοξότμητους βράχους με τις οξύληκτες επιφάνειες, χωρίς καμία προβολή του τρισδιάστατου χώρου. Ολα αυτά τα εικαστικά στοιχεία είναι δηλωτικά της τεχνοτροπίας του Δημητρίου Κακαβά και παρουσιάζονται και σε άλλες τοιχογραφίες του.

jpkoutsoukos@gmail.com

 

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: