Γιάννης Κουτσούκος

Νοέμβριος 14, 2011

ΕΝΑΣ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Filed under: Θεολογία — Γιάννης Κουτσούκος @ 11:37 πμ

 Η πνευματική και συμβατική διάσταση του χρόνου

Με την ευκαιρία της αλλαγής του χρόνου και την έλευση του 2012 μπορούμε να κάνουμε ορισμένες σκέψεις για την κατανόηση τόσο των συμβατικών όσο και των πνευματικών διαστάσεων του χρόνου.

Κάθε νέος χρόνος μέσα στο άπειρο του χρονικού διαστήματος δεν είναι στην ουσία ένας καινούργιος χρόνος, αλλά ένα συμβατικό κομμάτι ενός χρόνου το οποίο εμείς, οι άνθρωποι, το προσδιορίσαμε με ακρίβεια για να μπορούμε να το μετράμε μεταξύ μας. Έτσι, χαρακτηρίσαμε π.χ. τη χρονική διάρκεια της περιστροφής της γης γύρω από τον ήλιο, ως ένα δικό μας συμβατικό χρόνο.

Σύμφωνα με τη θεωρία της σχετικότητας, η οποία εισάγει την έννοια του χ ω ρ ο χ ρ ό ν ο υ, για ένα άπειρο ον δεν υπάρχει το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον, αλλά όλα είναι παρόν. Με βάση την ίδια θεωρία στην κατάσταση αυτή του απείρου, και μάλιστα ακόμα και σε κάθε ταχύτητα μεγαλύτερη από την ταχύτητα του φωτός η ύλη γίνεται ενέργεια και παύει να υπάρχει ως ύλη.

Στη σπουδαία αυτή θεωρία της σχετικότητας του Einstein, που είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του 20ου αιώνα, η φυσική επιστήμη έρχεται να επιβεβαιώσει τη θεολογική έννοια του απείρου για τον τριαδικό Θεό. Η έννοια αυτή υπήρχε μέχρι την εποχή μας και είχε εκφραστεί μόνο θεολογικά από τους πατέρες της ορθοδόξου εκκλησίας μας. Δηλ. μία από τις ιδιότητες του Θεού είναι ότι είναι άπειρος στο χρόνο, δηλ. χρονικά χωρίς αρχή και τέλος. Κατά συνέπεια, αν δούμε την έννοια αυτή του απείρου, όχι από θεολογική, αλλά μόνο από καθαρά επιστημονική σκοπιά, σύμφωνα με τη θεωρία της σχετικότητας μπορούμε να πούμε ότι για τον άπειρο Θεό δεν υπάρχει παρελθόν και μέλλον, αλλά όλα είναι παρόν, είναι δηλ. κυρίαρχος και δημιουργός του χρόνου και πάνω και έξω από το χρόνο. Σύμφωνα πάντα με την έννοια του χωροχρόνου, όπου ο χώρος και ο χρόνος είναι αλληλένδετα, ο Θεός είναι άπειρος και στο χώρο. Ως άπειρος, όμως, στο χώρο, είναι και πανταχού παρών. Τέλος, ο Θεός είναι πνεύμα, επειδή κατά τη θεωρία της σχετικότητας στην κατάσταση του απείρου δεν μπορεί να υπάρξει ύλη.

Οι Φιλοκαλικοί πατέρες της ορθοδοξίας λένε ότι ο Θεός αποτελείται από την ουσία, η οποία είναι «άκτιστη και αμέθεκτη», και τις ενέργειες, οποίες είναι επίσης «άκτιστες και αμέθεκτες», αλλά μπορούν μόνο «κατά χάριν» να είναι μεθεκτές, δηλ. να έχει μέθεξη (συμμετοχή) σε αυτές ο άνθρωπος. Στην υπερβατική αυτή έννοια του ακτίστου, φυσικά, εμπεριέχεται και η έννοια του απείρου και του χωροχρόνου, διότι ο χωροχρόνος είναι κτιστός και είναι κτίσμα, δηλ. δημιούργημα του ακτίστου Θεού.

Έκανα το μικρό αυτό παραλληλισμό φυσικής επιστήμης και θεολογίας μόνο και μόνο για να τονίσω ότι η σύγχρονη φυσική επιστήμη δεν καταργεί, αλλά επαληθεύει την ορθόδοξη θεολογία. Η επιστήμη ανακαλύπτει και εφαρμόζει τους νόμους της δημιουργίας.

Αν, τώρα, δούμε το χρόνο από καθαρά πνευματική σκοπιά μπορούμε να πούμε τα εξής βασιζόμενοι αρχικά στην Καινή Διαθήκη: Ο Απόστολος Πέτρος στην επιστολή του κάνει λόγο σαφέστατα για «καινούς ουρανούς και γην καινήν» (Πέτρου κεφ. Β΄ παρ. γ, 13) και η Αποκάλυψη του Ιωάννου μιλάει για «ουρανόν καινόν και γην καινήν» (Αποκάλυψη κα, 1). Η λέξη «καινός» σημαίνει ανακαινισμένος, καινούργιος, δηλ. «καινή κτίση».

Το πραγματικό ορόσημο του χρόνου είναι όταν λήξει αυτό το χρονικό διάστημα της φθοράς και γίνει η ανακαίνιση του σύμπαντος, δηλ. η «καινή κτίση». Κάθε χρόνος που περνάει μέχρι τότε είναι χρόνος φθοράς για τον άνθρωπο. Ο μετέπειτα, μετά τη Δευτέρα Παρουσία χρόνος, είναι ο χρόνος της «εν δυνάμει» αφθαρσίας. Στον άνθρωπο μπορεί να του ανήκει μόνο το παρόν από τις έννοιες παρόν, παρελθόν και μέλλον. Το παρελθόν ανήκει στη φθορά και στην ιστορία και ο άνθρωπος δεν μπορεί να το επηρεάσει ουσιαστικά. Το μέλλον δεν ανήκει στον άνθρωπο, αλλά στον αληθινό Θεό, καθώς ο άνθρωπος δεν γνωρίζει καν αν θα ζει τα επόμενα δεπτερόλεπτα.

Έτσι στην αλλαγή ενός συμβατικού χρόνου οι παραπάνω σκέψεις πρέπει να μας οδηγούν στην αυτογνωσία κάθε στιγμής, η οποία μαζί με την πίστη και την «κατά χάριν θέωση» μπορούν να μας οδηγήσουν «εν δυνάμει» από τη φθορά του χρόνου που διανύουμε τώρα στην αφθαρσία του χρόνου που θα έρθει μελλοντικά, σε αυτό που στην Καινή Διαθήκη λέγεται «καινή κτίση» και στους φιλοκαλικούς πατέρες «μέλλοντας αιώνας».

——-

Το κείμενο αυτό είναι από την συγγραφική εργασία του Γιάννη Κουτσούκου  με τον τίτλο Η σημερινή φυσική επιστήμη επαληθεύει την ορθόδοξη θεολογία

Γιάννης Κουτσούκος

koutsoukos. wordpress.com

Advertisements

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: